Cevabınız
Cevabınız
Bu test, B12 eksikliğinde görülebilen belirtileri ve eksikliği kolaylaştıran etkenleri konusundaki kişisel hislerinizi ve deneyimlerinizi dört alanda dörder soruyla ele alan bir öz değerlendirmedir: uyuşma, karıncalanma ve denge sorunları (el ve ayaklarda his değişiklikleri, karanlıkta dengesizlik, ince el becerilerinde zorlanma), unutkanlık, keyifsizlik ve sinirlilik (hafıza ve dikkat güçlüğü, zihin bulanıklığı, çökkün ruh hali, çabuk sinirlenme), halsizlik ve bedensel belirtiler (geçmeyen yorgunluk, hafif çabada çarpıntı ve nefes darlığı, solukluk, dil yanması ve ağız yaraları) ve risk etkenleri (hayvansal yiyecekleri az tüketmek, uzun süreli mide koruyucu ya da metformin etken maddeli şeker ilacı kullanımı, mide ya da bağırsak ameliyatı, sindirim sistemi hastalıkları ve yaş). Alan dağılımı, bu konulardaki kişisel farkındalığınızı artırmayı ve üzerine düşünebileceğiniz noktaları kendi açınızdan fark etmenizi amaçlar.
Son aylarda nedenini bilmediği bir halsizlik, unutkanlık, keyifsizlik, çabuk sinirlenme ya da el ve ayaklarında karıncalanma yaşayan yetişkinler için hazırlanmıştır. Vegan ya da vejetaryen beslenenler, yıllardır mide koruyucu ya da metformin etken maddeli şeker ilacı kullananlar, mide veya bağırsak ameliyatı geçirenler ve 60 yaşın üzerindekiler B12 eksikliği açısından daha dikkatli olması gereken gruplardır; bu kişiler belirgin bir yakınmaları olmasa da testi çözebilir. Hamilelik ve emzirme döneminde beslenme ve vitamin ihtiyacı farklı değerlendirildiğinden sonucu bir uzmanla birlikte yorumlamak daha doğru olur. Soruları son birkaç ayı düşünerek yanıtlayın.
Kesinlikle hayır. Hayır. Bu test bir tanı aracı değildir ve B12 düzeyinizi ölçmez. B12 eksikliğinin olup olmadığı yalnız kan tahliliyle anlaşılır; gerektiğinde tam kan sayımı ve ek tahliller de istenir. Yorgunluk, unutkanlık, keyifsizlik ve karıncalanma gibi belirtiler kansızlık, tiroit sorunları, uyku bozuklukları, kaygı ve depresyon gibi pek çok durumda da görülebildiğinden sonucu tek bir nedene bağlamamak gerekir. Psikiyatri uzmanı, ruh halinizi ve zihinsel yakınmalarınızı değerlendirirken gerekli kan tahlillerini isteyebilir. Cevaplarınız saklanmaz. Aniden başlayan tek taraflı güçsüzlük, konuşma bozukluğu ya da göğüs ağrısı olursa ya da kendinize zarar verme veya yaşamınıza son verme düşünceleriniz varsa beklemeden 112'yi arayın.
Yasal ve Tıbbi Uyarı: Tanı ve tedavi süreçleri yalnızca yetkili bir psikiyatri hekimi veya klinik psikolog tarafından yüz yüze muayene ile belirlenir. Bu test sonuçlarına dayanarak ilaç başlanamaz, bırakılamaz veya tedavi kararı alınamaz. Acil bir kriz durumunda lütfen vakit kaybetmeden 112 Acil Yardım hattını arayınız.
Test 16 sorudan oluşur ve yaklaşık 5 dakika sürer. Sorular şu alanlara odaklanır:
Testteki sorular
Cevaplarınız puanlanır ve sonucunuz aşağıdaki 3 düzeyden birinde yer alır. Testi bitirdiğinizde bulunduğunuz düzeye göre kişisel bir değerlendirme ve öneriler görürsünüz.
Cevaplarınızda B12 eksikliğiyle ilişkilendirilebilecek belirtiler ve risk etkenleri az ya da hafif düzeyde görünüyor. Varsa hafif belirtileriniz de B12 eksikliği ile uyumlu olabilir; eksikliğin kesin olup olmadığı yalnız kan tahliliyle anlaşılır.
Cevaplarınız, B12 eksikliğinde görülebilen belirtilerden bazılarını ya da eksikliği kolaylaştıran risk etkenlerini taşıdığınızı gösteriyor. Belirtileriniz B12 eksikliği ile uyumlu olabilir; eksikliğin kesin olup olmadığı yalnız kan tahliliyle anlaşılır.
Cevaplarınız, B12 eksikliğinde görülebilen birçok belirtiyi ve eksikliği kolaylaştıran risk etkenlerini bir arada taşıdığınızı gösteriyor. Belirtileriniz B12 eksikliği ile uyumlu olabilir; eksikliğin kesin olup olmadığı yalnız kan tahliliyle anlaşılır.
