Çocuk ve Ergen

Otizm belirtileri nelerdir? Çocuğumda otizm olup olmadığını nasıl anlarım?

Yazan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi 25 Ekim 2026 Nasıl hazırlıyoruz?
Yapay zekâda özetle: ChatGPT Claude Perplexity Grok Google AI Copilot
Örnek durum

18 aylık bir oğlum var. Göz teması kurmuyor gibi geliyor, adını söylediğimde çoğu zaman dönüp bakmıyor, hiçbir şeyi parmağıyla göstermiyor. Henüz hiç kelimesi de yok. Çevremdekiler "erkek çocuklar geç konuşur" diyor ama ben endişeliyim. Otizm belirtileri nelerdir? Bu yaşta anlaşılır mı?

Bu metin, bu soruyu soran kişilerin sık yaşadığı durumu anlatmak için editör ekibimiz tarafından hazırlanmıştır. Gerçek bir danışana ait değildir.

Kısa cevap

Endişenizi dile getirmeniz ve erken dönemde bilgi aramanız çok önemli. Otizm spektrum bozukluğunda erken tanı ve erken müdahale, çocuğun gelişimi üzerinde büyük fark yaratır. "Erkek çocuklar geç konuşur" diye beklemek yerine bir değerlendirme almanız en doğru yaklaşım olacaktır. Otizm spektrum bozukluğu, sosyal iletişim ve etkileşimde güçlükler ile tekrarlayıcı davranışlar ve sınırlı ilgi alanlarıyla kendini gösteren nörogelişimsel bir durumdur. "Spektrum" kelimesi, belirtilerin çocuktan çocuğa çok farklı düzeylerde görülebileceğini ifade eder. Erken dönemde dikkat edilmesi gereken belirtiler: - Göz teması kurmama ya da çok az kurma - 9 ila 12 aylıkken adına tepki vermeme - 12 aylıkken işaret parmağıyla bir şeyi göstermeme ya da el sallamama - İlgisini çeken bir şeyi size göstermeye çalışmama - Gülümsemeye karşılık vermeme - 16 aylıkken hiç kelimesi olmaması - 24 aylıkken iki kelimelik anlamlı cümleler kuramaması - Daha önce kazandığı dil ya da sosyal becerileri kaybetme Daha büyük çocuklarda görülebilecek belirtiler: - Yaşıtlarıyla oyun oynamakta zorlanma, yalnız oynamayı tercih etme - Taklit oyunları oynamama - Tekrarlayan hareketler: El çırpma, sallanma, kendi etrafında dönme - Rutinlere aşırı bağlılık ve değişikliklere karşı yoğun tepki - Belirli nesnelere ya da konulara aşırı ilgi - Seslere, ışığa, dokunmaya ya da tatlara karşı aşırı hassasiyet veya duyarsızlık Önemli bir not: Bu belirtilerden bir ya da ikisinin görülmesi tek başına otizm anlamına gelmez. Ancak oğlunuzda birden fazla belirti olduğu için bir uzman değerlendirmesi almanızı öneririz. Ne yapmalısınız? - Bir çocuk ve ergen psikiyatristine başvurun. Otizm tanısı, gelişim öyküsü, gözlem ve standart değerlendirme araçlarıyla konur. 18 ila 24 aylık çocuklarda otizm tarama testleri uygulanabilir. - İşitme testi yaptırın: Konuşma gecikmesi ve adına tepki vermeme, işitme sorunlarından da kaynaklanabilir. Bu nedenle işitme değerlendirmesi önemlidir. - Çocuk doktorunuza da danışın: Genel gelişim değerlendirmesi ve gerekirse çocuk nörolojisine yönlendirme yapılabilir. Erken müdahalenin önemi: Otizm tanısı konan çocuklarda erken başlanan özel eğitim ve gelişimsel destek programları, iletişim, dil ve sosyal becerilerin gelişiminde belirgin iyileşme sağlar. Bu yüzden değerlendirmeyi ertelememenizi öneririz. Değerlendirmeyi beklerken oğlunuzla bol bol konuşun, ona kitap okuyun, onunla yüz yüze oyunlar oynayın ve ekran süresini sınırlayın.

Bu konuda ücretsiz testler

Birkaç dakikada çözebilir, kendinizi daha iyi tanıyabilirsiniz. Testler tanı koymaz.

Bu yanıt işinize yaradı mı?

Bu yanıt genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel muayene, tanı ya da tedavinin yerini tutmaz. Belirtileriniz sürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurun. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.

Kendi durumunuz için görüş almak ister misiniz?

Buradaki yanıtlar genel bilgi verir. Size özel değerlendirme için şehrinizdeki bir uzmanla yüz yüze görüşebilir, randevunuzu dakikalar içinde oluşturabilirsiniz.

Uzman bul ve randevu al

Çocuk ve Ergen başlığındaki diğer sorular