16 kişilik tipi, insanları dört farklı boyutta iki uçtan birine yerleştirerek oluşan 16 birleşimi anlatan popüler bir kişilik sınıflandırmasıdır. Her tip, INTJ ya da ESFP gibi dört harfle gösterilir. Kökeni İsviçreli psikiyatrist Carl Jung'un psikolojik tipler kuramına dayanır. Kendini tanımak için keyifli bir başlangıç olabilir, ancak bir tanı aracı değildir.
İçindekiler · 12 başlık
Bu yazıda harflerin ne anlama geldiğini, 16 tipin kısa özelliklerini, bu sınıflandırmanın bilimsel açıdan nerede durduğunu ve sonucunuzu nasıl yorumlamanız gerektiğini anlattık.
16 Kişilik Tipi Nereden Geliyor?
Carl Jung 1921'de yayımladığı Psikolojik Tipler kitabında insanların dikkatini dış dünyaya ya da iç dünyaya yöneltme biçimlerini ve dünyayı algılama yollarını tanımladı.[1] Katharine Briggs ve kızı Isabel Briggs Myers, 1940'lardan itibaren bu fikirleri bir ankete dönüştürdü ve dördüncü bir boyut ekleyerek 16 tipli sistemi oluşturdu.[2]
Bugün internette bu sistemden esinlenen pek çok ücretsiz test bulunur. Jung'un kuramlarını Carl Jung yazımızda ayrıntılı anlattık.
Dört Harf Neyi Anlatır?
Her harf, bir boyutun iki ucundan hangisine daha yakın olduğunuzu gösterir. Birinci harf enerjinizi nereden aldığınızı, ikinci harf bilgiyi nasıl topladığınızı, üçüncü harf karar verirken neye ağırlık verdiğinizi, dördüncü harf ise günlük hayatınızı nasıl düzenlediğinizi anlatır. Dört boyutun iki ucu birleşince toplam 16 farklı tip ortaya çıkar.
| Boyut | Birinci uç | İkinci uç |
|---|---|---|
| Enerji | Dışadönük (E) | İçedönük (I) |
| Bilgi alma | Duyusal (S) | Sezgisel (N) |
| Karar verme | Düşünen (T) | Hisseden (F) |
| Yaşam düzeni | Yargılayan (J) | Algılayan (P) |
Dışadönük ve İçedönük Ne Demek?
Dışadönük kişiler insanlarla birlikteyken ve hareketli ortamlarda enerji toplar; düşünürken konuşmayı, yeni insanlarla tanışmayı sever. İçedönük kişiler ise yalnız ya da az kişiyle geçirdikleri zamanla dinlenir, konuşmadan önce düşünmeyi tercih eder. İçedönüklük utangaçlık ya da sosyal kaygıyla aynı şey değildir.
Bu farkı içe dönük ne demek yazımızda ele aldık.
Duyusal ve Sezgisel Ne Demek?
Duyusal kişiler somut bilgilere, ayrıntılara ve deneyime güvenir; şimdiye ve uygulamaya odaklanır. Sezgisel kişiler ise örüntülere, olasılıklara ve gelecekteki anlamlara daha çok ilgi duyar, ayrıntılar yerine büyük resmi görmeyi sever. İkisi de bilgi toplamanın değerli yollarıdır; biri diğerinden daha zeki ya da yetenekli değildir.
Düşünen ve Hisseden Ne Demek?
Düşünen kişiler karar verirken mantığa, tutarlılığa ve nesnel ölçütlere öncelik verir. Hisseden kişiler ise kararın insanlar üzerindeki etkisini, değerleri ve uyumu ön plana alır. Bu ayrım duygusuz ya da mantıksız insanlar anlamına gelmez; yalnızca karar anında hangi bakış açısının daha önce devreye girdiğini anlatır.
Yargılayan ve Algılayan Ne Demek?
Buradaki yargılamak eleştirmek anlamına gelmez. Yargılayan kişiler planlı, düzenli ve kararlarını mümkün olduğunca erkenden netleştirmeyi seven insanlardır; listeler ve takvimler onlara iyi gelir. Algılayan kişiler ise esnek kalmayı, seçenekleri açık tutmayı ve son ana kadar yeni bilgilere yer açmayı tercih eder.
Aynı ekipte ya da evde bu iki eğilim bir arada olduğunda küçük çatışmalar sık görülür. Biri tatil planını haftalar önce yapmak isterken diğeri yola çıkınca karar vermeyi sevebilir; farkı bilmek, birbirini tembel ya da katı diye yargılamak yerine orta yol bulmayı kolaylaştırır.
16 Kişilik Tipi Hangileridir?
Aşağıdaki listede her tipi kendi sözlerimizle birkaç kelimeyle özetledik. Tarifler genel eğilimleri anlatır; aynı tipte olan iki insan bile birbirinden çok farklı olabilir. Listeyi okurken kendinizi tek bir kalıba sığdırmaya çalışmak yerine size en çok benzeyen yönleri fark etmeniz daha yararlıdır.
