Psikiyatri İlaçları İsimleri: Antidepresan, Sakinleştirici ve Diğer Gruplar
Yazan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi Son güncelleme: 18 Eylül 2026Nasıl hazırlıyoruz?
🎧 Makaleyi sesli dinleyin-- dk okuma süresi
Kısaca
Psikiyatri ilaçları beş ana grupta toplanır: antidepresanlar, kaygı giderici ve uyku ilaçları, antipsikotikler, duygudurum düzenleyiciler ve DEHB ilaçları. Benzodiazepinler ve Z grubu uyku ilaçları yeşil, metilfenidat kırmızı reçetelidir; antidepresanlar bağımlılık yapmaz.
Psikiyatri ilaçları, etki biçimlerine göre beş ana grupta toplanır: antidepresanlar, kaygı giderici ve uyku ilaçları, antipsikotikler, duygudurum düzenleyiciler ve dikkat eksikliği ilaçları.[1] Aynı etken madde farklı markalarla satılabilir; örneğin Cipralex, Citoles ve Secita'nın üçü de essitalopram içerir.Listeyi geç, yazıya devam et
Listede sitemizde anlatılan 52 ilaç
ve bunlarla aynı etken maddeyi içeren 230 ilaç adı daha
var.
Bu listedeki ilaçlar reçeteyle verilir; aynı etken maddeyi içeren başka bir marka da reçetesiz alınamaz. Aynı etken maddeyi içeren ilaçlara halk arasında “muadil” denir; miligramı ve biçimi farklı olabilir, birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet, içilen sıvı ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Ne için kullanılır: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Atominex,Fixatom,Setinox,Strattera (içilen sıvı)
Bu ilaçların bir kısmı içilen sıvı olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Grup: Dikkat eksikliği (DEHB) ilacı
A harfiyle başlayan diğer ilaç adları (20)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Abilify (aripiprazol)
Agapal (pregabalin)
Alyse (pregabalin)
Ankep (ketiapin)
Anlev (levetirasetam)
Ansiox (alprazolam)
Anzyl (essitalopram)
Apo-alpraz (alprazolam)
Aripa (aripiprazol)
Arpada (aripiprazol)
As-cilog (sitalopram)
As-gabapen (gabapentin)
As-kalmeks (ketiapin)
As-paroks (paroksetin)
As-pineks (olanzapin)
As-risper (risperidon)
As-sertral (sertralin)
Atominex (atomoksetin)
Atopran (sitalopram)
Azona (trazodon)
B
B harfiyle başlayan diğer ilaç adları (2)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet, içilen sıvı ya da damla olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet, içilen sıvı ya da damla olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Ne için kullanılır: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Konsenidat (uzun etkili),Medikinet,Ritalin
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Grup: Dikkat eksikliği (DEHB) ilacı
C harfiyle başlayan diğer ilaç adları (10)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Sara (epilepsi) tedavisinde ve bipolar bozuklukta taşkınlık (mani) dönemlerinde kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Convulex,Depalex,Epilepkin (iğne),Valpomax (şurup),Valposim,Valprocan (iğne)
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili, içilen sıvı, şurup ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Bu maddeyi başka bir maddeyle birlikte içeren ürünler:Depalex Xr (valproat + valproat),Neveso Xr (valproat + valproat),Proksival Xr (valproat + valproat),Valeptik Xr (valproat + valproat)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili, içilen sıvı ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Grup: Nöbet (epilepsi) ilacı
E harfiyle başlayan diğer ilaç adları (17)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Şizofreni ve bipolar bozuklukta kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar (17)
Cedrina,
Ketya,
Serex,
Seroquel,
Ankep,As-kalmeks,Etipin,Keday (uzun etkili),Ketap,Ketidose,Ketilept,Ketinel,Madrina,Quelept,Quet,Quetamin,Sequa
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Grup: Psikoz ilacı (antipsikotik)
G harfiyle başlayan diğer ilaç adları (10)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: İç sıkıntı, kaygı, gerginlik ve bunlara bağlı uyku sorunları ile bedensel yakınmalarda kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Deprenil,Insomin
Grup: Depresyon ilacı (antidepresan), Kaygı ya da uyku ilacı
İ harfiyle başlayan diğer ilaç adları (2)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili, içilen sıvı ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Ne için kullanılır: Başka ilaçlarla düzelmeyen ya da o ilaçları kaldıramayan şizofreni hastalarında ve Parkinson hastalığına bağlı psikozda kullanılır.
