Dikkat eksikliği genetik mi, psikolojik mi? Hastalık sayılır mı?

Çevrenizden gelen bu farklı yorumlar, DEHB konusunda toplumda ne kadar yanlış bilgi olduğunu gösteriyor. Bu karışıklığı gidermeye çalışalım. DEHB nedir? Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, beyin gelişimini etkileyen nörogelişimsel bir durumdur. Yani beynin dikkat, planlama, dürtü kontrolü ve aktivite düzeyiyle ilgili bölgelerinin gelişimi ve çalışmasındaki farklılıklardan kaynaklanır. Bu durum uluslararası tanı sistemlerinde tanımlanmış, bilimsel olarak kabul edilmiş bir tanıdır. Genetik mi? Evet, DEHB'nin güçlü bir genetik yönü vardır. İkiz ve aile çalışmaları, DEHB'nin oluşumunda genetik etkenlerin büyük rol oynadığını göstermektedir. DEHB'si olan bir çocuğun anne, baba ya da kardeşlerinde de benzer özellikler görülmesi oldukça yaygındır. Bazı çevresel etkenler de riski artırabilir; örneğin erken doğum, düşük doğum ağırlığı ve hamilelikte sigara ya da alkol maruziyeti. Yetiştirme tarzı DEHB'ye neden olur mu? Hayır. DEHB, ebeveynlerin yanlış yetiştirmesinden kaynaklanmaz. Bu, bilimsel olarak kanıtlanmış bir gerçektir. Ancak ebeveynlik tarzı, DEHB belirtilerinin nasıl seyrettiğini etkileyebilir. Tutarlı kurallar, olumlu davranışların pekiştirilmesi ve sakin bir aile ortamı, çocuğun belirtilerini yönetmesine yardımcı olur. Bu yüzden ebeveyn eğitimi, DEHB tedavisinin önemli bir parçasıdır. Psikolojik bir sorun mu? DEHB bir "psikolojik sorun" ya da "karakter zayıflığı" değildir. Çocuğun irade eksikliği ya da tembelliğiyle ilgili değildir. Ancak DEHB'si olan çocuklarda kaygı, özgüven eksikliği ve öğrenme güçlükleri gibi eşlik eden sorunlar daha sık görülebilir. Büyüyünce geçer mi? DEHB'si olan çocukların bir kısmında belirtiler, özellikle hiperaktivite, yaşla birlikte azalabilir. Ancak pek çok kişide dikkat sorunları ergenlik ve yetişkinlik döneminde de devam eder. Bu yüzden "büyüyünce geçer" diye beklemek, çocuğun okul başarısının, özgüveninin ve arkadaş ilişkilerinin zarar görmesine yol açabilir. Ailenizle bu konuyu konuşurken çocuk psikiyatristinizden destek alabilirsiniz. Bazı hekimler aile bireylerini bilgilendirmek için ortak bir görüşme yapmayı önerebilir. DEHB hakkında doğru bilgiye sahip olmak, tüm ailenin oğlunuza aynı şekilde destek olmasını sağlar. Unutmayın, oğlunuzun tanısı sizin bir hatanızın sonucu değil. Destek aramanız ve tedavi sürecine dahil olmanız, onun için yapabileceğiniz en değerli şeydir.