Sormodren, etken maddesi bornaprin olan ve beyindeki asetilkolin adlı habercinin etkisini azaltan antikolinerjik bir ilaçtır. Parkinson sendromunda kas katılığı ve titremede, antipsikotik ilaçların yol açtığı kasılma, denge bozukluğu ve Parkinson benzeri yan etkilerde ve aşırı terlemede kullanılır; normal reçeteyle satılır.[1][3]
İçindekiler · 12 başlık
Bu yazıda Sormodren'in ne ilacı olduğunu, neden çoğu zaman bir psikiyatri ilacıyla birlikte yazıldığını, nasıl kullanıldığını, yan etkilerini, kimlerin kullanmaması gerektiğini ve nasıl bırakıldığını Türkiye'deki resmî ürün bilgisine dayanarak anlattık.
Sormodren Ne İlacı, Etken Maddesi Nedir?
Sormodren'in her tabletinde 4 mg bornaprin hidroklorür bulunur. Bornaprin, Parkinson ilaçları içinde antikolinerjikler denen gruptandır ve esas olarak beyinde etki eder. Vücudun geri kalanındaki etkisi atropine göre daha zayıftır; yine de ağız kuruluğu ve idrar zorluğu gibi yan etkiler yapabilir.[1]
Türkiye'de bornaprin içeren tek ürün Sormodren 4 mg, 50 tabletlik kutudur ve normal reçeteyle satılır; yeşil ya da kırmızı reçeteye tabi değildir.[3] Tabletler ağızdan alınır ve blister ambalajda bulunur.[2]
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Etken madde | Bornaprin hidroklorür, 4 mg |
| İlaç grubu | Antikolinerjik Parkinson ilacı |
| Reçete türü | Normal reçete |
| Form | Tablet, 50'lik kutu, dörde bölünebilir |
| Kullanım alanları | Parkinson sendromu, antipsikotik yan etkileri, aşırı terleme |
| Nasıl alınır? | Yemek sırasında ya da yemekten sonra |
| Aynı gruptan başka ilaç | Akineton (biperiden) |
Sormodren Ne İşe Yarar?
Ürün bilgisine göre Sormodren üç durumda kullanılır: Parkinson sendromunda özellikle kas katılığı ve titreme; bazı psikiyatri ilaçlarının yol açtığı hareket yan etkileri; Parkinson hastalığına benzeyen yakınmalar ve aşırı terleme. Hangi amaçla yazıldığını hekiminize sorabilirsiniz; bu, dozun ve kullanım süresinin de belirleyicisidir.[1]
Sormodren Antipsikotik İlaçla Birlikte Neden Yazılır?
Nöroleptik de denen antipsikotik ilaçlar bazı kişilerde boyun ya da göz kaslarında ani kasılma (akut distoni), denge ve yürüme bozukluğu ya da kaslarda katılık, titreme ve yavaşlama gibi Parkinson benzeri belirtiler yapabilir. Bu yan etkilere ekstrapiramidal belirtiler denir ve Sormodren bunları hafifletmek için kullanılabilir.[1]
Antikolinerjik ilaçlar akut kasılma ve Parkinson benzeri belirtilerde işe yarasa da, uzun süreli antipsikotik kullanımında görülebilen geç diskineziyi (istemsiz ağız, dil ve yüz hareketleri) düzeltmez; tersine şiddetlendirebilir.[1][4] Yerinde duramama hâlini akatizi yazımızda, bu yan etkilere yol açabilen ilaçları Norodol ve Largactil yazılarımızda anlattık.
Sormodren Terlemeye İyi Gelir mi?
Evet, aşırı terleme (hiperhidrozis) Sormodren'in onaylı kullanım alanlarından biridir. Ürün bilgisine göre bu durumda en uygun sürdürme dozu günde 1–2 tablettir ve kısa süreli, duruma göre kullanım etkili olabilir.[1] Terlemeyi azaltan bu etki, sıcak havada vücudun serinlemesini de zorlaştırabilir.
Ürün bilgisinde terleme azlığı, vücut ısısında yükselme ve sıcak çarpması da bildirilen etkiler arasındadır.[1] Bu yüzden sıcak günlerde ve yoğun egzersizde bol sıvı alın, aşırı ısınmamaya dikkat edin; halsizlik ve ateş gibi belirtiler olursa hekiminize başvurun.
