Engelleyen Erkek Psikolojisi: İnsanlar Neden Engeller?

Birini telefonda ya da sosyal medyada engellemek; kendini korumak, ayrılığın acısını azaltmak, çatışmadan kaçmak, karşı tarafı cezalandırmak ya da ilişkiyi kesin olarak bitirmek gibi farklı nedenlerle yapılabilir. Engelleyen kişi her zaman umursamaz ya da soğuk değildir; çoğu zaman duygularıyla baş etmekte zorlandığı için iletişimi tamamen kesmeyi seçer. Engellenen kişi ise yoğun bir reddedilme acısı yaşayabilir.

Bu yazıda erkeklerin ve genel olarak insanların neden engellediğini, engellenen kişinin neler hissettiğini, engelleyen kişinin geri dönüp dönmeyeceğini, engellendikten sonra neler yapılabileceğini ve engellemenin hangi durumlarda sağlıklı bir sınır olduğunu anlattık.

İnsanlar Neden Engeller?

Engelleme kararı kişiden kişiye ve ilişkinin durumuna göre farklı nedenlere dayanır. Bazıları için engellemek, eski partnerin paylaşımlarını görmeyerek acıyı azaltmanın ve ilerlemenin yoludur. Bazıları ise tartışmadan, açıklama yapmaktan ya da duygularıyla yüzleşmekten kaçınmak için engellemeyi seçer. Engellemenin altında çoğu zaman tek değil, birkaç neden bir arada bulunur.

• Ayrılık acısını azaltmak ve eski partneri görmemek
• Tartışma, suçlama ya da açıklama yapmaktan kaçınmak
• Öfke anında karşı tarafı cezalandırmak
• Utanç ya da suçluluk duygusuyla yüzleşmemek
• Geri dönme isteğine karşı kendini korumak
• Rahatsız edici ya da kontrolcü davranışlara sınır koymak

Erkekler Neden Engeller?

Engelleme davranışı kadınlarda da erkeklerde de görülür; ancak bazı erkekler duygularını konuşmak yerine iletişimi kesmeyi daha kolay bulabilir. Duygularını ifade etmekte zorlanan, zayıf görünmekten korkan ya da yakınlık arttıkça uzaklaşma ihtiyacı duyan erkekler için engellemek, zor bir konuşmadan kaçmanın hızlı bir yolu olabilir. Bu davranış çoğu zaman bir güç gösterisi değil, kaçınma biçimidir.

Yakınlıktan uzaklaşma eğilimi kaçıngan bağlanma biçimiyle ilişkili olabilir; bu konuyu kaçıngan bağlanma yazımızda anlattık. Bazı durumlarda ise engelleme, karşı tarafı kontrol etmek ya da cezalandırmak için kullanılan bir sessiz tedavi biçimine dönüşebilir.

Engellenmek Neden Bu Kadar Acı Verir?

Engellenmek, insanın ait olma ihtiyacını doğrudan tehdit eden bir dışlanma deneyimidir. Araştırmalar, görmezden gelinmenin ve dışlanmanın kişinin aidiyet, özsaygı, kontrol ve anlamlı bir varoluş duygusunu derinden sarstığını göstermektedir. Beyin görüntüleme çalışmalarında ise sosyal dışlanmanın, fiziksel acıyla ilişkili beyin bölgeleriyle örtüşen alanları etkinleştirdiği bulunmuştur.^[1][2]

Engellenmenin acısını artıran bir diğer etken, açıklama yapılmamasıdır. Kişi "neden" sorusunun cevabını bulamadığında kendini suçlamaya ve olayı zihninde tekrar tekrar canlandırmaya başlayabilir. Reddedilmeye karşı aşırı duyarlılık yaşayanlar için bu süreç daha da zorlayıcıdır; konuyu reddedilme duyarlılığı yazımızda ele aldık.

Engellemek ile Ghosting Arasındaki Fark Nedir?

Engellemek ve ghosting, yani bir anda ortadan kaybolmak, birbirine yakın ama farklı davranışlardır. Ghosting'de kişi açıklama yapmadan iletişimi keser ve mesajlara cevap vermez; engellemede ise iletişim kanalı teknik olarak da kapatılır. Araştırmalar ghosting'in özellikle genç yetişkinler arasında yaygın bir ilişki bitirme yöntemi olduğunu göstermektedir.^[3]

Ghosting'in nedenlerini ghosting yazımızda, sessiz tedaviyi sessiz tedavi yazımızda anlattık.

Engelleyen Erkek Geri Döner mi?

Bu sorunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur. Öfke anında, tartışmanın ardından yapılan engellemeler bazen kısa süre içinde kaldırılabilir. Ancak ilişkiyi kesin olarak bitirmek ya da kendini korumak için yapılan engellemelerde kişi genellikle geri dönmez. Tekrar tekrar engelleyip engeli kaldırmak ise sağlıksız bir ilişki döngüsünün işareti olabilir.

