Psikiyatri Rehberi
Giriş Yap

0–18 yaş ebeveyn rehberi

Çocuğum Normal mi?

Her çocuk kendi hızında gelişir; yine de bazı işaretler bir uzmana danışmayı gerektirir. Çocuğunuzun yaş grubunu seçin, o yaşta beklenenleri ve dikkat edilmesi gereken işaretleri birlikte gözden geçirelim.

Yaş grubunu seçin Yaklaşık 3 dakika
  • Ücretsiz
  • Kayıt gerekmez
  • Seçimleriniz cihazınızda kalır

Bu sayfada neler var?

  1. Yaşına göre beklenenlerHareket, konuşma, oyun ve duygular: o yaşta çoğu çocuğun yapabildikleri.
  2. Kısa kontrol listesiUzmana danışmayı düşündüren işaretleri tek tek işaretleyin.
  3. Yazdırılabilir özetNotlarınızla birlikte özeti yazdırın, ilinizdeki çocuk ve ergen uzmanına götürün.

Çocuğunuz kaç yaşında?

0–12 ay: Bebeklik dönemi

İlk yıl, bebeğin dünyayla bağ kurmayı öğrendiği dönemdir. Gülümseme, göz teması, sese dönme ve karşılıklı ses alışverişi, ileride konuşma ve sosyal becerilerin temelini oluşturur.

Bu dönemde çoğu bebek

2. ay

  • Siz konuşunca ya da gülümseyince gülümser
  • Kucağa alınınca ya da sesinizi duyunca sakinleşir
  • Yüzünüze bakar

4. ay

  • Dikkatinizi çekmek için kendiliğinden gülümser
  • Siz konuşunca sesler çıkararak karşılık verir
  • Başını desteksiz dik tutar

6. ay

  • Tanıdık kişileri tanır, sesli güler
  • Sizinle sırayla ses çıkarır
  • Yüzüstüyken kollarıyla doğrulur, yuvarlanır

9. ay

  • Adı söylenince bakar
  • “Mama”, “baba” gibi heceler çıkarır
  • Yabancılardan çekinir, siz ayrılınca tepki verir
  • Desteksiz oturur

12. ay

  • “Bay bay” der gibi el sallar
  • Anne ya da babasına bir sözcükle seslenir
  • Ce-e gibi karşılıklı oyunlardan hoşlanır
  • Eşyalara tutunarak ayağa kalkar, adım atar

Sık görülen, çoğu zaman olağan durumlar

  • Yabancıdan çekinme ve ayrılırken ağlama 8–10. aydan sonra başlar; bebeğin size bağlandığını gösterir ve zamanla azalır. Ayrılma Kaygısı Bozukluğu: Çocukta ve Yetişkinde
  • Gece sık uyanma İlk yılda pek çok bebek gece birkaç kez uyanır; uyku düzeni aylar içinde oturur.
  • Emeklemeden yürümeye geçmek Bazı bebekler hiç emeklemez; diğer beceriler zamanında geliyorsa bu tek başına sorun değildir.
  • Gelişimde birkaç haftalık farklar Kilometre taşları bir aralıktır; zamanında doğmayan bebeklerde düzeltilmiş yaş dikkate alınır.

Uzmana danışmayı düşündüren işaretler

Çocuğunuzda gözlediklerinizi işaretleyin. Seçimleriniz hiçbir yere gönderilmez.

Bu yaşla ilgili yazılar

Ebeveynlerin sorduğu sorular

1–3 yaş: Yürüme çağı

Çocuk yürümeye, konuşmaya ve “ben” demeye başlar. Bağımsızlık isteği arttıkça öfke nöbetleri, “hayır” demek ve sınırları denemek de artar; bunların çoğu gelişimin olağan bir parçasıdır.

Bu yaşta çoğu çocuk

Hareket

  • 15–18. ayda tutunmadan yürür
  • 2 yaşında koşar, topa tekme atar
  • 3 yaşında çatal kullanır, bol giysileri kendi giyer

Konuşma ve iletişim

  • 18. ayda “anne/baba” dışında birkaç sözcük söylemeye çalışır
  • 2 yaşında iki sözcüğü birleştirir (“su ver”)
  • 3 yaşında karşılıklı kısa sohbet eder, adını söyler; konuşması çoğu zaman anlaşılır

Sosyal ve duygusal

  • İlginç bir şeyi göstermek için işaret eder
  • Başkası üzülünce fark eder
  • 3 yaşında siz ayrıldıktan sonra yaklaşık 10 dakikada sakinleşir
  • Diğer çocukları fark eder, oyuna katılmaya başlar

Oyun

  • Sizi taklit eder (süpürme, telefonla konuşma)
  • Oyuncak bebeği besler, arabayı sürer gibi “mış gibi” oynar
  • Aynı anda birden fazla oyuncakla oynar

Sık görülen, çoğu zaman olağan davranışlar

Uzmana danışmayı düşündüren işaretler

Çocuğunuzda gözlediklerinizi işaretleyin. Seçimleriniz hiçbir yere gönderilmez.

