Türkiye'de 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya kullanımını sınırlayan düzenleme 1 Kasım 2026'da yürürlüğe giriyor. 7578 sayılı Kanunla İnternet Kanununa eklenen hükme göre sosyal medya şirketleri 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet veremeyecek ve yaş doğrulama dâhil gerekli önlemleri almak zorunda olacak.[1] Düzenleme çocuklara ya da ailelere ceza öngörmüyor; yükümlülük platformlarda.
İÇİNDEKİLER
Aşağıda kanunun neyi belirlediğini, neyi henüz belirlemediğini, kurallara uymayan platformları hangi yaptırımların beklediğini, araştırmaların sosyal medya ile çocukların ruh sağlığı hakkında ne söylediğini ve ailelerin atabileceği adımları derledik.
15 Yaş Altı Sosyal Medya Yasağı Ne Zaman Başlıyor?
Yaş sınırı 1 Kasım 2026'da uygulanmaya başlıyor. Kanun 1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; 27. maddesi, sosyal ağ ve oyun platformlarıyla ilgili 22 ve 23. maddelerin yayımdan altı ay sonra yürürlüğe gireceğini söylüyor. Kanun metninde belirli bir tarih yer almıyor; 1 Kasım, bu altı aylık sürenin dolduğu gün.[1]
Oyun ve oyun platformu tanımları gibi diğer maddeler yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. 1 Kasım'da yürürlüğe girecek hükümlerin merkezinde çocuklarla ilgili yükümlülükler var; aynı maddeyle sosyal ağlara aldatıcı reklamları engelleme ve bazı resmi kararları daha kısa sürede uygulama gibi başka yükümlülükler de geliyor. Bu iki maddedeki yetkiler, 31 Temmuz 2026'da yayımlanan 7590 sayılı Kanunla Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan Siber Güvenlik Başkanlığına geçti.[2]
Kanun Sosyal Medya Şirketlerinden Ne İstiyor?
Kanun, sosyal ağ sağlayıcıların 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet vermesini yasaklıyor ve bunun için yaş doğrulama dâhil gerekli önlemleri almalarını zorunlu tutuyor. Sosyal ağ sağlayıcı, kullanıcıların sosyal etkileşim amacıyla metin, görüntü ve ses gibi içerikleri oluşturup paylaşmasını sağlayan platformlar için kullanılan yasal terim. Mevcut hesaplar için ayrı bir istisna ya da geçiş süresi öngörülmüyor.[1]
Platformlar, 15 yaşını doldurmuş çocuklara ayrı bir hizmet sunmak için de önlem alacak ve aldıkları önlemleri kendi internet sitelerinde yayımlayacak. Ebeveyn kontrol araçları da zorunlu hâle geliyor: hesap ayarlarının denetlenmesi, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemlerin ebeveyn iznine bağlanması, kullanım süresinin izlenmesi ve sınırlanması. Platformlar ayrıca aldatıcı reklamları engelleyecek önlemleri almak zorunda olacak.[1]
Kanun yaş doğrulamanın yöntemini belirlemiyor; uygulamaya ilişkin usul ve esasları Siber Güvenlik Başkanlığı belirleyecek.[2] Basında e-Devlet gibi yöntemlerden söz ediliyor, ancak 1 Ekim 2026 itibarıyla bu konuda Resmî Gazete'de yayımlanmış bir düzenleme bulunmuyor. Yaş doğrulamanın kişisel verilerin korunmasıyla nasıl dengeleneceği de kamuoyunda tartışılan konular arasında.
Oyun Platformları İçin Neler Değişiyor?
Oyun platformları, usulüne uygun yaş derecelendirmesi yapılmamış bir oyunu ancak en yüksek yaş sınırıyla derecelendirerek sunabilecek; bu şarta uymayan içerikleri kaldırmak zorunda olacak. Platformlar hesap ayarları ve ücretli işlemler için ebeveyn kontrol araçları da sunacak.[1] Yaş derecelendirmesinin usul ve esaslarını Siber Güvenlik Başkanlığı yönetmelikle belirleyecek.[2]
Türkiye'den günlük erişimi 100 binin üzerinde olan yurt dışı kaynaklı oyun platformları Türkiye'de bir temsilci belirleyecek.[1] 1 Ekim 2026 itibarıyla derecelendirme yönetmeliği henüz Resmî Gazete'de yayımlanmadı.
Kurallara Uymayan Platformları Ne Bekliyor?