B12 vitamini, sinirlerin sağlıklı kalmasında ve beynin ruh hali ile düşünceyi düzenleyen kimyasal habercileri üretmesinde rol oynar. Bu yüzden B12 eksikliği keyifsizlik, isteksizlik, çabuk sinirlenme, unutkanlık ve dikkat güçlüğü gibi depresyona benzeyen belirtilere yol açabilir; ağır ve uzun süren eksikliklerde daha ciddi ruhsal belirtiler de görülebilir. Bazı araştırmalar, özellikle ileri yaşta B12 düzeyi düşük olanlarda depresif belirtilerin daha sık görülebildiğini ortaya koyuyor; ancak bulgular her çalışmada aynı değildir. Depresyonun çoğu zaman birden fazla nedeni vardır ve B12 eksikliği bunlardan yalnızca biri olabilir. Eksikliği olmayan kişilerde B12 almanın depresyonu düzelttiği gösterilmemiştir. Doğru yol, ruh halinizi Psikiyatri Rehberi'ndeki bir psikiyatri uzmanıyla değerlendirmek ve gerekirse kan tahlilleriyle B12 düzeyinize bakmaktır.
Hayır. Bu test resmî bir ölçek değildir ve tanı koymaz. Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi tarafından B12 eksikliğinin bilinen belirtileri ve risk etkenleri esas alınarak hazırlanmış özgün bir öz değerlendirmedir; sorular herhangi bir ölçekten alınmamıştır. Test, yaşadığınız belirtileri gözden geçirmenize ve bir uzmanla konuşmanın gerekip gerekmediğini düşünmenize yardım eder; eksikliğin kesin olup olmadığı yalnız kan tahliliyle anlaşılır.
B12 eksikliği yalnız kan tahliliyle anlaşılır. Genellikle kandaki B12 düzeyine ve tam kan sayımına bakılır; sonuç sınırda çıkarsa ya da belirtiler güçlü olduğu hâlde düzey normal görünürse uzman ek tahliller isteyebilir. Eksiklik saptanırsa nedeninin, yani beslenmeden mi, emilim sorunundan mı yoksa bir ilacın etkisinden mi kaynaklandığının araştırılması da önemlidir. Tahlilden önce kendi başınıza vitamin ya da takviye kullanmaya başlamak sonuçları yanıltabilir; kullandığınız her şeyi tahlili isteyen uzmana söyleyin. Psikiyatri uzmanı, ruh hali ya da hafızayla ilgili yakınmalarınızı değerlendirirken bu tahlilleri isteyebilir.
Yapabilir. B12 eksikliği dikkat dağınıklığı, zihin bulanıklığı, kelime bulmakta zorlanma ve unutkanlığa yol açabilir. İleri yaşta bu belirtiler kolayca yaşlanmaya ya da bunamaya bağlanır; oysa B12 eksikliği, unutkanlığın tedavi edilebilir nedenleri arasında sayılır. Eksiklik erken fark edildiğinde zihinsel belirtiler çoğu zaman geriler; uzun süre gözden kaçtığında ise bir kısmı tam düzelmeyebilir. Bu yüzden hafıza yakınmalarının değerlendirilmesinde kan tahlilleri önemli bir yer tutar. Unutkanlığa depresyon, kaygı, uykusuzluk ve tiroit sorunları da yol açabildiğinden bu olasılıkların hepsi birlikte gözden geçirilmelidir.
B12 vitamini doğal olarak neredeyse yalnızca et, balık, yumurta, süt ve süt ürünleri gibi hayvansal yiyeceklerde bulunur; bu yüzden vegan ve uzun süredir vejetaryen beslenenlerde risk artar. B12'nin emilimi için mide asidine ve midede üretilen özel bir proteine ihtiyaç vardır. Bu nedenle 60 yaşın üzerindekilerde, yıllardır mide asidini azaltan bir ilaç ya da şeker hastalığında ve insülin direncinde sık kullanılan metformini kullananlarda, mide veya bağırsak ameliyatı geçirenlerde ve çölyak, Crohn ya da bağışıklık kaynaklı mide iltihabı olanlarda eksiklik daha sık görülür. Uzun süreli yoğun alkol kullanımı da riski artırır; eğlence amacıyla solunan gülme gazı (diazot monoksit) ise B12'yi etkisiz hâle getirerek sinirlerle ilgili belirtilere yol açabilir. Vücuttaki depolar birkaç yıl yetebildiği için eksiklik yavaş gelişir ve belirtiler geç fark edilebilir.
Belirtilerinizin nedenini bilmeden kendi başınıza takviye kullanmaya başlamanız önerilmez. Tahlilden önce başlanan takviye kan sonuçlarını yanıltabilir ve eksikliğin asıl nedeninin, örneğin bir emilim sorununun, gözden kaçmasına yol açabilir. Yüksek miktarda folik asit, B12 eksikliğine bağlı kansızlığı kan sayımında gizleyebilir; bu sırada sinirlerle ilgili belirtiler ilerleyebilir. Birçok vitamin ve minerali bir arada içeren ürünlerde de D vitamini, demir ya da A vitamini gibi bazı maddelerin fazlası zararlı olabilir. Doğru yol, önce kan tahliliyle eksikliğin olup olmadığını netleştirmek ve gerekiyorsa tedaviyi bir uzmanla birlikte planlamaktır.
Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 05 Ekim 2026. Bu test resmî bir ölçek değildir ve tanı koymaz; yalnızca bir ön değerlendirmedir.