Bu yaş için ücretsiz testler

Bu yaşla ilgili yazılar

Ebeveynlerin sorduğu sorular

3–6 yaş: Okul öncesi dönem

Hayal gücü, oyun ve arkadaşlık bu dönemde hızla gelişir. Korkular, hayali arkadaşlar ve masal ile gerçeği karıştırmak sık görülür; dikkat ve sıra bekleme becerileri yavaş yavaş oturur.

Bu yaşta çoğu çocuk

Konuşma

  • 4 yaşında dört ya da daha fazla sözcüklü cümleler kurar
  • Gününde olan bir şeyi anlatır, “neden?” diye çok sorar
  • 5 yaşında iki olaylı kısa bir hikâye anlatır; konuşması yabancılarca rahat anlaşılır

Sosyal ve duygusal

  • Oyunda başka biri “olur” (doktor, öğretmen)
  • Etrafta çocuk yoksa onlarla oynamak ister
  • Üzülen birini teselli eder
  • 5 yaşında oyunda kurallara uyar, sırasını bekler

Hareket ve bağımsızlık

  • Büyük bir topu çoğu zaman yakalar
  • 5 yaşında tek ayak üstünde zıplar, bazı düğmeleri ilikler
  • Gündüz tuvaletini büyük ölçüde kendisi yapar

Öğrenme

  • Birkaç rengi ve şekli adlandırır
  • Bir kitap ya da hikâye hakkındaki basit soruları yanıtlar
  • Bir etkinliğe kısa süre oturarak odaklanabilir

Sık görülen, çoğu zaman olağan davranışlar

Uzmana danışmayı düşündüren işaretler

Çocuğunuzda gözlediklerinizi işaretleyin. Seçimleriniz hiçbir yere gönderilmez.

Bu yaş için ücretsiz testler

Bu yaşla ilgili yazılar

Ebeveynlerin sorduğu sorular

6–12 yaş: Okul çağı

Okul, arkadaşlık ve başarı duygusu bu dönemin merkezindedir. Okuma-yazma, dikkat, kurallara uyma ve arkadaş ilişkilerindeki güçlükler en sık bu yaşlarda fark edilir.

Bu yaşta çoğu çocuk

Okul ve öğrenme

  • İlk okul yılında okumayı söker, yıllar içinde akıcı okur
  • Dikkat süresi uzar; ödevi hatırlatmayla tamamlayabilir
  • Zorlandığı konuda yardım isteyebilir

Arkadaşlık

  • Bir ya da birkaç yakın arkadaş edinir
  • Kurallı oyunlar oynar, kazanma ve kaybetmeyle başa çıkmayı öğrenir
  • Küslükler olur ama çoğu kısa sürede düzelir

Duygular

  • Duygularını sözle anlatır
  • Utanç, suçluluk ve gurur gibi duyguları tanır
  • Eleştiri ya da başarısızlık sonrası üzüntüsü geçicidir

Sorumluluk ve beden

  • Kendi bakımını ve basit ev işlerini yapar
  • 8–9 yaştan sonra ilk ergenlik belirtileri başlayabilir (kızlarda daha erken)

Sık görülen, çoğu zaman olağan davranışlar

Uzmana danışmayı düşündüren işaretler

Çocuğunuzda gözlediklerinizi işaretleyin. Seçimleriniz hiçbir yere gönderilmez.

Bu yaş için ücretsiz testler

Bu yaşla ilgili yazılar

Ebeveynlerin sorduğu sorular

12–18 yaş: Ergenlik

Ergen, aileden çok arkadaşlarına yönelir, mahremiyet ister ve kim olduğunu arar. Duygu dalgalanmaları ve tartışmalar olağandır; önemli olan, değişikliğin ne kadar sürdüğü ve günlük yaşamı ne kadar bozduğudur.

