F90 Tanı Kodu: Hiperkinetik bozukluklar
DSÖ ICD-10 İngilizce adı: Hyperkinetic disorders
Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 30 Eylül 2026 · Başka bir kod arayın
Kısaca
F90, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) ICD-10'daki karşılığıdır. Dikkati sürdürmede güçlük, aşırı hareketlilik ve dürtüsellikle giden bu tablo çocuklukta başlar ve yetişkinlikte de sürebilir.
F90 alt kodları ve anlamları
Kaydınızda noktadan sonra bir rakam varsa (ör. F90.0) aşağıdaki satırlardan anlamını bulabilirsiniz.
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| F90.0 | Aktivite ve dikkat bozukluğuDisturbance of activity and attentionDikkat eksikliği ile aşırı hareketliliğin birlikte bulunduğu, ancak davranım bozukluğu ölçütlerinin karşılanmadığı tablodur; DEHB'nin temel biçimini tanımlar. |
| F90.1 | Hiperkinetik davranış bozukluğuHyperkinetic conduct disorderHiperkinetik bozuklukla birlikte kurallara uymama ve saldırganlık gibi davranım bozukluğu ölçütlerinin de karşılandığı tablodur. |
| F90.8 | Diğer hiperkinetik bozukluklarOther hyperkinetic disordersYukarıdaki başlıklara uymayan diğer hiperkinetik bozukluklar için kullanılır. |
| F90.9 | Hiperkinetik bozukluk, tanımlanmamışHyperkinetic disorder, unspecifiedHiperkinetik bozukluk olduğu belirtilen ancak türü ayrıca yazılmamış durumlardır. |
F90 ne demek?
ICD-10'da 'hiperkinetik bozukluk' olarak geçen bu tablo, günlük dilde ve yeni sınıflamalarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olarak bilinir. Temel özellikler; bir işe uzun süre odaklanamama, işleri yarım bırakma, yerinde duramama, sırasını bekleyememe ve düşünmeden hareket etmedir. ICD-10'a göre belirtiler erken yaşta, genellikle yaşamın ilk beş yılında başlar ve yalnızca bir ortamda değil, ev ve okul gibi birden fazla ortamda görülür.
DEHB'li çocuklar sık sık 'yaramaz', 'dikkatsiz' ya da 'tembel' diye etiketlenir. Oysa sorun isteksizlik değil, dikkat ve dürtü kontrolünü düzenleyen beyin işlevlerindeki gelişimsel farklılıktır. Ders başarısında düşüş, arkadaş ilişkilerinde çatışma, kazalara yatkınlık ve özgüven kaybı sık görülür. Belirtiler yetişkinlikte biçim değiştirebilir: hareketlilik azalırken dağınıklık, erteleme, zaman yönetiminde güçlük ve iç huzursuzluk öne çıkabilir. Hiperaktivite olmadan yalnızca dikkat eksikliği bulunan tablolar ICD-10'da F98.8 altında kodlanır.
Tanı; ayrıntılı öykü, ebeveyn ve öğretmen bilgileri ile gözleme dayanır, tek bir test ya da görüntüleme yöntemiyle konmaz. Tedavi; aile eğitimi, okulla iş birliği, davranışsal yöntemler ve gerekli görüldüğünde psikiyatrist tarafından planlanan ilaç tedavisini kapsar. Çocuklarda çocuk ve ergen psikiyatristi, 18 yaşından sonra ise erişkin psikiyatristi değerlendirme yapar.
Sık görülen belirtiler
- Bir işe uzun süre odaklanamama
- İşleri yarım bırakma, eşyalarını sık kaybetme
- Yerinde duramama, sürekli kıpırdanma
- Sırasını beklemekte zorlanma
- Düşünmeden hareket etme ve söz kesme
- Ders ya da iş yaşamında dağınıklık ve erteleme
Bu belirtilerden bazılarını yaşamak tek başına bu tanının konduğu anlamına gelmez; değerlendirmeyi bir uzman yapar.
İlgili içerikler
Hangi uzmana başvurmalı?
Bu kodlar çoğunlukla çocukluk ya da ergenlikte başlayan durumları kapsar. 18 yaşından küçükler için çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı, yetişkinler için psikiyatri uzmanı değerlendirme yapar.
Size uygun uzmanı birkaç soruyla bulun Hangi uzmana gitmeliyim?
Sık sorulan sorular
DEHB raporda hangi kodla yazılır?
DEHB, ICD-10'da genellikle F90.0 'aktivite ve dikkat bozukluğu' olarak kodlanır. Davranım sorunlarının da eşlik ettiği durumlarda F90.1 kullanılır. Hiperaktivite olmadan yalnızca dikkat eksikliği olan tablolar ise F98.8 ile gösterilebilir.
Yetişkinlerde de F90 kodu kullanılır mı?
Evet. DEHB çocuklukta başlasa da pek çok kişide belirtiler yetişkinlikte sürer. Yetişkinlerde değerlendirme ve tedaviyi erişkin psikiyatristi yapar ve aynı kod kullanılır.
DEHB için hangi uzmana başvurulur?
Çocuk ve ergenlerde çocuk ve ergen psikiyatristi, 18 yaşından sonra erişkin psikiyatristi değerlendirme yapar. Tedavi planı; aile eğitimi, davranışsal yöntemler ve gerekirse ilaç tedavisini kapsar.