Progresif (aşamalı) kas gevşetme: sesli gevşeme egzersizi

Kaslarınızı sırayla birkaç saniye hafifçe gerip bırakırsınız; gerginlikle gevşekliğin farkını öğrenirsiniz.

  • yaklaşık 5 dakika
  • Sesli
  • Nefes tutma yok

Hazır olduğunuzda başlayın

Ayarları değiştir (ses)
Sesli yönlendirme

Telefonunuzun sesini açın. Egzersiz sırasında ekranı açık tutun.

Kas gevşetme

Nasıl yapılır?

  1. Rahat bir sandalyeye oturun ya da sırtüstü uzanın. İsterseniz gözlerinizi kapatın.
  2. Sesli yönlendirme bir kas grubunu söyler. O kasları yarı gücünüzle, yaklaşık 5 saniye gerin; ağrı olmasın.
  3. Kaslarınızı gerdiğinizde nefesinizi tutmayın; normal nefes almaya devam edin.
  4. "Bırakın" dendiğinde kasları birden gevşetin ve yaklaşık 25 saniye gevşekliği fark edin.
  5. Sırayla eller, kollar, omuzlar, yüz, karın, bacaklar ve ayaklar için tekrarlayın.
  6. Sonunda bütün bedeninizi zihninizde dolaşın ve acele etmeden kalkın.

Gevşeme egzersizi metni (yazdırılabilir)

Sesli yönlendirmede okunan metnin aynısı. Yazdırıp bir yakınınızın size okumasını da isteyebilirsiniz.

  1. Kas gevşetmeye başlıyoruz. Rahat oturun ya da uzanın. Her adımda bir kas grubunu beş saniye hafifçe gerip bırakacağız. Yarı gücünüzle gerin, ağrı olmasın. Kaslarınızı gerdiğinizde nefesinizi tutmayın, normal nefes almaya devam edin. Ağrı hissederseniz o adımı atlayın.
  2. Eller: Ellerinizi yumruk yapın ve sıkın. (yaklaşık 5 saniye) Bırakın. Parmaklarınız gevşesin. Gerginlikle gevşeklik arasındaki farkı hissedin. (yaklaşık 25 saniye)
  3. Kollar: Dirseklerinizi bükün, kol kaslarınızı sıkın. (yaklaşık 5 saniye) Bırakın. Kollarınız ağırlaşsın. (yaklaşık 25 saniye)
  4. Omuzlar: Omuzlarınızı kulaklarınıza doğru kaldırın ve tutun. (yaklaşık 5 saniye) Bırakın. Omuzlarınız aşağı insin. (yaklaşık 25 saniye)
  5. Yüz: Alnınızı kırıştırın, gözlerinizi sıkıca kapatın. (yaklaşık 5 saniye) Bırakın. Alnınız ve gözleriniz yumuşasın. (yaklaşık 25 saniye)
  6. Karın: Karın kaslarınızı içe çekip sıkın. (yaklaşık 5 saniye) Bırakın. Nefesiniz rahatça karnınıza dolsun. (yaklaşık 25 saniye)
  7. Bacaklar: Dizlerinizi düzleştirin ve uyluk kaslarınızı sıkın. (yaklaşık 5 saniye) Bırakın. Bacaklarınız ağırlaşsın. (yaklaşık 25 saniye)
  8. Ayaklar: Ayak parmaklarınızı kendinize doğru çekin. (yaklaşık 5 saniye) Bırakın. Ayaklarınız gevşesin. (yaklaşık 25 saniye)
  9. Şimdi bütün bedeninizi baştan ayağa zihninizde dolaşın. Hâlâ gergin kalan bir yer varsa, nefes verirken onu da bırakın. Hazır olduğunuzda gözlerinizi açın ve acele etmeden kalkın.

Ne işe yarar?

Aşamalı kas gevşetme 1930'larda geliştirilmiş ve bugün de kullanılan bir yöntemdir; gerginliği fark etmeyi ve bırakmayı öğretir. Sağlıklı gençlerle yapılan kontrollü bir çalışmada, sesli kayıtla yapılan kas gevşetmeden sonra katılımcılar kendilerini daha rahat hissetti ve bedensel gerginlik ölçümleri gevşeme yönünde değişti. Uzun süren kaygıda terapist eşliğinde öğretilen "uygulamalı gevşeme" bir tedavi seçeneğidir; bu kısa uygulama onun yerini tutmaz.

Sık sorulan sorular

Progresif kas gevşetme nedir?

Kaslarınızı sırayla birkaç saniye gerip bırakarak gerginliği fark etmeyi ve bırakmayı öğreten bir gevşeme yöntemidir. 1930'larda geliştirilmiştir; "aşamalı kas gevşetme" diye de bilinir.

Progresif kas gevşetme nasıl yapılır?

Bir kas grubunu yaklaşık 5 saniye, yarı gücünüzle gerin; sonra birden bırakın ve yaklaşık 25 saniye gevşekliği fark edin. Ellerden ayaklara doğru sırayla ilerleyin. Kasları gerdiğinizde nefesinizi tutmayın.

Ne sıklıkla yapmalıyım?

Günde bir kez yapılabilir; birçok kişi yatmadan önce yapar. Düzenli yaptıkça gevşemek kolaylaşır.

Uyku için işe yarar mı?

Bedeni gevşetir ve yatmadan önce kullanılabilir; ama uzun süren uykusuzlukta ilk seçenek uykusuzluğa yönelik bilişsel davranışçı terapidir.

Diğer egzersizler

İlgili okumalar

Belirtileriniz sürüyor ya da sık tekrarlıyorsa bir uzmanla görüşmek iyi gelebilir: Hangi uzmana gitmeliyim?

Kaynaklar

  1. Cleveland Clinic. Progressive Muscle Relaxation (health.clevelandclinic.org).
  2. Toussaint L, Nguyen QA, Roettger C, ve ark. Effectiveness of progressive muscle relaxation, deep breathing, and guided imagery in promoting psychological and physiological states of relaxation. Evid Based Complement Alternat Med. 2021;2021:5924040.
  3. NICE. Generalised anxiety disorder and panic disorder in adults: management (CG113).
  4. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH, ABD). Relaxation Techniques: What You Need To Know.

Acil bir durumda 112'yi arayın.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez. Psikiyatri Rehberi bir acil yardım hizmeti değildir. Acil durumda 112'yi arayın.

Son güncelleme: 19 Eylül 2026 · Psikiyatri Rehberi editör ekibi