Grup: Psikoz ilacı (antipsikotik)
K harfiyle başlayan diğer ilaç adları (15)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Depresyon, obsesif kompulsif bozukluk (OKB), panik bozukluk, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) ve sosyal fobi gibi durumlarda kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Selectra,
As-sertral,Lustec,Misol,Olinar,Serotop
Ne için kullanılır: Sinir ağrısında (nöropatik ağrı), sara (epilepsi) nöbetlerinde ek tedavi olarak ve yaygın kaygı bozukluğunda kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar (27)
Agapal,Alyse,Gabaday (uzun etkili),Gabalene,Galara,Gebbra,Gerica,Gertore,Lypre,Maropan,Neogaba,Neurica,Norafit,Paden,Pagadin,Pagamax,Perge,Pigus,Precobal,Prelica,Pretaw,Regapen,Regobol,Snapline,Symra,Toria,Zagera
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili ya da içilen sıvı olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Bu maddeyi başka bir maddeyle birlikte içeren ürünler:Baxant Plus (pregabalin + siyanokobalamin),Noraplus (pregabalin + vitamin b12),Pagamax Plus (pregabalin + vitamin b12(metilkobalamin),Preplus (pregabalin + vitamin b12),Symra Plus (pregabalin + vitaminb12(siyanokobalamin))
Grup: Nöbet (epilepsi) ilacı, Kaygı ya da uyku ilacı
L harfiyle başlayan diğer ilaç adları (22)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Cralium,Modiogen,Modivigil,Modiwake,Sleepex
Grup: Diğer
M harfiyle başlayan diğer ilaç adları (15)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Sanrı, hayal görme, aşırı şüphecilik, aşırı huzursuzluk ve saldırganlık gibi belirtilerin tedavisinde kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Leptol,Sedaperidol
Bu ilaçların bir kısmı damla ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Grup: Psikoz ilacı (antipsikotik)
N harfiyle başlayan diğer ilaç adları (12)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Bu maddeyi başka bir maddeyle birlikte içeren ürünler:Relixan (olanzapin + fluoksetin),Rexapin Pro (olanzapin + fluoksetin)
Grup: Psikoz ilacı (antipsikotik)
O harfiyle başlayan diğer ilaç adları (10)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Depresyon, obsesif kompulsif bozukluk, bulimia ve panik bozuklukta kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Zedprex,
Depreks,Fulsac,Loksetin,Psenac (içilen sıvı),Soulzac (içilen sıvı)
Bu ilaçların bir kısmı içilen sıvı olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Bu maddeyi başka bir maddeyle birlikte içeren ürünler:Relixan (olanzapin + fluoksetin),Rexapin Pro (olanzapin + fluoksetin)
Grup: Depresyon ilacı (antidepresan)
P harfiyle başlayan diğer ilaç adları (16)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Paden (pregabalin)
Pagadin (pregabalin)
Pagamax (pregabalin)
Paluxon (paroksetin)
Parokzol (aripiprazol)
Patyca (gabapentin)
Paxil (paroksetin)
Paxotin (paroksetin)
Perge (pregabalin)
Perilife (risperidon)
Pigus (pregabalin)
Pinral (lamotrijin)
Precobal (pregabalin)
Prelica (pregabalin)
Pretaw (pregabalin)
Psenac (fluoksetin)
Q
Q harfiyle başlayan diğer ilaç adları (4)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Yetişkinlerde depresyon tedavisinde kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Remeron,
Zestat,
Mires,Mitazen,Molrem,Ulkapin,Velorin
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet, içilen sıvı ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Ne için kullanılır: Depresyon tedavisinde kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Redepra,
Zestat,
Mires,Mitazen,Molrem,Ulkapin,Velorin
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet, içilen sıvı ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Ne için kullanılır: Sara (epilepsi) tedavisinde kullanılır. Türkiye'deki ürün bilgisinde kaygı ya da panik için kullanım yazmaz.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Malontil,Rivotril
Bu ilaçların bir kısmı damla ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Grup: Nöbet (epilepsi) ilacı
R harfiyle başlayan diğer ilaç adları (14)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet, içilen sıvı ya da damla olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Ne için kullanılır: Yetişkinlerde kısa süreli uykusuzluk tedavisinde kullanılır.