Bu yaşta pek çok gençte

İlişkiler

  • Arkadaşları ve onların görüşü daha önemli hâle gelir
  • Mahremiyet isteği artar, odasında daha çok zaman geçirir
  • Kurallara itiraz eder, pazarlık yapar

Duygular

  • Duygu dalgalanmaları sıklaşır
  • Görünüşüne ve başkalarının ne düşündüğüne daha çok önem verir
  • Haksızlık ve adalet konularında daha duyarlıdır

Düşünce ve kimlik

  • Soyut düşünür, değerleri ve geleceği sorgular
  • İlgi alanları, giyimi ve müzik zevki değişebilir

Uyku

  • Geç yatıp geç kalkma eğilimi biyolojiktir
  • Yine de çoğu genç gecede 8–10 saat uykuya ihtiyaç duyar

Sık görülen, çoğu zaman olağan davranışlar

Uzmana danışmayı düşündüren işaretler

Çocuğunuzda gözlediklerinizi işaretleyin. Seçimleriniz hiçbir yere gönderilmez.

Bu yaş için ücretsiz testler

Bu yaşla ilgili yazılar

Ebeveynlerin sorduğu sorular

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz. Çocuklar arasında birkaç aylık farklar olağandır. İçinize sinmeyen bir durum varsa listede olmasa bile bir uzmana danışabilirsiniz.

Konuya göre ebeveyn rehberi

Çocuklarla ilgili en çok merak edilen konuları başlıklara ayırdık. Her başlıkta ilgili yazılarımızı ve uzmana sorulan soruları bulabilirsiniz.

Konuşma ve dil

Otizm ve gelişim

8 içerik daha

Dikkat ve öğrenme

3 içerik daha

Öfke ve davranış

5 içerik daha

Kaygı, korku ve duygular

5 içerik daha

Uyku ve tuvalet

4 içerik daha

Okul ve arkadaşlık

4 içerik daha

Ekran ve teknoloji

Ergenlik

2 içerik daha

Aile ve değişimler

3 içerik daha

Uzmana gitmeden önce

6 içerik daha

Ebeveynler için ücretsiz testler

Bu testler bir fikir edinmenize yardımcı olur, tanı koymaz. Sonucunuzu uzmanla görüşürken yanınızda götürebilirsiniz.

Çocuklarda Dikkat Eksikliği Testi (Ebeveyn İçin) Çocuğunuz derse odaklanamıyor, yerinde duramıyor ya da sırasını bekleyemiyor mu? Anne babaların yanı... 5 dk · ÜcretsizTesti çöz Çocuklarda Otizm Belirtileri Testi (Ebeveyn İçin) Çocuğunuz göz teması kurmuyor, adını söyleyince bakmıyor ya da geç mi konuşuyor? Anne babaların yanı... 5 dk · ÜcretsizTesti çöz Çocuklarda Kaygı Testi (Ebeveyn İçin) Çocuğunuz sürekli endişeleniyor, okul sabahları karın ağrısından yakınıyor ya da sizden ayrılamıyor... 5 dk · ÜcretsizTesti çöz Çocuğum Neden Okula Gitmek İstemiyor Testi Çocuğunuzun okula gitmek istememesinin arkasında ayrılık kaygısı mı, arkadaş sorunu mu, ders zorluğu... 5 dk · ÜcretsizTesti çöz Sınav Kaygısı Testi Sınav kaygısı performansını etkiliyor mu? Fiziksel ve zihinsel stres seviyeni ele alarak sana özel b... 5 dk · ÜcretsizTesti çöz Çocuklarda Doktora Gitme Korkusu Neden Olur Testi Çocuğunuzun doktora gitmekten neden korktuğunu ve bu endişenin altında yatan sebepleri anlamanıza ya... 5 dk · ÜcretsizTesti çöz Çocuklarıma Yeterince İlgileniyor muyum Testi? Ebeveynlik yolculuğunda çocuklarınıza ayırdığınız zamanın ve ilginin kalitesini değerlendiren, farkı... 4 dk · ÜcretsizTesti çöz İyi Bir Annemiyim Testi? Anneliğe dair duygularınızı, çocuğunuzla ilişkinizi ve kendi içsel dengenizi keşfetmek için samimi b... 5 dk · ÜcretsizTesti çöz

Sık sorulan sorular

Çocuğumun gelişiminin normal olup olmadığını nasıl anlarım?

Çocuğunuzun yaşındaki çoğu çocuğun yapabildiklerine (kilometre taşları) bakarak bir fikir edinebilirsiniz. Birkaç haftalık ya da aylık farklar olağandır; önemli olan birden fazla alanda belirgin gerilik, bir becerinin hiç gelişmemesi ya da önceden kazanılmış bir becerinin kaybolmasıdır. Bu durumlarda bir çocuk ve ergen uzmanına danışmak gerekir.

