F53 Tanı Kodu: Puerperium ile ilişkili mental ve davranışsal bozukluklar, başka yerde sınıflanmamış
DSÖ ICD-10 İngilizce adı: Mental and behavioural disorders associated with the puerperium, not elsewhere classified
Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 30 Eylül 2026 · Başka bir kod arayın
Kısaca
F53, doğumdan sonraki ilk altı hafta içinde başlayan ve başka bir ruhsal bozukluk başlığına tam oturmayan sorunlar için kullanılır. Doğum sonrası (lohusalık) depresyonu en bilinen örneğidir.
F53 alt kodları ve anlamları
Kaydınızda noktadan sonra bir rakam varsa (ör. F53.0) aşağıdaki satırlardan anlamını bulabilirsiniz.
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| F53.0 | Puerperium ile ilişkili hafif mental ve davranışsal bozukluklar, başka yerde sınıflanmamışMild mental and behavioural disorders associated with the puerperium, not elsewhere classifiedBaşka şekilde tanımlanmamış doğum sonrası depresyonu da kapsayan, lohusalıkla ilişkili daha hafif ruhsal sorunlar için kullanılır. |
| F53.1 | Puerperium ile ilişkili şiddetli mental ve davranışsal bozukluklar, başka yerde sınıflanmamışSevere mental and behavioural disorders associated with the puerperium, not elsewhere classifiedLohusalık psikozu gibi ağır tabloları kapsar; gerçeklikle bağın zayıfladığı bu durum acil psikiyatrik değerlendirme gerektirir. |
| F53.8 | Puerperium ile ilişkili diğer mental ve davranışsal bozukluklar, başka yerde sınıflanmamışOther mental and behavioural disorders associated with the puerperium, not elsewhere classifiedLohusalıkla ilişkili olup hafif ya da şiddetli başlıklarına uymayan diğer ruhsal sorunlar içindir. |
| F53.9 | Puerperal mental bozukluk, tanımlanmamışPuerperal mental disorder, unspecifiedLohusalık döneminde ortaya çıkan ancak türü belirtilmemiş ruhsal bozukluklar için kullanılır. |
F53 ne demek?
Puerperium, doğumdan sonra annenin bedeninin gebelik öncesi hâline dönmeye çalıştığı ve halk arasında lohusalık denilen dönemdir. Bu dönemde hormonlardaki hızlı değişim, uykusuzluk, bebek bakımının getirdiği yük ve yeni rolün sorumlulukları ruh sağlığını zorlayabilir. ICD-10'da F53, doğumdan sonraki altı hafta içinde başlayan ve başka bir başlıkla sınıflanamayan ruhsal sorunlar için ayrılmıştır.
Doğumdan sonraki ilk günlerde görülen kısa süreli ağlama ve duygusal dalgalanma, yani annelik hüznü, pek çok kadında kendiliğinden geçer. Belirtiler iki haftadan uzun sürüyor, annenin günlük işlevini ya da bebeğiyle bağını zorluyorsa doğum sonrası depresyon düşünülür. Çok daha seyrek görülen ağır tabloda ise gerçeklikle bağın zayıfladığı, kafa karışıklığı, şüphecilik ya da gerçek dışı düşüncelerin eşlik ettiği lohusalık psikozu gelişebilir; bu durum acil değerlendirme gerektirir.
Tedavi, tablonun ağırlığına göre psikoterapi, aile desteği ve gerektiğinde ilaç tedavisini kapsar. Emzirme dönemindeki ilaç kararları mutlaka psikiyatristle birlikte verilmelidir. Daha önce depresyon ya da başka bir ruhsal sorun yaşamış annelerde bu dönemde daha yakın izlem yararlıdır. Eşin ve diğer aile üyelerinin annenin uykusunu korumak ve bakım yükünü paylaşmak için üstleneceği rol de iyileşmenin önemli bir parçasıdır. Annenin yardım istemesi bir zayıflık değil; hem kendisi hem bebeği için alınmış sorumlu bir karardır.
Sık görülen belirtiler
- Doğumdan sonra geçmeyen hüzün, ağlama ve umutsuzluk
- Bebekle ilgilenirken yoğun kaygı ya da yetersizlik hissi
- Bebek uyurken bile uyuyamama
- Bebeğe karşı duygusuzluk ya da uzaklık hissi
- Bebeğe zarar geleceğine dair tekrarlayan korkutucu düşünceler
- Ağır durumlarda kafa karışıklığı, şüphecilik ya da gerçek dışı düşünceler
Bu belirtilerden bazılarını yaşamak tek başına bu tanının konduğu anlamına gelmez; değerlendirmeyi bir uzman yapar.
İlgili içerikler
Hangi uzmana başvurmalı?
Bu gruptaki durumların değerlendirmesini ve tedavi planını genellikle bir psikiyatri uzmanı (psikiyatrist) yapar. Gerekirse konuşma terapisi için bir psikologla birlikte çalışılabilir.
Size uygun uzmanı birkaç soruyla bulun Hangi uzmana gitmeliyim?
Sık sorulan sorular
Doğum sonrası depresyon raporda neden F53 olarak yazılır?
Doğumdan sonraki altı hafta içinde başlayan ve başka bir depresyon koduyla ayrıca tanımlanmayan tablolar F53.0 başlığında toplanabilir. Bazı hekimler aynı durumu depresif epizod kodlarıyla da yazabilir. Hangi kod kullanılırsa kullanılsın, tedavi yaklaşımı benzerdir.
Emzirirken tedavi olabilir miyim?
Pek çok anne emzirmeyi sürdürürken tedavi görebilir. Hangi yöntemin uygun olduğuna, annenin ve bebeğin durumunu birlikte değerlendiren psikiyatrist karar verir. Kendi başınıza ilaç başlamayın ya da bırakmayın.
Hangi durumda hemen yardım almalıyım?
Kendinize ya da bebeğinize zarar verme düşüncesi, gerçek olmayan sesler duyma ya da yoğun şüphecilik gibi belirtiler varsa beklemeden 112 aranmalıdır. Daha hafif ama geçmeyen belirtilerde de bir psikiyatriste gecikmeden başvurmak önemlidir.