Bu ad TİTCK'nin 18.09.2026 tarihli ruhsatlı ilaçlar listesinde yok; yurt dışından getirilen ilaçlar bu listede yer almaz. Listede zolpidem içeren ilaç: Remin.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Remin
Grup: Kaygı ya da uyku ilacı
S harfiyle başlayan diğer ilaç adları (14)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Sara (epilepsi), bipolar bozuklukta taşkınlık (mani) dönemleri ve yüzdeki şiddetli sinir ağrısında (trigeminal nevralji) kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Karazepin,Karbalex (uzun etkili),Karbasif,Karbepen,Karberol,Kazepin,Temporol
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili ya da içilen sıvı olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Ne için kullanılır: Stres ve gerginlikle ortaya çıkan mide, bağırsak ve safra yolu kasılmalarında ve adet sancısında kullanılır.
Grup: Diğer
T harfiyle başlayan diğer ilaç adları (5)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Temporol (karbamazepin)
Tiopram (essitalopram)
Tirgen (levetirasetam)
Toria (pregabalin)
Trumıo (trazodon)
U
U harfiyle başlayan diğer ilaç adları (1)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ulkapin (mirtazapin)
V
V harfiyle başlayan diğer ilaç adları (11)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Depresyon tedavisinde kullanılır. Türkiye'deki kullanma talimatına göre sigarayı bırakmak için kullanılmaz.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Buprapan (uzun etkili),Qsmok (uzun etkili),Veldepyon (uzun etkili),Zyban (uzun etkili)
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Zyban ve Qsmok sigarayı bırakmak için, Wellbutrin XL depresyon için ruhsatlıdır.
Grup: Depresyon ilacı (antidepresan)
W harfiyle başlayan diğer ilaç adları (1)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Şiddetli kaygı ve endişenin kısa süreli tedavisinde kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Ansiox,Apo-alpraz
Grup: Kaygı ya da uyku ilacı
X harfiyle başlayan diğer ilaç adları (1)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Depresyon tedavisinde kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Redepra,
Remeron,
Mires,Mitazen,Molrem,Ulkapin,Velorin
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet, içilen sıvı ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Grup: Depresyon ilacı (antidepresan)
Z harfiyle başlayan diğer ilaç adları (8)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Zagera (pregabalin)
Zendor (essitalopram)
Zeprid (sülpirid)
Zolapine (olanzapin)
Zolerip (aripiprazol)
Zyban (bupropion)
Zyprexa (olanzapin)
Zyzapin (olanzapin)
Ekranda gördüğünüz liste yazdırılır.
Yanlışlıkla fazla ilaç alındıysa ya da zehirlenmeden şüpheleniyorsanız hemen 112'yi arayın. Ulusal Zehir Danışma Merkezi: 114. Kendinize zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.
Bu liste ilaç seçmek için değil, ilacınızı tanımak içindir. İlacınızı bırakmak, değiştirmek ya da dozunu ayarlamak için hekiminize danışın. Aynı etken maddeyi içeren ilaçların miligramı, biçimi (tablet, damla, uzun etkili) ve yardımcı maddeleri farklı olabilir; eczanede ilacınız başka bir markayla değiştirilecekse eczacınıza danışın. Ruhsatlı her ilaç eczanede bulunmayabilir.
Kaynaklar: TİTCK Ruhsatlı Beşeri Tıbbi Ürünler Listesi (18.09.2026); kullanım alanları için sitemizdeki ilgili ilaç sayfalarında belirtilen TİTCK onaylı kullanma talimatları ve kısa ürün bilgileri. Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi. Son kontrol: 20.09.2026.
İÇİNDEKİLER
Bu sayfa, sitemizde ayrıntılı rehberi bulunan ilaçları gruplarına göre listeler ve her birinin sayfasına bağlantı verir. İlaç adları bilgilendirme amaçlıdır; bir ilacın size uygun olup olmadığına yalnız hekim karar verir ve bu ilaçların tamamı reçetelidir.[2]
Grup
Başlıca kullanım
Reçete türü
Bağımlılık
Antidepresanlar
Depresyon, kaygı bozuklukları, OKB, bazı ağrı tabloları[1]
Normal reçete
Yapmaz; aniden kesilince geçici belirtiler olabilir[1]
Kaygı giderici ve uyku ilaçları (benzodiazepinler, Z grubu)
İlacın hangi gruptan olduğunu bilmek; nasıl etki ettiğini, ne kadar sürede etki göstereceğini ve hangi risklere dikkat edileceğini anlamanın en kısa yoludur.[1] Aşağıda her grup için sitemizde rehberi bulunan ilaçları bulabilirsiniz.
