Cevabınız
Cevabınız
Bu test, D vitamini eksikliğiyle uyumlu olabilecek belirtileri ve eksikliğe zemin hazırlayan yaşam koşullarını ile ilgili günlük yaşantınızı ve duygusal deneyimlerinizi dört alanda dörder soruyla gözden geçirmenizi sağlar: keyifsizlik ve durgun ruh hali (nedeni belli olmayan keyifsizlik ve isteksizlik, unutkanlık ve dikkat güçlüğü, güneşi az gördüğünüz dönemlerde ruh halinin düşmesi, uyku sorunları), yorgunluk ve kas güçsüzlüğü (dinlenmekle geçmeyen halsizlik, merdiven çıkarken ya da oturduğunuz yerden kalkarken bacaklarda güçsüzlük, kas krampları ve karıncalanma, yürürken çabuk yorulma ve tökezleme), kemik ve kas ağrısı (bel, kalça ve bacaklarda derinden gelen sızı, kemiğe bastırınca duyulan hassasiyet, yaygın kas ağrısı ve ağrının günlük hayata ve ruh haline etkisi) ile güneş ışığı azlığı ve risk etkenleri (gün ışığında geçirilen süre, cildin ne kadar güneş gördüğü, yaş, ten rengi ve kilo gibi kişisel etkenler, D vitamininin emilimini ve kullanımını etkileyen sağlık sorunları). Sorular, bu başlıklardaki hislerinizi ve deneyimlerinizi kendi gözlemlerinizle değerlendirmeniz için bir başlangıç noktası niteliğindedir.
Uzun süredir açıklayamadığı bir yorgunluk, keyifsizlik, kas güçsüzlüğü ya da kemik ağrısı yaşayan ve bunun D vitamini düşüklüğüyle ilgili olup olmadığını merak eden yetişkinler için hazırlanmıştır. Gün boyu kapalı ortamda ya da gece vardiyasında çalışanlar, kapalı giyinenler, ileri yaştakiler, koyu tenliler, kilo fazlası olanlar ve emilimi etkileyen bir hastalığı bulunanlar da risklerini gözden geçirmek için testi çözebilir. Bu test, her yıl kışın başlayıp baharda geçen mevsimsel çökkünlüğü ölçmek için tasarlanmamıştır; yakınmalarınız her kış tekrarlıyorsa Kış Depresyonu Testi size daha uygun olur. Çocuklarda D vitamini eksikliğinin belirtileri farklı olabileceğinden bu test çocuklar için uygun değildir.
Kesinlikle hayır. Hayır. Bu test tanı koymaz ve D vitamini düzeyinizi ölçemez. D vitamini eksikliği yalnız kan tahliliyle, kanda 25-hidroksi D vitamini düzeyi ölçülerek anlaşılır; sonuç yaşınız, yakınmalarınız ve varsa diğer sağlık sorunlarınızla birlikte yorumlanır. Yorgunluk, keyifsizlik ve ağrı; depresyon, kaygı bozuklukları, uyku sorunları, tiroit bozuklukları, kansızlık ve B12 eksikliği gibi pek çok durumda da görülebilir. Bu yüzden bir psikiyatri uzmanı, ruhsal değerlendirmenin yanında D vitamini dahil gerekli kan tahlillerini isteyebilir. Cevaplarınız saklanmaz. Kendinize zarar verme ya da yaşamınıza son verme düşünceleriniz varsa beklemeden 112'yi arayın.
Yasal ve Tıbbi Uyarı: Tanı ve tedavi süreçleri yalnızca yetkili bir psikiyatri hekimi veya klinik psikolog tarafından yüz yüze muayene ile belirlenir. Bu test sonuçlarına dayanarak ilaç başlanamaz, bırakılamaz veya tedavi kararı alınamaz. Acil bir kriz durumunda lütfen vakit kaybetmeden 112 Acil Yardım hattını arayınız.
Test 16 sorudan oluşur ve yaklaşık 5 dakika sürer. Sorular şu alanlara odaklanır:
Testteki sorular
Cevaplarınız puanlanır ve sonucunuz aşağıdaki 3 düzeyden birinde yer alır. Testi bitirdiğinizde bulunduğunuz düzeye göre kişisel bir değerlendirme ve öneriler görürsünüz.
Cevaplarınız, D vitamini eksikliğiyle ilişkilendirilen belirtileri ve risk etkenlerini belirgin düzeyde taşımadığınızı gösteriyor. Hafif yakınmalarınız varsa belirtileriniz D vitamini eksikliğiyle uyumlu olabilir, ama başka nedenlere de bağlı olabilir; eksiklik belirti vermeden de görülebildiği için eksikliğin kesin olup olmadığı yalnız kan tahliliyle anlaşılır.
Cevaplarınız, D vitamini eksikliğiyle ilişkilendirilen belirtilerin ve risk etkenlerinin bir kısmını taşıdığınızı gösteriyor. Belirtileriniz D vitamini eksikliğiyle uyumlu olabilir; eksikliğin kesin olup olmadığı yalnız kan tahliliyle anlaşılır.
Cevaplarınız, D vitamini eksikliğiyle ilişkilendirilen belirtileri ve risk etkenlerini belirgin düzeyde taşıdığınızı gösteriyor. Belirtileriniz D vitamini eksikliğiyle uyumlu olabilir; eksikliğin kesin olup olmadığı yalnız kan tahliliyle anlaşılır.
