F06 Tanı Kodu: Mental diğer bozukluklar, beyin hasarı ve disfonksiyonu ve fiziksel hastalıklara bağlı
DSÖ ICD-10 İngilizce adı: Other mental disorders due to brain damage and dysfunction and to physical disease
Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 30 Eylül 2026 · Başka bir kod arayın
Kısaca
F06, halüsinasyon, depresyon, kaygı ya da hafif bellek sorunu gibi ruhsal belirtilerin doğrudan beyni etkileyen bir hastalık, hasar ya da bedensel bir hastalıktan kaynaklandığını gösterir.
F06 alt kodları ve anlamları
Kaydınızda noktadan sonra bir rakam varsa (ör. F06.0) aşağıdaki satırlardan anlamını bulabilirsiniz.
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| F06.0 | Organik halusinozisOrganic hallucinosisBeyni etkileyen bir hastalık ya da ilaç etkisiyle, bilinç açıkken ortaya çıkan kalıcı ya da tekrarlayan halüsinasyonlar (çoğunlukla görsel ya da işitsel); kişi bazen bunların gerçek olmadığını fark edebilir. |
| F06.1 | Organik katatonik bozuklukOrganic catatonic disorderBedensel bir hastalığa bağlı olarak hareketlerde donup kalma, tepkisizlik ya da tam tersine amaçsız aşırı hareketlilik görülmesi. |
| F06.2 | Organik delüzyonel [şizofreni-benzeri] bozukluklarOrganic delusional [schizophrenia-like] disorderBeyin hastalığı ya da bedensel bir durumla ilişkili gelişen, şizofreniye benzeyen sanrılar (gerçek dışı ve sarsılmaz inançlar); epilepsiye bağlı şizofreni benzeri psikozlar da bu kapsamdadır. |
| F06.3 | Organik duygu [affektivite] bozukluklarıOrganic mood [affective] disordersBedensel bir hastalığın doğrudan etkisiyle ortaya çıkan depresyon, taşkınlık (mani) ya da ikisinin karışımı duygudurum değişiklikleri. |
| F06.4 | Organik anksiyete bozukluklarıOrganic anxiety disorderTiroit hastalığı gibi bedensel bir nedene bağlı gelişen panik ya da yaygın kaygı tablosu. |
| F06.5 | Organik disosiyatif bozuklukOrganic dissociative disorderBeyin hastalığı ya da hasarına bağlı olarak bellek, kimlik algısı ya da hareket kontrolünde kısmi kopukluk (disosiyasyon) görülmesi. |
| F06.6 | Organik duygusal labilite [astenik] bozuklukOrganic emotionally labile [asthenic] disorderBedensel bir hastalık sonrası çabuk ağlama, duyguları kontrol etmekte zorlanma, halsizlik, baş ağrısı ve çabuk yorulma ile giden tablo. |
| F06.7 | Hafif bilişsel bozuklukMild cognitive disorderBellek, öğrenme ya da dikkatte kişinin kendisinin de fark ettiği, ancak demans düzeyine ulaşmayan azalma; çoğunlukla bir bedensel hastalık ya da enfeksiyonla ilişkilidir. |
| F06.8 | Beyin hasarı ve disfonksiyonuna ve fiziksel hastalığa bağlı diğer tanımlanmış mental bozukluklarOther specified mental disorders due to brain damage and dysfunction and to physical diseaseBedensel hastalık ya da beyin hasarına bağlı olup yukarıdaki alt türlere uymayan diğer ruhsal tablolar; örneğin epilepsiyle ilişkili bazı psikotik durumlar. |
| F06.9 | Beyin hasarı ve disfonksiyonuna ve fiziksel hastalığa bağlı tanımlanmamış mental bozuklukUnspecified mental disorder due to brain damage and dysfunction and to physical diseaseRuhsal belirtilerin beyin hasarı ya da bedensel hastalığa bağlı olduğu belirlenmiş, ancak türünün kayda geçirilmediği durum. |
F06 ne demek?