Psikiyatri ilaçları nasıl etki eder?
Beyinde sinir hücreleri birbirleriyle serotonin, noradrenalin, dopamin ve GABA gibi ileti maddeleri aracılığıyla haberleşir. Psikiyatri ilaçlarının büyük kısmı bu iletişimi düzenleyerek etki gösterir.[1]
Antidepresanlar çoğunlukla serotonin ve noradrenalin iletimini artırır; beyin bu değişikliğe haftalar içinde uyum sağladığı için etkileri de haftalar içinde ortaya çıkar.[1]
Benzodiazepinler GABA adlı yatıştırıcı sistemin etkisini güçlendirir; bu yüzden dakikalar içinde rahatlatır, ama beyin bu desteğe alışabilir.[1]
Antipsikotikler başta dopamin olmak üzere bazı ileti maddelerinin aşırı etkinliğini azaltır.[1]
Duygudurum düzenleyiciler sinir hücrelerinin uyarılabilirliğini ve hücre içi sinyalleri dengeleyerek duygudurum dalgalanmalarını azaltır.[1]
DEHB ilaçları dikkat ve dürtü denetimiyle ilgili beyin bölgelerinde dopamin ve noradrenalin iletimini artırır.[1]
Bu tablo genel bir yol haritasıdır; aynı tanıyı alan iki kişide farklı ilaçlar seçilebilir. Çoğu tabloda psikoterapi, ilaç tedavisi kadar önemli bir yer tutar.[1]
Antidepresan ilaçları isimleri ve depresyon ilaçları isimleri
Antidepresanlar yalnızca depresyonda değil; panik bozukluğu, yaygın anksiyete, sosyal fobi, obsesif kompulsif bozukluk ve bazı ağrı tablolarında da kullanılır.[1] Etkileri birkaç hafta içinde ortaya çıkar ve bağımlılık yapmazlar.[1]
Hangi antidepresanın seçileceği; belirtilere, yan etki önceliklerine, diğer hastalıklara ve kullanılan ilaçlara göre değişir.[3] Bu konuyu en hafif antidepresan ve yan etkisi az antidepresanlar sayfalarımızda ayrıntılı anlattık.
‘Mutluluk hapı’ diye aranan antidepresan isimleri
"Mutluluk hapı" tıbbi bir terim değildir; halk arasında genellikle SSRI grubu antidepresanlar için kullanılır. Bu ilaçlar sağlıklı bir insanı "mutlu" etmez; depresyon ya da kaygı bozukluğu olan kişide hastalığın belirtilerini azaltır.[1][3] Kendi başına ya da başkasının tavsiyesiyle kullanılmaları doğru değildir.
En ağır antidepresan ilaçları isimleri: "ağır" ne demek?
"Ağır antidepresan" diye tıbbi bir sınıf yoktur. Halk arasında genellikle yan etkisi daha fazla olan eski ilaçlar (trisiklikler, MAO inhibitörleri) ya da tedaviye dirençli depresyonda kullanılan seçenekler bu şekilde anılır.[3] "Ağır" ilacın daha etkili olduğu da doğru değildir. Ayrıntılar: en güçlü antidepresan.
Kaygı giderici ve uyku ilaçları
Bu gruptaki ilaçlar hızlı etki eder; ancak benzodiazepinler ve Z grubu uyku ilaçları bağımlılık yapabildiği için yeşil reçeteyle verilir ve kısa süreli kullanılır.[1][2]
Antipsikotikler şizofreni ve diğer psikozlarda, bipolar bozuklukta ve bazı durumlarda tedaviyi güçlendirmek amacıyla kullanılır.[1] "Deli ilacı" olarak damgalanmaları yanlıştır; birçoğu düşük dozda farklı amaçlarla da yazılabilir. Metabolik (kilo, kan şekeri, kan yağları) ve hareket sistemi yan etkileri açısından izlem gerekir.[1]
Bipolar bozuklukta taşkınlık (mani) ve depresyon dönemlerini tedavi etmek ve önlemek için kullanılır.[1] Lityum ve valproatta kan düzeyi ve bazı organ işlevleri düzenli izlenir; bazıları gebelikte özel risk taşır.[1]
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunda en sık kullanılan ilaç metilfenidattır; kötüye kullanım riski nedeniyle kırmızı reçeteye tabidir.[1][2] Ayrıntılar: Concerta ve Ritalin ve Concerta yazdırma şartları.
