ICD-10 · F70-F79 Mental retardasyon

F79 Tanı Kodu: Zeka geriliği, tanımlanmamış

DSÖ ICD-10 İngilizce adı: Unspecified mental retardation

Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 30 Eylül 2026 · Başka bir kod arayın

Kısaca

F79, zihinsel yetersizlik bulunduğu açık olan ancak düzeyini belirlemek için henüz yeterli bilgi bulunmayan durumlarda kullanılır.

F79 alt kodları ve anlamları

Kaydınızda noktadan sonra bir rakam varsa (ör. F79.0) aşağıdaki satırlardan anlamını bulabilirsiniz.

KodAnlamı
F79.0 Tanımlanmamış zeka geriliği, davranış bozukluğu hiç yok veya minimumUnspecified mental retardation with the statement of no, or minimal, impairment of behaviourDüzeyi belirtilmemiş zihinsel yetersizlikte davranış sorunlarının olmadığı ya da çok az olduğu kaydedilmiştir.
F79.1 Tanımlanmamış zeka geriliği, davranışta ilgi veya tedavi gerektirecek derecede anlamlı bozulmaUnspecified mental retardation : significant impairment of behaviour requiring attention or treatmentDüzeyi belirtilmemiş zihinsel yetersizliğe ilgi ya da tedavi gerektiren belirgin davranış sorunlarının eşlik ettiğini gösterir.
F79.8 Tanımlanmamış zeka geriliği, diğer davranış bozulmalarıUnspecified mental retardation : other impairments of behaviourDüzeyi belirtilmemiş zihinsel yetersizliğe diğer davranış bozulmalarının eşlik ettiği durumlar içindir.
F79.9 Tanımlanmamış zeka geriliği, davranışta bozulmadan söz edilmeksizinUnspecified mental retardation without mention of impairment of behaviourNe düzeyi ne de davranış durumu belirtilmiş zihinsel yetersizlik kaydıdır.

F79 ne demek?

Zihinsel yetersizlik tanısında düzeyin (hafif, orta, ağır, çok ağır) belirlenmesi, kişinin eğitim ve destek ihtiyacını planlamak açısından önemlidir. Ancak her zaman bu ayrıntıya hemen ulaşılamaz. F79 kodu, zihinsel yetersizliğin varlığı açıkça gözlendiği hâlde kişiyi belirli bir düzeye yerleştirecek bilgi olmadığında kullanılır. Oysa düzeyin bilinmesi, özel eğitimin yoğunluğunu ve hangi becerilere öncelik verileceğini belirlemeye yardımcı olur. ICD-10'da ayrıntı içermeyen 'zihinsel eksiklik' ve 'zihinsel yetersizlik' ifadeleri de bu başlıkta yer alır.

Bu kod özellikle test yapılamayacak kadar küçük çocuklarda ya da kişinin değerlendirme için uygun ortamda görülemediği durumlarda karşımıza çıkar. Bazen de kişi farklı bir amaçla muayene olmuş, zihinsel yetersizliği kayda geçirilmiş ama ayrıntılı değerlendirme henüz yapılmamıştır. Eşlik eden davranış sorunlarının durumunu, noktadan sonraki rakam gösterir. Bu dönemde ailenin çocuğun günlük becerilerine dair gözlemleri, değerlendirme için değerli bilgiler sunar.

F79 bir son nokta değil, çoğu zaman bir başlangıçtır. Ayrıntılı gelişim değerlendirmesi, psikometrik testler ve uyum becerilerinin incelenmesiyle düzey netleştirildiğinde kod güncellenebilir. Bu süreçte çocuk ve ergen psikiyatristi aileyle birlikte çocuğun güçlü ve desteklenmesi gereken yönlerini belirler; eğitim desteği, düzeyin belirlenmesini beklemeden de başlatılabilir.

Sık görülen belirtiler

  • Yaşıtlarına göre belirgin gelişim gecikmesi
  • Öğrenmede ve yeni becerileri kazanmada güçlük
  • Konuşma ve anlamada gecikme
  • Günlük yaşam becerilerinde desteğe ihtiyaç duyma
  • Uyum ve problem çözmede zorlanma

Bu belirtilerden bazılarını yaşamak tek başına bu tanının konduğu anlamına gelmez; değerlendirmeyi bir uzman yapar.

İlgili içerikler

Hangi uzmana başvurmalı?

Bu kodlar çoğunlukla çocukluk ya da ergenlikte başlayan durumları kapsar. 18 yaşından küçükler için çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı, yetişkinler için psikiyatri uzmanı değerlendirme yapar.

Uzman

Size uygun uzmanı birkaç soruyla bulun Hangi uzmana gitmeliyim?

Sık sorulan sorular

F79 kodu neden 'tanımlanmamış' diye geçer?

Çünkü zihinsel yetersizlik bulunduğu belirlenmiş ama düzeyi (hafif, orta, ağır ya da çok ağır) henüz saptanmamıştır. Ayrıntılı değerlendirme yapıldığında daha özgül bir kodla değiştirilebilir.

Düzey belirlenmeden eğitim desteği başlar mı?

Evet. Çocuğun ihtiyaçlarına yönelik destek, düzeyin kesinleşmesini beklemeden başlatılabilir. Erken başlanan eğitim çoğu zaman gelişime olumlu katkı sağlar.