Malatya'da ruh sağlığı başvurularının bir bölümü kayıpla ilgili. Yas, tedavi edilmesi gereken bir hastalık değil; sevilen birinin ardından yaşanan doğal bir süreç. Ama bazı noktalarda tıkanıyor ve o zaman destek gerekiyor.
İÇİNDEKİLER
Bu rehber şehirdeki başvuru yollarını ve yasın nerede destek gerektirdiğini birlikte ele alıyor.
Malatya'da Başvuru Noktaları
| Kurum | Ne için | Ücret |
|---|---|---|
| Üniversite hastanesi | Ayrıntılı değerlendirme, kurul raporu | Muayenede ödeme yok |
| Eğitim ve araştırma hastanesi | Tanı, ilaç, izlem, rapor | Muayenede ödeme yok |
| İlçe devlet hastaneleri | Yakın izlem | Muayenede ödeme yok |
| Toplum ruh sağlığı merkezi | Süregelen ağır hastalıkta izlem, grup çalışmaları | Ücretsiz |
| Aile sağlığı merkezi | İlk adım, raporla reçete | Ücretsiz |
| Muayenehane | Düzenli terapi süreci | Tam ücret |
Psikiyatri polikliniğine sevk gerekmez, doğrudan randevu alınır. Kurum adları ve poliklinik düzeni değişebilir; güncel liste için randevu sisteminde Malatya'yı seçin.
Ücretler
| Kurum | Güvenceniz varsa | Yoksa |
|---|---|---|
| Devlet ve üniversite hastanesi | Muayenede ödeme yok; katılım payı eczanede | İlan edilen muayene ücreti |
| Anlaşmalı özel hastane | Katılım payı ve sınırlı fark ücreti | Tam ücret |
| Muayenehane | Tam ücret | Tam ücret |
| Toplum ruh sağlığı merkezi | Ücretsiz | Ücretsiz |
Yas: Ne Zaman Destek Gerekir?
Malatya'da poliklinik başvurularının bir bölümü kayıpla ilgili. Yas bir hastalık değil; sevilen birinin ardından yaşanan doğal bir süreç. Ama bazı noktalarda tıkanabiliyor ve o zaman destek gerekiyor.
Deprem sonrası sallanma hissinin ardındaki kaygıyı görmek için deprem oluyor hissi testi çözebilirsiniz.
| Alan | Olağan yas | Destek gerektiren |
|---|---|---|
| Duygu | Dalgalar hâlinde gelir ve geçer | Kesintisiz, hiç hafiflemiyor |
| İşlevsellik | Zamanla geri döner | Aylar sonra hâlâ yok |
| Kabullenme | Yavaş yavaş yerleşir | Hiç başlamamış |
| Sosyal hayat | Kademeli olarak açılır | Tamamen çekilme |
| Kendini suçlama | Ara ara gelir | Sürekli ve ezici |
| Ölüm düşüncesi | Özlem biçiminde olabilir | Kendine zarar verme düşüncesi |
Son satır ayrımı önemli: "onun yanına gitmek isterdim" biçimindeki özlem ifadesi yasın parçası olabilir; kendine zarar verme planı ise değildir ve beklenmeden değerlendirilmelidir.
Yas İçin Takvim Yoktur
Çevreden gelen "artık geçmesi gerekirdi" cümlesi hiç kimseye yardımcı olmuyor. Yasın süresi kişiye, kaybın niteliğine ve koşullarına göre değişiyor.
Sürecin ilk aylarında geri dönüşü zor kararlar almamak — ev satmak, taşınmak, iş değiştirmek — sonradan yaşanan pişmanlıkları belirgin biçimde azaltıyor. Yasın en az konuşulan yanı da bu: insanın en dağınık olduğu dönemde en çok resmî iş çıkıyor. Bu işleri bir yakının devralması, taşınabilir kılıyor.
Ani ve Beklenmedik Kayıplar
Kaybın ani ve sarsıcı olduğu durumlarda yasa travma tepkisi de eşlik edebiliyor. İkisi farklı süreçler ve farklı yaklaşımlar gerektiriyor.
| Ölçüt | Yas | Travma tepkisi |
|---|---|---|
| Baskın duygu | Özlem ve üzüntü | Korku ve tetikte olma |
| Zihindeki içerik | Kaybedilen kişi | Olayın kendisi |
| Anılar | Acıtır ama istenir | İstemsiz gelir, kaçınılır |
| Yaklaşım | Yasa alan açmak | Travma odaklı çalışma |
Malatya'da Uzman Listesi ve Randevu
- Malatya psikiyatri uzmanları ve psikologları — ildeki tüm uzmanlar
- Malatya yetişkin psikiyatri uzmanları — 18 yaş ve üzeri
- Malatya çocuk ergen psikiyatri uzmanları — 18 yaş altı
Bu platform üzerinden çevrim içi görüşme yapılmaz; buradaki bilgiler yüz yüze başvuru için iletişim kurmanızı sağlar.
Yas Tutan Birine Destek Olmak
| Söylemeyin | Bunun yerine |
|---|---|
| "Zamanla geçer" | "Yanındayım, ne zaman istersen" |
| "Şükret, daha kötüsü olabilirdi" | "Zor olduğunu görüyorum" |
| "Artık toparlanman lazım" | "Bugün nasılsın?" |
| "Ben de aynısını yaşadım" | Kendi hikâyenizi sonraya bırakmak |
| Hiçbir şey söylememek, uzak durmak | Kısa bir mesaj bile bağı sürdürür |
Somut yardım sözden daha çok işe yarıyor: bir öğün yemek getirmek, bir işlemi takip etmek, çocuğu okuldan almak. "Bir ihtiyacın olursa söyle" cümlesi iyi niyetlidir ama karşı tarafı istemek zorunda bırakır.
Acil Durumda
Kendine zarar verme düşüncesi, günlerdir hiç uyuyamamak, yemeyi içmeyi bırakma ve gerçeklikten kopma belirtilerinde randevu beklenmez; en yakın acil servise başvurun, yalnız kalmayın, gerekirse 112'yi arayın.
Yorumlar
1 yorumBu yazı hakkındaki düşüncelerinizi paylaşabilirsiniz. Kişisel sağlık bilgilerinizi ve telefon numaranızı yazmayın.
Selim Ates
Teknoloji kaygisinin yeni bir psikolojik fenomen olarak ortaya cikisini bu yazıda takip ettim.
Yorum yazın