D vitamininin etki ettiği reseptörler beynin ruh haliyle ilgili bölgelerinde de bulunduğu için bu soru uzun süredir araştırılıyor. Gözlem çalışmalarında D vitamini düzeyi düşük olan kişilerde depresif belirtilerin daha sık görüldüğü bulunmuştur. Ancak ilişkinin yönü net değildir: depresyondaki kişi daha az dışarı çıktığı için de D vitamini düşebilir. Takviyenin depresyonu önlediğini ya da tedavi ettiğini gösteren kanıtlar da tutarlı değildir. Kısacası D vitamini eksikliği keyifsizliğe katkıda bulunabilir, ama depresyonun tek başına açıklaması olarak görülmemelidir. İki haftadan uzun süren keyifsizlik ve isteksizlik, D vitamini düzeyinden bağımsız olarak bir uzmanla değerlendirilmelidir.
Hayır. Bu test Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi tarafından hazırlanmış özgün bir öz değerlendirmedir; resmî bir ölçek değildir ve tanı koymaz. Sorular, D vitamini eksikliğiyle ilişkilendirilen belirtileri ve bilinen risk etkenlerini sade bir dille sorar. Yüksek puan eksikliğiniz olduğunu, düşük puan da olmadığını kanıtlamaz; D vitamini eksikliği çoğu zaman hiçbir belirti vermeden de görülebilir. Kesin bilgi yalnız kan tahliliyle elde edilir.
Hafif eksiklik çoğu zaman belirti vermez. Eksiklik belirginleştikçe dinlenmekle geçmeyen yorgunluk, özellikle kalça ve uyluk kaslarında güçsüzlük (merdiven çıkarken ya da oturduğu yerden kalkarken zorlanma), kas ağrıları ve krampları, bel, kalça ve bacaklarda derinden gelen kemik ağrısı ortaya çıkabilir. Uzun süren ve ağır eksiklik yetişkinlerde kemiklerin yumuşamasına (osteomalazi), çocuklarda raşitizme yol açabilir; ileri yaşta düşme ve kemik kırılması riskini artırır. Keyifsizlik, isteksizlik ve dikkat güçlüğü de eşlik edebilir. Bu belirtilerin hiçbiri yalnız D vitamini eksikliğine özgü değildir.
Tek güvenilir yol kan tahlilidir. Kanda 25-hidroksi D vitamini düzeyi ölçülür ve sonuç yaşınız, yakınmalarınız ve diğer tahlil sonuçlarınızla birlikte yorumlanır. D vitamini düzeyi mevsime göre değişir; kış sonunda ölçülen değer yaz sonundakinden düşük çıkabilir. Keyifsizlik, yorgunluk ya da unutkanlık gibi yakınmalarla Psikiyatri Rehberi'nde ilinizdeki bir psikiyatri uzmanına başvurduğunuzda uzman, bu belirtileri taklit edebilen durumları ayırt etmek için D vitamini, B12, tiroit hormonları ve tam kan sayımı gibi tahlilleri isteyebilir.
Tahlil yaptırmadan ve bir uzmana danışmadan başlamamanız daha doğru olur. D vitamini yağda çözünen bir vitamindir; fazlası vücuttan kolayca atılmaz ve zamanla birikir. Uzun süre gereğinden yüksek miktarda alındığında kandaki kalsiyumu yükseltebilir; bu da bulantı, kusma, iştahsızlık, kas güçsüzlüğü, aşırı susama ve sık idrara çıkma, kafa karışıklığı, böbrek taşı, böbrek hasarı ve kalp ritmi bozukluklarına yol açabilir. Bu tür zehirlenme güneşten değil, neredeyse her zaman yüksek miktarda takviye kullanımından kaynaklanır. Bazı ilaçlar D vitaminiyle etkileşebilir, bazı hastalıklarda ise D vitamini ayrıca dikkat ister. Eksikliğiniz olup olmadığına, varsa nasıl ve ne süreyle giderileceğine kan tahlili sonucuna göre uzman karar vermelidir. Takviye kullanırken şiddetli kusma, belirgin kafa karışıklığı ya da çarpıntı olursa beklemeden 112'yi arayın.
D vitamininin büyük bölümü, güneşin UVB ışınları cilde değdiğinde deride üretilir; yağlı balık ve yumurta sarısı gibi besinlerden alınan miktar genellikle sınırlıdır. Bu nedenle gün ışığında zaman geçirmek önemlidir, ancak her zaman yeterli olmaz. Türkiye'nin bulunduğu enlemde kış aylarında güneşin açısı düştüğü için deride yapılan D vitamini belirgin biçimde azalır; cam arkasından alınan güneş ise D vitamini yapımına katkı sağlamaz. İleri yaşta ve koyu tenli kişilerde deri daha az D vitamini üretir. Güneşten yararlanırken cildinizi yakmamaya dikkat edin; güneş yanığı cilt kanseri riskini artırır. Güneşe çıkma olanağınız kısıtlıysa ya da birden fazla risk etkeniniz varsa durumu bir uzmanla konuşmak en doğru yoldur.
Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 05 Ekim 2026. Bu test resmî bir ölçek değildir ve tanı koymaz; yalnızca bir ön değerlendirmedir.