Sormodren Nasıl Kullanılır, Dozu Nedir?
Ürün bilgisine göre hekim başka türlü önermediyse tedaviye genellikle günde yarım tabletle (2 mg) başlanır ve doz, kişi için en uygun düzeye kadar yavaş yavaş artırılır. Günlük doz iki ya da üç kez bölünerek, yemek sırasında ya da yemekten sonra alınır; yemekten hemen sonra almak mide şikâyetlerini azaltabilir.[1]
| Kullanım amacı | Başlangıç | Sürdürme dozu (ürün bilgisinde) |
|---|---|---|
| Parkinson sendromu, ilaca bağlı hareket yan etkileri | Günde 1/2 tablet (2 mg) | Günde 1,5–3 tablet (6–12 mg), 2–3'e bölünerek |
| Aşırı terleme | Hekimin önerisine göre | Günde 1–2 tablet (4–8 mg) |
Tabletlerin üzerindeki artı biçimindeki çentik sayesinde tablet ikiye ve dörde bölünebilir.[1] Size uygun dozu hekiminiz belirler; tabloyu kendi başınıza doz ayarlamak için kullanmayın.
Sormodren Ne Kadar Süre Kullanılır?
Ürün bilgisine göre tedavi süresi hastalığın türüne göre değişir: ilaca bağlı hareket yan etkilerinde kısa süreli, Parkinson hastalığında ise uzun süreli olabilir.[1] Antipsikotik ilacınızın dozu değişirse ya da yan etkiler geçerse hekiminiz Sormodren'e devam edilip edilmeyeceğini yeniden değerlendirir.
Sormodren Nasıl Bırakılır?
Ürün bilgisine göre hayati bir sorun olmadıkça Sormodren aniden kesilmemelidir; aniden bırakmak vücudun aşırı tepki göstermesine yol açabilir. İlaç, hekimin önerdiği bir plana göre azaltılarak bırakılmalıdır. Kendinizi iyi hissettiğiniz için ya da yan etki yüzünden bırakmak istiyorsanız önce hekiminizle konuşun.[1]
Sormodren'in Yan Etkileri Nelerdir?
Ürün bilgisine göre yan etkiler en çok tedavinin başında ve doz hızla artırıldığında ortaya çıkar. Bildirilenler arasında ağız kuruluğu, kabızlık, bulantı, hazımsızlık, baş dönmesi, baş ağrısı, yorgunluk, yakını görmede zorluk, kalp çarpıntısı ve idrar yapmada güçlük yer alır. Yan etkilerin sıklığı belirtilmemiştir.[1]
| Alan | Bildirilen yan etkiler |
|---|---|
| Sindirim | Ağız kuruluğu, kabızlık, hazımsızlık, mide rahatsızlığı, bulantı, kusma |
| Sinir sistemi | Baş dönmesi, baş ağrısı, istemsiz hareketler, hafıza bozukluğu |
| Ruh hâli | Huzursuzluk, sinirlilik, uykusuzluk, kafa karışıklığı, halüsinasyon |
| Göz | Yakını görmede zorluk, göz bebeği büyümesi, ışığa duyarlılık, göz içi basıncı artışı |
| Kalp, idrar, deri | Çarpıntı; idrar yapmada güçlük ya da idrar tutulması; terleme azlığı, döküntü |
Ağız kuruluğu belirginse sık sık az miktarda su içmek ve şekersiz sakız çiğnemek yardımcı olur.[1] Gözde ağrı, kızarıklık ve ani görme bulanıklığı, idrarın hiç yapılamaması ya da kafa karışıklığı ve halüsinasyon gibi belirtilerde ise beklemeden hekime başvurun. Ürün bilgisi, göz içi basıncının düzenli aralıklarla ölçülmesini önerir.[1]
Sormodren Unutkanlık Yapar mı?
