F98 Tanı Kodu: Başlangıcı genellikle çocukluk ve ergenlikte olan diğer davranışsal ve duygusal bozukluklar
DSÖ ICD-10 İngilizce adı: Other behavioural and emotional disorders with onset usually occurring in childhood and adolescence
Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 30 Eylül 2026 · Başka bir kod arayın
Kısaca
F98, çocukluk ve ergenlikte başlayan altını ıslatma, kaka kaçırma, kekemelik, yeme güçlükleri ve tekrarlayıcı hareketler gibi farklı sorunları bir araya getiren bir koddur. Hiperaktivite olmadan görülen dikkat eksikliği de bu başlıkta kodlanır.
F98 alt kodları ve anlamları
Kaydınızda noktadan sonra bir rakam varsa (ör. F98.0) aşağıdaki satırlardan anlamını bulabilirsiniz.
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| F98.0 | Organik olmayan enürezisNonorganic enuresisBeş yaşını geçmiş ve zihinsel gelişimi de uygun olan bir çocuğun gece ya da gündüz istemsiz olarak altını ıslatmasıdır; idrar yolu hastalığı gibi bedensel bir neden bulunmaz. |
| F98.1 | Organik olmayan enkoprezisNonorganic encopresisTuvalet eğitimi almış bir çocuğun bedensel bir neden olmadan uygun olmayan yerlere tekrar tekrar dışkılamasıdır; kabızlıkla birlikte görülebilir. |
| F98.2 | Bebeklik ve çocuklukta beslenme bozukluğuFeeding disorder of infancy and childhoodYeterli besin ve uygun bakım bulunduğu hâlde bebeğin ya da çocuğun yemeği reddetmesi veya aşırı seçici olması ve bu nedenle kilo alamamasıdır. |
| F98.3 | Bebeklik veya çocukluk dönemi pikasıPica of infancy and childhoodToprak, boya parçası ve kâğıt gibi besin değeri olmayan maddelerin süregen biçimde yenmesidir. |
| F98.4 | Stereotipik hareket bozukluklarıStereotyped movement disordersSallanma, başını vurma ya da el çırpma gibi istemli, tekrarlayıcı ve amaçsız hareketlerin günlük yaşamı etkileyecek ya da yaralanmaya yol açacak düzeyde olmasıdır. |
| F98.5 | KekemelikStuttering [stammering]Seslerin, hecelerin ya da kelimelerin sık tekrarlanması, uzatılması ya da konuşmada takılmalar nedeniyle konuşma akışının bozulmasıdır. |
| F98.6 | Hızlı konuşmaClutteringKonuşmanın çok hızlı ve düzensiz olması nedeniyle akıcılığın bozulması ve anlaşılırlığın azalmasıdır; kekemelikteki tekrar ve takılmalar görülmez. |
| F98.8 | Genellikle çocukluk ve ergenlikte başlayan tanımlanmış diğer davranışsal ve emosyonel bozukluklarOther specified behavioural and emotional disorders with onset usually occurring in childhood and adolescenceHiperaktivite olmadan görülen dikkat eksikliği bozukluğunu ve tırnak yeme, parmak emme, burun karıştırma gibi alışkanlıkları kapsayan 'diğer' alt kodudur. |
| F98.9 | Genellikle çocukluk ve ergenlikte başlayan tanımlanmamış davranışsal ve emosyonel bozukluklarUnspecified behavioural and emotional disorders with onset usually occurring in childhood and adolescenceÇocuklukta başlayan bir davranışsal ya da duygusal bozukluk olduğu belirtilen ancak türü yazılmamış durumlardır. |
F98 ne demek?
F98, ortak noktası çocuklukta başlaması olan ama birbirinden oldukça farklı sorunları kapsayan bir başlıktır. Bu grupta belirli bir yaştan sonra devam eden gece ya da gündüz altını ıslatma (enürezis), tuvalet eğitimi tamamlandığı hâlde uygun olmayan yerlere dışkılama (enkoprezis), bebeklik ve çocuklukta yemek reddi ya da aşırı seçicilik, toprak ve boya gibi besin olmayan maddeleri yeme (pika), sallanma ya da başını vurma gibi tekrarlayıcı hareketler, kekemelik ve çok hızlı, bozuk konuşma yer alır.
Bu başlığın önemli bir özelliği de 'diğer' alt kodunda hiperaktivite olmadan görülen dikkat eksikliği bozukluğunun ve tırnak yeme, parmak emme, burun karıştırma gibi alışkanlıkların bulunmasıdır. Bu nedenle F98.8 kodu raporlarda farklı durumlar için kullanılabilir; kodun hangi amaçla yazıldığını raporu yazan hekime sormak yararlıdır.
Bu sorunların çoğu çocuğun bilerek yaptığı davranışlar değildir; cezalandırma ve utandırma genellikle durumu ağırlaştırır. Önce bedensel nedenler dışlanır, ardından çocuğun yaşı, gelişimi ve aile ortamı değerlendirilir. Davranışçı yöntemler, aile rehberliği ve gerektiğinde konuşma terapisi gibi destekler kullanılır. Çocuk ve ergen psikiyatristi eşlik eden kaygı, dikkat ya da duygusal sorunları da ele alarak bütüncül bir plan yapar.
Sık görülen belirtiler
- Beş yaşından sonra altını ıslatma
- Tuvalet eğitimi sonrasında kaka kaçırma
- Yemek reddi ya da çok seçici yeme
- Toprak ve boya gibi besin olmayan şeyleri yeme
- Sallanma, başını vurma gibi tekrarlayıcı hareketler
- Kekemelik ya da çok hızlı, anlaşılmaz konuşma
- Tırnak yeme ya da parmak emme alışkanlığı
Bu belirtilerden bazılarını yaşamak tek başına bu tanının konduğu anlamına gelmez; değerlendirmeyi bir uzman yapar.
Hangi uzmana başvurmalı?
Bu kodlar çoğunlukla çocukluk ya da ergenlikte başlayan durumları kapsar. 18 yaşından küçükler için çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı, yetişkinler için psikiyatri uzmanı değerlendirme yapar.
Size uygun uzmanı birkaç soruyla bulun Hangi uzmana gitmeliyim?
Sık sorulan sorular
Altını ıslatma hangi kodla yazılır?
Bedensel bir nedene bağlı olmayan altını ıslatma, ICD-10'da F98.0 'organik olmayan enürezis' olarak kodlanır. Genellikle beş yaşından sonra devam eden durumlar için kullanılır.
F98.8 kodu raporda neden dikkat eksikliği için kullanılmış?
ICD-10'da hiperaktivite olmadan görülen dikkat eksikliği bozukluğunun ayrı bir kodu yoktur; F98.8 alt kodunun içinde yer alır. Hiperaktivitenin de bulunduğu DEHB ise F90 ile kodlanır.
Kekemelik tedavi edilir mi?
Kekemelikte dil ve konuşma terapisi temel destektir ve pek çok çocukta belirgin düzelme sağlar. Kaygı ya da sosyal çekinme eşlik ediyorsa çocuk ve ergen psikiyatristi de değerlendirme yapabilir.