- INTJ: Planlı, bağımsız, uzun vadeli düşünen
- INTP: Meraklı, fikirleri sorgulayan, kuramlara ilgili
- ENTJ: Kararlı, hedef koyan, yönetmeyi seven
- ENTP: Tartışmayı seven, yaratıcı, yeniliğe açık
- INFJ: Derin düşünen, idealist, sezgileri güçlü
- INFP: Değerlerine bağlı, hayal gücü geniş, duyarlı
- ENFJ: İlham veren, insanları bir araya getiren
- ENFP: Coşkulu, sıcak, olasılıklara açık
- ISTJ: Güvenilir, düzenli, kurallara saygılı
- ISFJ: Koruyucu, özenli, sadık
- ESTJ: Pratik, düzen kuran, sorumluluk alan
- ESFJ: Yardımsever, sosyal, uyum arayan
- ISTP: Sakin, elinden iş gelen, sorun çözen
- ISFP: Nazik, estetiğe duyarlı, anı yaşayan
- ESTP: Enerjik, risk alan, harekete geçen
- ESFP: Neşeli, kendiliğinden, insanlarla iç içe
16 Kişilik Tipi Bilimsel mi?
Bu sistem popüler olsa da psikoloji araştırmalarında önemli eleştiriler alır. İnsanların büyük kısmı boyutların iki ucunda değil ortasında yer alır, bu yüzden kişiyi iki kutuptan birine yerleştirmek bilgi kaybına yol açar. Ayrıca testi birkaç hafta sonra yeniden çözen kişilerin bir bölümü farklı bir tip sonucu alabilmektedir.[3]
Bir başka eleştiri, tiplerin iş başarısı ya da ilişki uyumu gibi sonuçları ne kadar öngördüğünün yeterince kanıtlanmamış olmasıdır. Bu nedenle 16 tipli sonuçlar işe alım, terfi ya da ilişki kararları gibi önemli konularda tek başına kullanılmamalıdır.
Beş Faktör Kişilik Modeli Nedir?
Bilimsel araştırmalarda en çok kabul gören yaklaşım Beş Faktör modelidir. Bu model kişiliği deneyime açıklık, sorumluluk, dışadönüklük, uyumluluk ve duygusal dengesizlik olmak üzere beş özellik üzerinden ve tip yerine puan olarak ölçer. 16 tipli sistemin dört boyutunun bu beş özellikten dördüyle büyük ölçüde örtüştüğü gösterilmiştir.[4]
Beş Faktör özelliklerinin sağlık, iş ve ilişkilerdeki sonuçlarla ilişkisi farklı çalışmalarda tekrar tekrar doğrulanmıştır.[6] Farklı bir yaklaşımı A, B, C, D kişilik tipleri yazımızda bulabilirsiniz.
Kişilik Zamanla Değişir mi?
Kişilik bir ölçüde kalıcıdır, ama sanıldığı kadar sabit değildir. Araştırmalar yetişkinlikte insanların genellikle daha sorumlu, daha uyumlu ve duygusal olarak daha dengeli hâle geldiğini gösteriyor.[5] İş, ilişkiler, önemli yaşam olayları ve terapi bu değişimi etkileyebilir. Bugünkü sonucunuz beş yıl sonra farklı olabilir.
Bu da kişiliğin bir kader değil, üzerinde çalışılabilecek bir eğilimler bütünü olduğunu gösterir.
Kişilik Testi Sonucunuzu Nasıl Kullanmalısınız?
Bir kişilik testi sonucu, güçlü yanlarınızı ve zorlandığınız alanları düşünmek için bir ayna gibi kullanılabilir. Ancak sonucu bir etiket gibi görmek, "ben böyleyim, değişemem" düşüncesini besleyebilir. Kişilik tipleri, kişilik bozukluklarıyla da karıştırılmamalıdır; bunlar ayrı bir konudur ve uzman değerlendirmesi gerektirir.
Sitemizdeki kişilik testi 16 tip yerine özgün sorularla dört alanda eğiliminizi gösterir. Yüksek hassasiyetli birey testi ve duygusal zeka testi de kendinizi tanımanıza yardımcı olabilir; tanı koymaz. Kişilik bozuklukları için kişilik bozuklukları rehberimize bakabilir, uzmanlarımıza yetişkin psikiyatrisi sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
En nadir kişilik tipi hangisi?
Bazı örneklemlerde INFJ en az rastlanan tip olarak bildirilir; ancak oranlar ülkeye ve teste göre değişir.
İçedönük biri lider olabilir mi?
Evet; liderlik tek bir kişilik tipine ait değildir, dikkatle dinleme, sakin kalma ve derin düşünme de güçlü liderlik özellikleridir.
Kişilik tipi sonucu her seferinde aynı mı çıkar?
Her zaman değil; özellikle boyutların ortasına yakın olan kişilerde sonuç testten teste değişebilir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kişilik testleri kendinizi tanımak için bir başlangıçtır, uzman değerlendirmesinin yerini tutmaz.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?
Henüz yorum yok; ilk yorumu siz yazabilirsiniz. Düşüncenizi ya da deneyiminizi birkaç cümleyle paylaşabilirsiniz. Takma ad kullanabilirsiniz; telefon ya da adres yazmayın, yorumunuz herkese açık yayımlanır.