Gelişim geriliğinden şüphelenirsem beklemeli miyim?

Hayır. “Biraz daha bekleyelim” yaklaşımı yerine erken değerlendirme önerilir. Endişeniz yersiz çıkarsa içiniz rahatlar; bir sorun varsa erken başlanan destek çoğu zaman daha etkilidir. Önceden kazanılmış becerilerin kaybı ise hiç beklemeden değerlendirilmelidir.

Çocuk psikiyatristine mi, çocuk psikoloğuna mı gitmeliyim?

Konuşma ve sosyal gelişimde gerilik, otizm ya da dikkat eksikliği şüphesi, beceri kaybı, kendine zarar verme ve ağır davranış sorunlarında önce bir çocuk ve ergen psikiyatristi önerilir; psikiyatrist tanı koyar ve gerekirse ilaç tedavisini planlar. Uyum, kaygı, okul ve davranış güçlüklerinde çocuk ve ergen psikoloğuyla da başlayabilirsiniz.

Çocuk ve ergen psikiyatrisi kaç yaşa kadar bakar?

Çocuk ve ergen psikiyatrisi doğumdan 18 yaşına kadar olan çocuk ve gençleri değerlendirir. 18 yaşından sonra yetişkin psikiyatrisine geçilir.

Öfke nöbetleri kaç yaşına kadar normaldir?

Öfke nöbetleri 1–4 yaş arasında çok sıktır ve okul çağına doğru azalır. Nöbetler günde birçok kez oluyorsa, sıklıkla 25 dakikadan uzun sürüyorsa, çocuk kendine ya da başkalarına zarar veriyorsa ya da 5 yaşından sonra azalmıyorsa bir uzmana danışmak yerinde olur.

Ergen çocuğumun davranışları ne zaman endişe verici?

Duygu dalgalanmaları ve tartışmalar ergenlikte olağandır. İki haftadan uzun süren çökkünlük, arkadaşlardan ve okuldan çekilme, uyku ya da iştahta belirgin değişiklik, madde kullanımı ya da kendine zarar verme işaretleri endişe vericidir. Ölüm ya da intihardan söz ediyorsa beklemeden 112'yi arayın.

Bu kontrol listesi tanı koyar mı?

Hayır. Liste, uzmana danışmayı düşündüren işaretleri bir araya getirir; tanı koymaz. Tanı, çocuğu gören bir uzmanın ayrıntılı değerlendirmesiyle konur.

İşaretlediğim bilgiler bir yere kaydediliyor mu?

Hayır. Seçimleriniz ve notlarınız yalnız tarayıcınızda, bu sayfada kalır; sunucuya gönderilmez ve sayfayı kapattığınızda silinir.

İlinizdeki çocuk ve ergen uzmanları

İlinizi seçin; çocuk ve ergen psikiyatristlerini ve psikologlarını görün, uygun saate online randevu alın.

Çocuk ve ergen psikiyatristleri Çocuk ve ergen psikologları

Kaynakça

  1. Centers for Disease Control and Prevention. Learn the Signs. Act Early. — Developmental Milestones (2022 revizyonu).
  2. Zubler JM, Wiggins LD, Macias MM, et al. Evidence-Informed Milestones for Developmental Surveillance Tools. Pediatrics. 2022;149(3):e2021052138.
  3. WHO Multicentre Growth Reference Study Group. WHO Motor Development Study: Windows of achievement for six gross motor development milestones. Acta Paediatrica Supplement. 2006;450:86–95.
  4. Hagan JF, Shaw JS, Duncan PM (ed.). Bright Futures: Guidelines for Health Supervision of Infants, Children, and Adolescents. 4. baskı. American Academy of Pediatrics; 2017.
  5. Hyman SL, Levy SE, Myers SM; Council on Children with Disabilities. Identification, Evaluation, and Management of Children With Autism Spectrum Disorder. Pediatrics. 2020;145(1):e20193447.
  6. Belden AC, Thomson NR, Luby JL. Temper tantrums in healthy versus depressed and disruptive preschoolers. The Journal of Pediatrics. 2008;152(1):117–122.
  7. American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision (DSM-5-TR). 2022.
  8. World Health Organization. Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age. 2019.

Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi tarafından hazırlandı · Son güncelleme: 8 Ekim 2026