Psikiyatri ilaçları ne kadar sürede etki eder?
Grup
Etkinin başlaması
Antidepresanlar
İlk düzelme genellikle 2–4 hafta; tam etki daha uzun sürebilir[1][3]
Yavaş etki eden ilaçlarda en sık yapılan hata, ilk haftalarda sonuç görülmediği için ilacın bırakılmasıdır. Bu dönemde yan etkiler belirginken yarar henüz ortaya çıkmamış olabilir.[1]
İlaç tedavisi ne kadar sürer?
Süre, hastalığa ve seyrine göre değişir. Tek bir depresyon döneminde antidepresan, belirtiler düzeldikten sonra genellikle en az 6 ay daha sürdürülür; yinelenen depresyonlarda daha uzun süre gerekebilir.[3] Bipolar bozukluk ve şizofrenide koruyucu tedavi çoğu zaman uzun sürelidir.[1] Benzodiazepinler ve uyku ilaçları ise mümkün olan en kısa süre kullanılır.[1]
Tedavinin ne kadar süreceğini ve nasıl sonlandırılacağını başlangıçta hekiminizle konuşmak, belirsizliği azaltır.
Psikolojik ilaçlar ile psikiyatri ilaçları aynı mı?
Günlük dilde "psikolojik ilaç" denen ilaçlar, tıpta psikiyatri ilaçları (psikotrop ilaçlar) olarak adlandırılır. Bu ilaçları psikiyatri uzmanları ve bazı durumlarda diğer hekimler yazabilir; psikologlar ilaç yazmaz.[2] Psikolog ve psikiyatristin farkını merak ediyorsanız ilgili sayfalarımıza göz atabilirsiniz.
Muadil (jenerik) ilaç nedir?
Muadil ilaç, orijinal ilaçla aynı etken maddeyi aynı miktarda içeren ve eşdeğerliği gösterilmiş üründür. Örneğin Cipralex, Citoles ve Secita'nın hepsi essitalopram içerir; Lustral ve Selectra sertralin içerir.[3] Farklar genellikle yardımcı maddelerde, tabletin rengi ve biçimindedir.
Muadil ilaçların fiyatı çoğu zaman orijinal üründen düşüktür ve sosyal güvenlik kapsamındaki ödemelerde eşdeğer grupları dikkate alınır. Eczanede size eşdeğer bir ürün önerildiğinde etken maddenin ve miligram değerinin aynı olduğunu kutunun üzerinden kontrol edebilirsiniz; emin olamazsanız eczacınıza sorun.
Marka değişikliği sonrasında fark hissederseniz hekiminize ya da eczacınıza söyleyin. Aynı etken maddeyi iki farklı markayla aynı anda kullanmak ise doz aşımına yol açabilir.
Psikiyatri ilaçlarında genel güvenlik kuralları
Kendi başınıza başlamayın, bırakmayın, doz değiştirmeyin. Özellikle antidepresanlar ve benzodiazepinler kademeli bırakılır.[1]
Alkol almayın: birçok psikiyatri ilacının yan etkisini artırır; benzodiazepinlerle birlikte solunum baskılanması yapabilir.[1]
Tüm ilaçlarınızı söyleyin: ağrı kesiciler, kan sulandırıcılar, migren ilaçları ve bitkisel ürünler etkileşim yaratabilir.[1]
25 yaş altında antidepresan başlandığında ilk haftalarda yakın izlem gerekir.[1]
Gebelik planlıyorsanız ilacınızı kesmeden önce hekiminize danışın.
İlaçları başkasıyla paylaşmayın; size uygun olan ilaç bir başkası için tehlikeli olabilir.
İlaç kullanırken ne zaman hekime başvurmalı?
Yeni başlanan bir ilaçtan sonra yoğun huzursuzluk, yerinde duramama ya da kendine zarar verme düşünceleri ortaya çıkarsa,[1]
Yüksek ateşle birlikte kas sertliği, terleme ve bilinç bulanıklığı gelişirse,[1]
Az uyuyup aşırı enerjik, hızlı konuşan ve dürtüsel davranan bir hâle girilirse,[1]
Kas kasılmaları, dilde ya da gözlerde istemsiz hareketler başlarsa,[1]
Döküntü, yüzde şişlik ya da nefes darlığı olursa.
