F52 Tanı Kodu: Cinsel fonksiyon bozukluğu, organik bozukluk veya hastalığın sebep olmadığı
DSÖ ICD-10 İngilizce adı: Sexual dysfunction, not caused by organic disorder or disease
Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 30 Eylül 2026 · Başka bir kod arayın
Kısaca
F52, cinsel istek, uyarılma, orgazm ya da cinsel ilişki sırasında yaşanan sorunların bedensel bir hastalıktan çok ruhsal ve ilişkisel etkenlere bağlı görüldüğünü belirtir. Bu sorunlar yaygındır ve tedavi edilebilir.
F52 alt kodları ve anlamları
Kaydınızda noktadan sonra bir rakam varsa (ör. F52.0) aşağıdaki satırlardan anlamını bulabilirsiniz.
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| F52.0 | Seksüel isteğin kaybolması ya da yokluğuLack or loss of sexual desireCinsel isteğin azalması ya da kaybolmasının temel sorun olduğu durumdur; başka cinsel işlev sorunlarının bir sonucu olarak görülmez. |
| F52.1 | Seksüel tiksinti (aversiyon) ve seksüel zevkin yokluğuSexual aversion and lack of sexual enjoymentCinsel yakınlık düşüncesinin bile yoğun olumsuz duygu, kaygı ya da tiksinti yaratması veya cinsel ilişkiden haz alınamamasıdır. |
| F52.2 | Genital yanıt yetersizliği [psikojenik impotans]Failure of genital responseErkeklerde sertleşmenin sağlanamaması ya da sürdürülememesi, kadınlarda uyarılma ve ıslanmanın yetersiz kalmasıdır; ruhsal etkenlerin ön planda olduğu durumlarda bu kod kullanılır. |
| F52.3 | Orgazm disfonksiyonuOrgasmic dysfunctionCinsel uyarılma olmasına rağmen orgazmın hiç gerçekleşmemesi ya da belirgin biçimde gecikmesidir. |
| F52.4 | Prematür ejakülasyonPremature ejaculationBoşalmanın kişinin istediğinden çok önce, çoğu zaman kontrol edilemeden gerçekleşmesi ve iki taraf için de doyumu engellemesidir. |
| F52.5 | Organik olmayan vajinismusNonorganic vaginismusCinsel ilişki girişiminde vajina çevresindeki kasların istemsiz kasılması nedeniyle birleşmenin olamaması ya da çok ağrılı olmasıdır. |
| F52.6 | Organik olmayan dispareuniaNonorganic dyspareuniaBedensel bir neden bulunmadan cinsel ilişki sırasında ağrı duyulmasıdır; kadında ya da erkekte görülebilir. |
| F52.7 | Aşırı seksüel istekExcessive sexual driveCinsel isteğin kişiyi zorlayacak ve günlük yaşamını etkileyecek düzeyde artmasını tanımlar. |
| F52.8 | Organik hastalık veya bozukluğun sebep olmadığı diğer seksüel disfonksiyonOther sexual dysfunction, not caused by organic disorder or diseaseYukarıdaki başlıklara uymayan, bedensel nedenli olmayan diğer cinsel işlev sorunları içindir. |
| F52.9 | Organik hastalık veya bozukluğun sebep olmadığı, tanımlanmamış seksüel disfonksiyonUnspecified sexual dysfunction, not caused by organic disorder or diseaseBedensel nedene bağlı olmayan bir cinsel işlev sorunu bildirilen ancak türü belirtilmemiş durumlardır. |
F52 ne demek?
Cinsel işlev bozuklukları; cinsel isteğin azalması, uyarılmanın yetersiz kalması, orgazmın gecikmesi ya da hiç yaşanmaması, erken boşalma veya ilişki sırasında ağrı gibi farklı biçimlerde görülebilir. F52 kodu, bu yakınmaların altında belirgin bir bedensel hastalık bulunmadığını ya da ruhsal etkenlerin ön planda olduğunu anlatır. Bedensel ve ruhsal nedenler çoğu zaman iç içe geçtiği için değerlendirmede ikisi birlikte ele alınır.
Performans kaygısı, geçmişteki olumsuz deneyimler, ilişkideki çatışmalar, bilgi eksikliği, utanç, depresyon ve yoğun stres bu sorunları başlatabilir ya da sürdürebilir. Bir kez yaşanan başarısızlık 'yine olacak' korkusunu doğurur ve kişi bir kısır döngüye girebilir. Sorun zamanla özgüveni ve çiftin yakınlığını da etkiler; pek çok kişi utandığı için yıllarca yardım istemez.
Tedavide amaç kaygıyı azaltmak, doğru bilgi vermek ve çifte birlikte uygulanabilecek adımlar kazandırmaktır. Cinsel terapi ve bilişsel davranışçı yöntemler sıklıkla kullanılır; vajinismus gibi durumlarda aşamalı çalışmalar iyi sonuç verebilir. Çift birlikte başvurduğunda partnerin bakış açısı da dinlenir ve suçlama yerine iş birliğine dayalı bir süreç kurulur. Kullanılan bazı ilaçların cinsel yan etkileri de değerlendirmenin parçasıdır; ilaç değişikliği yalnızca hekimle birlikte kararlaştırılmalıdır.
Sık görülen belirtiler
- Cinsel isteğin belirgin biçimde azalması
- Cinsel yakınlıktan kaçınma ya da tiksinti duyma
- Sertleşme ya da uyarılmada güçlük
- Orgazma ulaşamama ya da orgazmın gecikmesi
- İstemeden erken boşalma
- İlişki girişiminde istemsiz kasılma ya da ağrı
Bu belirtilerden bazılarını yaşamak tek başına bu tanının konduğu anlamına gelmez; değerlendirmeyi bir uzman yapar.
İlgili içerikler
Hangi uzmana başvurmalı?
Bu gruptaki durumlarda değerlendirme ve gerekirse ilaç tedavisi için psikiyatrist, konuşma terapisi (psikoterapi) için psikolog ile çalışılabilir. Çoğu zaman ikisi birlikte yürütülür.
Size uygun uzmanı birkaç soruyla bulun Hangi uzmana gitmeliyim?
Sık sorulan sorular
F52 kodu bedensel bir sorunum olmadığı anlamına mı gelir?
Kod, yakınmanızda ruhsal ve ilişkisel etkenlerin ön planda görüldüğünü belirtir. Bu, bedeninizin hiç rol oynamadığı anlamına gelmeyebilir; hekim gerekli gördüğünde bedensel incelemeleri de ister. Önemli olan, sorunun tedavi edilebilir olduğunu bilmektir.
Cinsel sorunlar için psikiyatriste mi psikoloğa mı gitmeliyim?
Depresyon, kaygı ya da kullanılan ilaçların etkisi değerlendirilecekse psikiyatrist ilk adım olabilir. Cinsel terapi ve çift çalışmaları için bu alanda deneyimli psikologlar da destek verir. Çoğu zaman iki uzmanın birlikte çalışması en iyi sonucu verir.
Vajinismus tedavi edilebilir mi?
Evet. Vajinismus, tedaviye iyi yanıt veren cinsel işlev sorunlarından biri olarak kabul edilir. Kaygıyı azaltan ve adım adım ilerleyen terapi yöntemleriyle birçok çift bu sorunu aşar.