Geri dönüp dönmeyeceğini düşünmek yerine, bu ilişkinin size iyi gelip gelmediğini sorgulamak daha sağlıklıdır. Sürekli belirsizlik ve engelleme döngüsü yaşanan ilişkiler, kişinin özsaygısını zamanla aşındırır ve her yeni engellemede aynı acının yeniden yaşanmasına yol açar.

Engellendikten Sonra Ne Yapmalısınız?

Engellendikten sonra ilk dürtü, başka hesaplardan ya da ortak arkadaşlar aracılığıyla ulaşmaya çalışmak olabilir. Ancak bu çabalar çoğu zaman acıyı uzatır ve karşı tarafın sınırını zorlamak anlamına gelir. Araştırmalar, ayrılık sonrası eski partneri sosyal medyada takip etmenin toparlanmayı zorlaştırdığını ve yoğun özlem ile sıkıntıyla ilişkili olduğunu göstermektedir.^[4][5]

• Başka hesaplardan ulaşmaya ya da ortak arkadaşlar üzerinden takip etmeye çalışmayın.
• Duygularınızı yazın ya da güvendiğiniz biriyle paylaşın.
• Kendinizi suçlamak yerine ilişkiyi bütün olarak değerlendirin.
• Uyku, beslenme ve hareket düzeninizi korumaya çalışın.
• Kendinize iyileşmek için zaman tanıyın ve bu sürecin inişli çıkışlı olabileceğini kabul edin.

Ayrılık sonrası süreci kolaylaştıracak öneriler için kalp kırıklığı sonrası hayat yazımıza bakabilirsiniz.

Engellemek Ne Zaman Sağlıklı Bir Sınırdır?

Engellemek her zaman kaçınma ya da cezalandırma anlamına gelmez; bazı durumlarda sağlıklı ve gerekli bir sınırdır. Sürekli rahatsız eden mesajlar, tehdit, hakaret, takip ya da kontrol girişimleri karşısında engellemek, kişinin kendini korumasının meşru bir yoludur. Ayrılık sonrası eski partnerin paylaşımlarını görmek iyileşmeyi zorlaştırıyorsa, engellemek kendine iyi bakmanın bir parçası olabilir.

Önemli olan, engellemenin bir sınır mı yoksa her çatışmada başvurulan bir kaçış ya da güç aracı mı olduğudur. Her tartışmada engelleyip sonra geri dönmek, ilişkide güveni ve iletişimi zedeler.

Ne Zaman Bir Uzmana Başvurmalısınız?

Engellendikten sonra haftalardır uyuyamıyor, yemek yiyemiyor ya da günlük işlerinizi sürdüremiyorsanız, ilişkilerinizde sürekli terk edilme ve engellenme döngüsü yaşıyorsanız ya da siz de her tartışmada iletişimi kesme ihtiyacı duyuyorsanız bir ruh sağlığı uzmanından destek almak yararlı olur. Ghosting testi, eski sevgiliyi unutamama testi ve ilişkilerde bağlanma sorunu testi fikir verebilir; testler tanı koymaz.

İlişki sorunlarıyla çalışan uzmanları yetişkin psikiyatrisi sayfamızda inceleyip randevu talebi gönderebilirsiniz. Kendinize zarar verme düşünceniz varsa 112'yi arayın.

Sık Sorulan Sorular

Engelleyen kişi hâlâ seviyor olabilir mi?

Olabilir. Bazı kişiler duygularıyla baş edemediği ya da geri dönmekten korktuğu için engeller. Ancak sevgi tek başına ilişkinin sağlıklı olduğu anlamına gelmez.

Engeli kaldırıp tekrar engellemek ne anlama gelir?

Bu döngü çoğu zaman kararsızlığı, duygusal dalgalanmayı ya da karşı tarafın tepkisini kontrol etme isteğini gösterir. Uzun süren bir döngü her iki taraf için de yıpratıcıdır.

Engellendikten sonra mesaj atmak doğru mu?

Karşı taraf iletişimi açıkça kestiğinde başka yollardan ulaşmaya çalışmak sınırını zorlamak anlamına gelir ve çoğu zaman acıyı artırır.

Engellemek olgunca bir davranış mıdır?

Duruma bağlıdır. Kendini korumak için koyulan bir sınır olgun bir davranıştır; ancak her anlaşmazlıkta konuşmak yerine engellemek iletişim becerilerinin geliştirilmesi gerektiğini gösterebilir.

Engellendiğimde ortak arkadaşlara sormalı mıyım?

Ortak arkadaşları aracı yapmak onları zor durumda bırakabilir ve sizin iyileşmenizi geciktirebilir. Duygularınızı onlarla paylaşmak yerine bilgi toplamak için kullanmamaya dikkat edin.

Sosyal medyada engellenince neden bu kadar kötü hissederiz?

Dışlanmak, insanın temel ait olma ihtiyacını tehdit eder ve beyinde acıyla ilişkili sistemleri etkiler. Bu yüzden engellenmek fiziksel bir acıya benzer biçimde hissedilebilir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; ayrılık, reddedilme ve ilişki sorunlarıyla ilgili yaşadığınız zorluklar için bir ruh sağlığı uzmanından destek alabilirsiniz.