Hafıza bozukluğu, ürün bilgisinde bildirilen yan etkiler arasındadır ve hafızayla ilgili bir rahatsızlığı olanlarda Sormodren kullanılmaz. Özellikle beyninde damar ya da yıpranmayla ilgili değişiklik bulunan yaşlılar, normal dozlarda bile ilaca aşırı duyarlılık gösterebilir; bu nedenle yaşlılarda doz dikkatle ayarlanır.[1]
Uluslararası yaşlı ilaç kılavuzları da güçlü antikolinerjik ilaçların ileri yaşta kafa karışıklığı ve unutkanlık riskini artırabileceğine dikkat çeker.[5] Yaşlı bir yakınınız Sormodren kullanırken dalgınlık, yer ve zamanı karıştırma ya da yeni başlayan unutkanlık fark ederseniz hekimine haber verin.
Sormodren'i Kimler Kullanmamalı?
Ürün bilgisine göre Sormodren; ilaca aşırı duyarlılığı olanlarda, dar açılı glokomda (göz tansiyonunun bir türü), mide ve bağırsakta mekanik daralmada, kalın bağırsağın aşırı genişlediği megakolonda, bağırsak tıkanıklığında ve hafızayla ilgili rahatsızlıklarda kullanılmaz. Çocuklarda kullanımı onaylı değildir; böbrek ya da karaciğer yetmezliği olanlarda kullanımına ilişkin veri bulunmadığı da ürün bilgisinde belirtilir.[1]
Aşağıdaki durumlarda ise ancak özel dikkatle kullanılabilir:[1]
- Prostat büyümesi: idrar yapma güçlüğü ve nadiren idrar tutulması olabilir.
- Kalp hızını artırabilen hastalıklar.
- Beyin damarlarında ya da beyin dokusunda yaşa bağlı değişiklikler, inmeye yatkınlık.
- Kramplara yatkınlık: doz çok dikkatli ayarlanır.
- Kalıtsal laktoz ya da galaktoz sorunları: tablet laktoz içerir.
Ürün bilgisinde Sormodren kullananlarda intihar düşüncesi ve davranışı bildirildiği de yazılıdır; böyle düşünceler ortaya çıkarsa kişinin ve yakınlarının beklemeden tıbbi destek alması gerekir.[1]
Sormodren Hangi İlaçlarla Etkileşir, Alkol ve Araç Kullanımı?
Ürün bilgisine göre Sormodren; antikolinerjik etkisi olan bazı psikiyatri ilaçları, alerji ilaçları, diğer Parkinson ilaçları ve kramp gidericilerle birlikte kullanıldığında yan etkiler şiddetlenebilir. Trisiklik antidepresanlarla birlikte kullanımda bağırsak felci ve yüksek ateş gibi ciddi etkiler açısından doz yakından izlenir. Bu yüzden kullandığınız bütün ilaçları hekiminize söyleyin.[1]
- Levodopa: Birlikte kullanıldığında istemsiz hareketleri artırabilir.
- Kinidin ve petidin: Kalp ve sinir sistemi yan etkileri güçlenebilir.
- Metoklopramid: Bu mide ilacının etkisi azalabilir.
- MAO inhibitörleri: Birlikte kullanım deneyimi sınırlı olduğu için dikkat gerekir.
Sormodren alkolün etkisini artırabilir. Önerilen dozda bile tepki verme hızını değiştirerek araç ve makine kullanma yeteneğini belirgin biçimde bozabilir; bu etki alkolle ve beyni etkileyen başka ilaçlarla birlikte daha da artar.[1] İlacın sizi nasıl etkilediğini öğrenene kadar direksiyona geçmeyin.
Gebelikte ve Emzirirken Sormodren Kullanılır mı?
Sormodren'in gebelik kategorisi C'dir. Ürün bilgisine göre insanlardaki olası risk bilinmediği için gerekli olmadıkça gebelikte kullanılmamalıdır. Antikolinerjik ilaçlar süt üretimini baskılayabilir ve bornaprinin anne sütüne geçip geçmediği bilinmemektedir; bu nedenle emzirme döneminde kullanılmamalıdır.[1] Gebelik planlıyorsanız tedavinizi hekiminizle önceden konuşun.
Sormodren ile Akineton Arasındaki Fark Nedir?