Bazı ruhsal belirtiler, kişinin yaşadığı olaylardan ya da kişilik yapısından değil, doğrudan beyni etkileyen bedensel bir durumdan kaynaklanır. F06 grubu bu tür tabloları toplar. Epilepsi, beyin tümörü, inme, kafa travması, beyin iltihabı, tiroit gibi hormon hastalıkları, lupus gibi bağışıklık sistemi hastalıkları ve bazı ilaçlar ruh hâlini, algıyı ve düşünmeyi değiştirebilir.
Belirtiler oldukça çeşitlidir: kimi kişide gerçekte olmayan sesler ya da görüntüler, kimisinde depresyon ya da taşkınlık, kimisinde yoğun kaygı ya da çabuk ağlayıp çabuk yorulma görülür. Hafif bilişsel bozukluk (F06.7) ise bellek ve dikkatte, kişinin kendisinin de fark ettiği ama demans düzeyine ulaşmayan bir azalmayı anlatır.
Bu kodun kullanılabilmesi için belirtilerin bedensel hastalıkla zaman içinde ilişkili olması, yani hastalık başladıktan sonra ortaya çıkması ya da onunla birlikte düzelmesi beklenir. Bu nedenle değerlendirmede kan tahlilleri, beyin görüntülemesi ve kullanılan ilaçların gözden geçirilmesi önemlidir.
Tedavide öncelik altta yatan hastalığın kontrol altına alınmasıdır. Ruhsal belirtiler ayrıca tedavi edilir; ancak tedavi seçimi, eşlik eden bedensel hastalık ve kullanılan diğer ilaçlarla etkileşim göz önüne alınarak yapılır. Bu yüzden nöroloji ve psikiyatrinin birlikte çalışması çoğu zaman yarar sağlar.
Sık görülen belirtiler
- Bedensel bir hastalıkla birlikte başlayan halüsinasyonlar ya da şüphecilik
- Hastalık sonrası ortaya çıkan depresyon ya da taşkınlık
- Açıklanamayan yoğun kaygı ve huzursuzluk
- Çabuk ağlama, çabuk yorulma, duygusal dalgalanma
- Hafif ama fark edilir unutkanlık ve dikkat azalması
Bu belirtilerden bazılarını yaşamak tek başına bu tanının konduğu anlamına gelmez; değerlendirmeyi bir uzman yapar.
Hangi uzmana başvurmalı?
Bu gruptaki durumlar beyni etkileyen bedensel bir nedenle bağlantılı olabildiği için psikiyatri değerlendirmesinin yanında nöroloji muayenesi de gerekebilir. Ruhsal belirtiler için psikiyatri uzmanlarımıza ulaşabilirsiniz.
Size uygun uzmanı birkaç soruyla bulun Hangi uzmana gitmeliyim?
Sık sorulan sorular
F06 kodundaki “organik” ifadesi ne demek?
Buradaki “organik” kelimesi, belirtilerin kaynağının beyni etkileyen bedensel bir hastalık ya da hasar olduğunu anlatır. Tanıyı koyan hekim, ruhsal belirtiler ile bedensel hastalık arasında zaman ve seyir açısından bir bağlantı görmüştür.
F06.7 hafif bilişsel bozukluk demans mıdır?
Hayır. F06.7, bellek, öğrenme ya da dikkatte kişinin fark ettiği ama günlük işlerini bağımsız sürdürmesini engellemeyen bir azalmayı anlatır. Demansta ise kayıp günlük yaşamı belirgin biçimde etkileyecek düzeydedir.
Bedensel hastalık tedavi edilince ruhsal belirtiler geçer mi?
Çoğu zaman belirgin düzelme olur, ancak her zaman tamamen kaybolmaz. Belirtiler sürüyorsa psikiyatrik tedavi ayrıca planlanır ve iki tedavi birlikte yürütülür.