Kurallara uymayan sosyal ağ sağlayıcılara önceki yılın küresel cirosunun yüzde 3'üne kadar idari para cezası verilebilecek. Ceza tebliğ edildikten sonra 30 gün içinde uyulmazsa Türkiye'den yeni reklam verilmesi yasaklanabilecek; bunun ardından da sulh ceza hâkimliği kararıyla platformun bant genişliği önce yüzde 50, sonra yüzde 90'a kadar daraltılabilecek.[1]
Oyun platformlarında süreç bildirimle başlıyor. Bildirimden sonra 30 gün içinde yükümlülüğünü yerine getirmeyen platforma 1 milyon ile 10 milyon lira arasında, yine uymazsa 10 milyon ile 30 milyon lira arasında idari para cezası verilebilecek. Ardından sulh ceza hâkimliği kararıyla bant genişliği önce yüzde 30, sonra yüzde 50'ye kadar daraltılabilecek; platform yükümlülüğü yerine getirirse cezaların dörtte biri tahsil edilecek.[1]
Kanunda Ne Var, Ne Yok?
Kanun platformlara açık yükümlülükler ve yaptırımlar getiriyor, ancak uygulamanın bazı ayrıntılarını sonraki düzenlemelere bırakıyor. Aşağıdaki tabloda Resmî Gazete'de yayımlanan metinde yer alan hükümleri ve henüz belirlenmemiş konuları ayırdık. Tablo, 1 Ekim 2026 itibarıyla geçerli metne dayanıyor. Uygulamaya ilişkin yeni bir resmi düzenleme yayımlanırsa bu haberi güncelleyeceğiz.
| Konu | Kanun metninde | Henüz belirlenmemiş |
|---|---|---|
| 15 yaş sınırı | Sosyal ağ sağlayıcı 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet veremez; mevcut hesaplar için istisna ya da geçiş süresi yok | Mevcut hesapların kapatılması mı, askıya alınması mı gerektiği |
| Yaş doğrulama | Yaş doğrulama dâhil gerekli önlemler zorunlu | Yöntem; usul ve esasları Siber Güvenlik Başkanlığı belirleyecek |
| Kapsam | Sosyal ağ sağlayıcılar ve oyun platformları | Kanun platform listesi vermiyor |
| 15 yaş ve üzeri | Bu yaş grubuna ayrı hizmet sunmak için önlem alınır | Ayrı hizmetin hangi özellikleri içereceği |
| Ebeveyn kontrolü | Sosyal ağlarda hesap ayarları, ücretli işlemler ve kullanım süresi için; oyun platformlarında hesap ayarları ve ücretli işlemler için araçlar | Araçların platformlarda nasıl görüneceği |
| Oyun derecelendirmesi | Usulüne uygun derecelendirme zorunlu | Usul ve esaslar (Siber Güvenlik Başkanlığı yönetmeliğiyle belirlenecek) |
| Yaptırım | Sosyal ağlara cironun yüzde 3'üne kadar ceza, reklam yasağı, bant daraltma; oyun platformlarına 1–30 milyon lira ceza ve bant daraltma | — |
| Yürürlük | Yayımdan altı ay sonra (hesaplanan tarih: 1 Kasım 2026) | — |
Bakanlık Düzenlemenin Amacını Nasıl Anlatıyor?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 22 Eylül 2026'da New York'taki BM Genel Merkezinde yaptığı konuşmada sosyal medya düzenlemelerinin 15 yaş sınırının ötesine geçtiğini söyledi. Bakana göre düzenleme, 15 yaş üstü için güvenli dijital alanlar oluşturmayı ve bağımlılık yapıcı kullanımı engelleyen ek özellikler getirmeyi amaçlıyor; bu özelliklerin neler olacağı kanunda ayrıca sayılmıyor.[3]
BM 81. Genel Kurulu marjında düzenlenen "Görünmeyen Mimari: Çocuklar için Güvenli Dijital Sistemler İnşa Etmek – Uluslararası Standartların ve Ortak Sorumluluğun Geliştirilmesi" başlıklı etkinlik, Bakanlık, UNICEF ve BM Genel Sekreterinin Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Ofisi işbirliğiyle yapıldı. Göktaş konuşmasında algoritmaların, öneri sistemlerinin, tasarım tercihlerinin, yaş doğrulama araçlarının ve bildirimlerin çocukları siber zorbalık, istismar, zararlı içerikler, ekran bağımlılığı ve mahremiyet ihlallerine maruz bırakabileceği uyarısında bulundu; oyun platformlarına zorunlu yaş derecelendirmesi getirildiğini de hatırlattı.[3]
Araştırmalar Sosyal Medya ve Çocukların Ruh Sağlığı Hakkında Ne Söylüyor?