Sormodren'in etken maddesi bornaprin, Akineton'un etken maddesi biperidendir; ikisi de antikolinerjik Parkinson ilaçları grubundadır ve antipsikotiklerin yol açtığı kasılma, titreme ve katılık gibi hareket yan etkilerinde kullanılabilir. İki ilaç da beyindeki asetilkolin etkisini azaltarak çalışır.[1][3] Aşırı terleme ise Sormodren'in ürün bilgisinde ayrıca yer alan bir kullanım alanıdır.
Hangisinin seçileceğine; belirtileriniz, yaşınız, kullandığınız diğer ilaçlar ve yan etki riski birlikte değerlendirilerek hekim karar verir. Biperideni Akineton yazımızda, diğer psikiyatri ilaçlarını psikiyatri ilaçları rehberimizde bulabilirsiniz.
Sormodren Doz Aşımında Ne Olur?
Ürün bilgisine göre Sormodren doz aşımı atropin zehirlenmesine benzer: göz bebekleri büyür, ağız ve burun kurur, yüz kızarır, kalp hızlanır, idrar ve bağırsak hareketleri durgunlaşır ve ateş yükselir. Huzursuzluk, kafa karışıklığı, bilinç bulanıklığı ve halüsinasyon da görülebilir; ağır zehirlenmede dolaşım ve solunum çökebilir.[1]
Fazla ilaç alındığından şüpheleniyorsanız beklemeden 112'yi arayın ya da Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ne 114'ten ulaşın. Tedavi hastanede, solunum ve kalp işlevlerini destekleyerek yapılır.[1]
Ne Zaman Bir Uzmana Başvurmalısınız?
Psikiyatri ilacınıza başladıktan sonra boyun ya da gözlerde kasılma, yerinde duramama, kaslarda katılık ve titreme fark ederseniz ilacınızı kendi başınıza bırakmadan hekiminize başvurun. Bu yan etkiler çoğu zaman doz ayarı ya da ek bir ilaçla düzeltilebilir; ilacı birden kesmek ise asıl hastalığın geri dönmesine yol açabilir.
Tedavi edilen durumu daha iyi anlamak için şizofreni testi ve bipolar bozukluk tarama testi, yaşlı bir yakınınızda dalgınlık fark ediyorsanız unutkanlık testi bir başlangıç olabilir. Bu testler tanı koymaz; hekime hangi değişiklikleri anlatacağınızı netleştirir. İlaç yan etkileri konusunda deneyimli hekimleri yetişkin psikiyatrisi sayfamızda bulabilirsiniz. Ani ve ağır bir kasılma ya da nefes darlığında 112'yi arayın.
Sık Sorulan Sorular
Sormodren yeşil reçeteli mi?
Hayır. Sormodren normal reçeteyle satılır; yeşil ya da kırmızı reçeteye tabi değildir.[3]
Sormodren uyku yapar mı?
Yorgunluk, baş dönmesi ve uyuşukluk görülebilir; bazı kişilerde ise uykusuzluk ve huzursuzluk olur.[1] İlacın sizi nasıl etkilediğini görene kadar araç kullanmayın.
Sormodren aç karnına içilir mi?
Ürün bilgisine göre yemekle birlikte ya da yemekten sonra alınması önerilir; yemekten hemen sonra almak mide yan etkilerini azaltabilir.[1]
Sormodren bölünür mü?
Evet. Tabletin üzerindeki artı biçimli çentik, tabletin ikiye ve dörde bölünmesini sağlar.[1]
Sormodren çocuklarda kullanılır mı?
Hayır. Ürün bilgisine göre çocuklarda kullanımı onaylı değildir ve bu yaş grubunda deneyim yetersizdir.[1]
Sormodren ağız kuruluğu yapar mı?
Evet, ağız kuruluğu antikolinerjik ilaçların bilinen etkilerindendir. Sık sık az su içmek ve şekersiz sakız çiğnemek rahatlatır.[1]
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; Sormodren'e başlamak, dozunu değiştirmek ya da bırakmak için hekiminizle konuşun ve ilacı aniden kesmeyin. Kutudaki kullanma talimatını okuyun; ürün bilgisi zamanla güncellenebilir.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?
Henüz yorum yok; ilk yorumu siz yazabilirsiniz. Düşüncenizi ya da deneyiminizi birkaç cümleyle paylaşabilirsiniz. Takma ad kullanabilirsiniz; telefon ya da adres yazmayın, yorumunuz herkese açık yayımlanır.