Bu belirtilerin bir kısmı acil değerlendirme gerektirir; beklemeden hekiminize ulaşın ya da 112'yi arayın. Daha hafif ama süregelen yan etkiler için ise bir sonraki kontrolü beklemek yerine hekiminizi arayıp danışmanız, ilacı kendi başınıza bırakmanızdan her zaman daha güvenlidir.
Acil durumlar
Fazla doz ilaç alındıysa, bilinç bulanıklaştıysa ya da nefes yavaşladıysa beklemeyin: 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın ve ilaç kutusunu yanınıza alın. Ne yapılacağını öğrenmek için Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni (114) arayabilirsiniz. Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa da 112'yi arayın; yalnız kalmayın.
Sık Sorulan Sorular
Psikiyatri ilaçları isimleri nelerdir?
Beş ana grupta toplanır: antidepresanlar (ör. essitalopram, sertralin), kaygı giderici ve uyku ilaçları (ör. alprazolam, zolpidem), antipsikotikler (ör. ketiapin, olanzapin), duygudurum düzenleyiciler (ör. lityum, valproat) ve DEHB ilaçları (ör. metilfenidat).[1]
Antidepresanlar, antipsikotikler ve duygudurum düzenleyiciler bağımlılık yapmaz. Benzodiazepinler ve Z grubu uyku ilaçları bağımlılık yapabilir; bu yüzden yeşil reçeteyle verilir.[1][2]
Hangi psikiyatri ilaçları yeşil reçeteyle verilir?
Benzodiazepinler (alprazolam, diazepam, klonazepam gibi) ve Z grubu uyku ilaçları (zolpidem, zopiklon) yeşil reçeteye tabidir.[2]
Hangi ilaçlar kırmızı reçeteyle verilir?
Metilfenidat gibi DEHB ilaçları kırmızı reçeteye tabidir.[2]
Mutluluk hapı var mı?
Tıbbi olarak böyle bir ilaç yoktur. Antidepresanlar hastalığın belirtilerini azaltır; sağlıklı bir kişiyi mutlu etmez.[1]
Psikiyatri ilaçları kilo aldırır mı?
Bazıları aldırabilir; özellikle mirtazapin, bazı antipsikotikler ve duygudurum düzenleyicilerde kilo artışı sıktır. Ayrıntı: psikiyatri ilaçları kilo aldırır mı.
Psikiyatri ilaçlarını psikolog yazabilir mi?
Hayır. Psikiyatri ilaçlarını hekimler yazar; psikologlar ilaç yazmaz. Tedavi çoğu zaman psikiyatrist ile psikologun birlikte çalışmasıyla yürütülür.[2]
Bu yazı hazırlanırken aşağıdaki resmi ürün bilgileri, tanı sınıflandırmaları ve tedavi kılavuzları temel alınmıştır. İlaç kullanımıyla ilgili her karar için hekiminize danışın.
The Maudsley Prescribing Guidelines in Psychiatry, 14. baskı — Taylor DM, Barnes TRE, Young AH; Wiley-Blackwell (2021)
Kontrole tabi ilaçlar ve renkli (yeşil/kırmızı) reçete uygulamaları — T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK)
Kısa Ürün Bilgisi (KÜB) ve Kullanma Talimatı (KT): sitemizde rehberi bulunan psikiyatri ilaçları — T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) onaylı
Yorumlar
1 yorum
Bu yazı hakkındaki düşüncelerinizi paylaşabilirsiniz. Kişisel sağlık bilgilerinizi ve telefon numaranızı yazmayın.
B
Buket
Faydalı bilgiler
Yorum yazın
Bu yazı nasıl hazırlandı?
Bu yazı Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi tarafından; resmi ürün bilgileri, tanı sınıflandırmaları ve güncel tedavi kılavuzları esas alınarak hazırlanmıştır. Bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için sizi muayene eden hekime başvurun.
Tıbbi sorumluluk reddi. Bu yazı yalnız bilgilendirme amaçlıdır; profesyonel tıbbi tavsiye, tanı ya da tedavinin yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili sorularınız için bir sağlık profesyoneline başvurun.
Acil durumda: Kendinize ya da başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin.
Yorumlar
1 yorumBu yazı hakkındaki düşüncelerinizi paylaşabilirsiniz. Kişisel sağlık bilgilerinizi ve telefon numaranızı yazmayın.
Buket
Faydalı bilgiler
Yorum yazın