Araştırmalar sosyal medyanın tek başına ruhsal sorunlara yol açtığını kanıtlamıyor; ancak sorunlu kullanımın gençlerde arttığını ve yoğun kullanımın depresyon ve kaygı belirtileriyle ilişkili olduğunu gösteriyor. Avrupa, Orta Asya ve Kanada'da 11, 13 ve 15 yaşındaki yaklaşık 280 bin genci kapsayan HBSC araştırmasında sorunlu kullanım 2018'deki yüzde 7'den 2022'de yüzde 11'e yükseldi.[4]
Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi ile işbirliği içinde yürütülen Okul Çağı Çocuklarında Sağlık Davranışı (HBSC) araştırmasında sorunlu kullanım kız çocuklarında yüzde 13, erkek çocuklarında yüzde 9 olarak bulundu. Araştırmada sorunlu kullanım ekranda geçirilen süreyle ölçülmüyor; kullanımı kontrol edememek, kullanamayınca huzursuzlanmak ve sosyal medya yüzünden başka etkinlikleri ihmal etmek gibi dokuz belirtiden en az altısının bir arada görülmesi gerekiyor.[4] Oyunla ilgili soruların yöneltildiği ülke ve bölgelerde gençlerin yüzde 12'si sorunlu oyun oynama açısından risk altındaydı.
ABD'nin halk sağlığı alanındaki en üst yetkilisi olan Genel Cerrahın 2023 uyarı raporunda aktarılan ve 12–15 yaşındaki ergenleri izleyen bir çalışmada, sosyal medyada günde üç saatten fazla zaman geçirenlerde depresyon ve kaygı belirtileri dâhil kötü ruh sağlığı sonuçlarının görülme riski iki kat yüksek bulundu.[5] Bu bulgu bir ilişkiyi gösteriyor, kesin bir neden-sonuç kanıtı değil. Rapor, sosyal medyanın bazı gençlere bağ kurma ve destek bulma imkânı da verdiğini, ancak çocuklar için yeterince güvenli olduğunu söylemeye yetecek kanıt bulunmadığını vurguluyor.
Başka Ülkelerde Benzer Bir Yaş Sınırı Var mı?
Evet. Bu alandaki en bilinen örnek Avustralya: sosyal medya için asgari yaşı 16 olarak belirleyen yasa 2024'te kabul edildi ve 16 yaş altına yönelik hesap kısıtlaması 10 Aralık 2025'te yürürlüğe girdi.[7] Avustralya'da da yükümlülük ailelere değil platformlara verildi; şirketler 16 yaşından küçüklerin hesap açmasını ve mevcut hesaplarını kullanmayı sürdürmesini önlemek için makul adımları atmak zorunda.[6]
Avustralya yasası, makul adımları atmayan platformlara mahkeme kararıyla 150 bin ceza birimine kadar para cezası öngörüyor.[6] Türkiye'deki düzenleme ise yaş sınırını 15 olarak belirliyor; 15 yaşını dolduranlar için ayrı hizmeti ve ebeveyn kontrol araçlarını da zorunlu tutuyor.
Aileler Bu Süreçte Ne Yapabilir?
Aileler 1 Kasım'ı beklemeden çocuklarıyla sosyal medya ve ekran kullanımını sakin bir anda konuşabilir, kuralları birlikte belirleyebilir. Değişikliği bir ceza gibi değil, ailenin ekran kurallarının bir parçası olarak anlatmak yararlı olabilir. Kuralların gerekçesini açıklamak ve çocuğun görüşünü dinlemek, kuralları birlikte uygulamayı kolaylaştırabilir.
- Birlikte bir aile medya planı yapın. Amerikan Pediatri Akademisi, ekransız alan ve zamanları ailece belirlemeyi öneriyor; yemek masası, ödev saati ve yatmadan önceki zaman bu önerinin örnekleri arasında.[8]
- Geceleri ekranı kapatın. Yatmadan önceki saatleri ekransız geçirmek ve telefonu gece yatak odası dışında bırakmak, bildirimlerin uykuyu bölmesini önlemeye yardımcı olabilir.
- Geçişi birlikte planlayın. Çocuğunuzun hesabı varsa saklamak istediği fotoğraf ve anıları yedeklemesine yardım edin, arkadaşlarıyla hangi yollarla iletişimde kalacağını birlikte konuşun ve platformların mevcut hesaplarla ilgili duyurularını takip edin.
- Ebeveyn kontrol araçlarını birlikte kurun. Kanunla zorunlu hâle gelen araçlar devreye girdiğinde bunları çocuğunuzla birlikte ve nedenini açıklayarak kurun.
