F34 Tanı Kodu: İnatçı duygu durum [duygulanım] bozuklukları

F34 ne demek?

Her duygudurum sorunu belirgin dönemler hâlinde gelmez. Bazı kişiler yıllarca, çoğu zaman ne zaman başladığını tam hatırlayamayacak kadar uzun süredir kendini “hep biraz mutsuz” ya da “hep iniş çıkışlı” hisseder. F34 grubu, tek tek dönemleri depresyon ya da mani tanısı koyduracak kadar ağır olmayan ama uzun süren ve hayatı yıpratan bu tabloları kapsar. Türkçe kayıtlardaki adı “inatçı duygu durum bozuklukları”dır; DSÖ'nün İngilizce adındaki “persistent” sözcüğü de kalıcı anlamına gelir.

Distimi (F34.1), en az iki yıl süren, hafif ama sürekli bir çökkünlük hâlidir. Kişi çoğu zaman yorgun, isteksiz, karamsar ve özgüveni düşüktür; yine de günlük işlerini sürdürebildiği için çevresi bunu kişilik özelliği sanabilir. Siklotimi (F34.0) ise hafif çökkünlük ve hafif yükselme dönemlerinin yıllarca birbirini izlediği bir dengesizliktir; kişi kendini bazen çok enerjik ve üretken, bazen de durgun hisseder.

Belirtilerin hafif olması etkilerinin de hafif olduğu anlamına gelmez. Yıllara yayılan bu tablolar ilişkileri, iş verimini ve yaşam doyumunu sessizce aşındırabilir; distimisi olan kişilerde zaman zaman daha ağır depresyon dönemleri de eklenebilir.

Tedavide psikoterapi, özellikle olumsuz düşünce kalıpları ve kişilerarası ilişkiler üzerinde çalışan yöntemler önemli yer tutar. Gerekli görüldüğünde psikiyatrist ilaç tedavisini de plana ekler. Siklotimide ruh hâli dalgalanmalarının izlenmesi ve düzenli yaşam ritmi özellikle yararlıdır.