Çocuğumda DEHB olabileceğini nasıl anlarım?

Bu soru, ebeveynlerin en sık sorduğu sorulardan biridir. Küçük çocukların hareketli olması, dikkatlerinin kolay dağılması ve sabırsız davranması gelişimin normal bir parçasıdır. Ancak bazı çocuklarda bu özellikler yaşına göre beklenenden çok daha belirgin ve günlük hayatı zorlaştıracak düzeydedir. Bu durumda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) akla gelebilir. DEHB'nin üç temel belirti grubu vardır: Dikkat eksikliği: - Ayrıntılara dikkat etmekte zorlanma, dikkatsizce hata yapma - Ödev ya da oyun sırasında dikkatini sürdürmekte güçlük - Doğrudan konuşulduğunda dinlemiyormuş gibi görünme - Talimatları takip edememe, işleri yarım bırakma - Eşyalarını sık sık kaybetme, unutkanlık Hiperaktivite: - Oturması gereken yerlerde yerinden kalkma, kıpır kıpır olma - Sürekli hareket hâlinde olma, "motor takılmış gibi" davranma - Aşırı konuşma Dürtüsellik: - Soru bitmeden cevap verme - Sırasını beklemekte zorlanma - Başkalarının sözünü kesme ya da oyunlarına karışma DEHB tanısı için bu belirtilerin: - En az altı ay süredir devam etmesi - Yaşıtlarına göre belirgin şekilde fazla olması - 12 yaşından önce başlamış olması - Ev ve okul gibi en az iki farklı ortamda görülmesi - Okul başarısını, arkadaş ilişkilerini ya da aile hayatını belirgin şekilde etkilemesi gerekir. Oğlunuzda anlattığınız belirtiler hem okulda hem de evde varsa, bir çocuk ve ergen psikiyatristinden değerlendirme almanızı öneririz. DEHB tanısı tek bir testle konmaz. Hekim sizinle ve oğlunuzla ayrıntılı görüşme yapar, gelişim öyküsünü alır, aileden ve öğretmenden ölçek formları doldurmasını isteyebilir. Ayrıca belirtilere yol açabilecek uyku sorunları, işitme ya da görme problemleri, kaygı ve öğrenme güçlükleri gibi diğer nedenler de değerlendirilir. "Ben de çocukken böyleydim" düşünceniz de önemli bir bilgi olabilir. DEHB'nin güçlü bir genetik yönü vardır ve ailelerde sık görülür. Bu bilgiyi hekiminizle paylaşmanız değerlendirme için faydalı olur. DEHB tanısı alan çocuklar, doğru destekle okulda ve hayatta başarılı olabilir. Ebeveyn eğitimi, okul düzenlemeleri ve gerektiğinde ilaç tedavisi bu desteğin temel parçalarıdır. Erken değerlendirme, oğlunuzun özgüveninin ve okul başarısının korunması açısından çok önemlidir.