- Oyunların yaş sınırına bakın. Türkiye'deki derecelendirmenin usulü yönetmelikle belirlenecek; o zamana kadar uygulama mağazalarındaki yaş etiketlerine bakabilir, yaşına uygun olmayan oyunların yerine birlikte uygun olanları seçebilirsiniz.
- Değişimi izleyin. İlk günlerde bir miktar öfke ya da huzursuzluk beklenebilir. Bu tepkiler uzun sürer ya da uyku, okul ve aile ilişkilerini belirgin biçimde bozarsa bir çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanından destek alın.
Ergen çocuğunuz kendi kullanımını Sosyal Medya Bağımlılığı Testi ve Oyun Bağımlılığı Testi ile değerlendirebilir; siz de aynı testlerle kendi kullanımınıza bakabilirsiniz. Ekranın çocuklar üzerindeki etkileri için teknoloji bağımlılığı ve ekran süresi rehberimize de göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
15 yaş altı sosyal medya yasağı kimi kapsıyor?
Kanun 15 yaşını doldurmamış çocukları kapsıyor, ancak yükümlülüğü sosyal ağ sağlayıcılara veriyor. Düzenleme çocuklara ya da ailelere ceza getirmiyor; platformların bu yaş grubuna hizmet vermemesini ve bunun için yaş doğrulama dâhil gerekli önlemleri almasını zorunlu tutuyor. Kanun, kapsama giren platformların listesini vermiyor.
Çocuğumun mevcut hesabı ne olacak?
Kanunda mevcut hesaplar için bir istisna ya da geçiş süresi yok; 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunulması ayrım yapılmadan yasaklanıyor. Bu hesapların kapatılması mı, askıya alınması mı gerektiği ise belirtilmemiş. Platformların bu konudaki duyurularını takip etmek ve çocuğunuzun önemli fotoğraflarını önceden yedeklemek yararlı olur.
Yaş doğrulama nasıl yapılacak?
Kanun yöntemi belirlemiyor; uygulamaya ilişkin usul ve esasları Siber Güvenlik Başkanlığı belirleyecek. 1 Ekim 2026 itibarıyla bu konuda Resmî Gazete'de yayımlanmış bir düzenleme yok. Bu nedenle belirli bir yöntemle doğrulama yapılacağına dair haberler, resmi düzenleme yayımlanana kadar kesin bilgi sayılmamalı.
15 yaşını dolduran çocuklar için ne değişiyor?
15 yaşını dolduran çocuklar sosyal medyayı kullanmaya devam edebilecek, ancak platformlar bu yaş grubuna ayrı bir hizmet sunmak için önlem almak zorunda. Hesap ayarlarının denetimi, ücretli işlemlerin ebeveyn iznine bağlanması ve kullanım süresinin izlenip sınırlanması için ebeveyn kontrol araçları da kanunla zorunlu tutuluyor.
Çocuğumda sosyal medya bağımlılığı olup olmadığını nasıl anlarım?
Kullanımı bırakmakta zorlanması, telefon alındığında uzun süren öfke ya da huzursuzluk göstermesi, uykusunun ve derslerinin bozulması ve arkadaşlarından uzaklaşması dikkat edilmesi gereken işaretlerdir. Ergen çocuğunuz Sosyal Medya Bağımlılığı Testi'ni kendisi doldurarak bir fikir edinebilir; belirtiler sürüyorsa bir çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanıyla görüşmek yararlıdır.
Bu haber, Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metinlerinin 1 Ekim 2026 itibarıyla geçerli hâli, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının açıklamaları ve uluslararası araştırmalar esas alınarak bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Uygulamaya ilişkin yeni bir resmi düzenleme yayımlandığında haber güncellenecektir. Çocuğunuzun güvenliği konusunda acil bir durum yaşıyorsanız 112'yi arayın.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?
1 yorumDüşüncenizi ya da deneyiminizi birkaç cümleyle paylaşabilirsiniz. Takma ad kullanabilirsiniz; telefon ya da adres yazmayın, yorumunuz herkese açık yayımlanır.
Okurların yorumları
ALVAREZ
BENCEDE YASAK GETİRİLMELİ SOSYAL MEDYA ÇOK TEHLİKELİ OLMAYA BAŞLADI
Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi yanıtı
Merhaba, görüşünüzü paylaştığınız için teşekkür ederiz. 15 yaş altı için getirilen düzenleme 1 Kasım'da yürürlüğe giriyor. Kuralların yanında ailelerin çocuklarıyla ekran kullanımı üzerine konuşması ve evde birlikte kurallar belirlemesi de en az yasak kadar önemli.