Depresif Ne Demek? Depresif Olmak ile Depresyon Farkı

Depresif, günlük dilde çökkün, isteksiz ve karamsar bir ruh hâlini anlatan bir sözcüktür. Tıpta ise depresyonla ilişkili belirtileri ve bozuklukları tanımlamak için kullanılır: depresif belirti, depresif epizod, majör depresif bozukluk gibi. Birkaç gün süren depresif hissetmek ile tedavi gerektiren depresyon arasında önemli farklar vardır.

Bu yazıda depresif sözcüğünün ne anlama geldiğini, depresif olmak ile depresyon arasındaki farkı, majör depresif ve manik depresif gibi sık duyulan terimleri ve depresif belirtilerin neler olduğunu anlattık. Yazının sonunda ne zaman bir uzmana başvurmanız gerektiğini de bulacaksınız.

Depresif Ne Demek?

Depresif sözcüğü, Latince "aşağı bastırmak" anlamındaki deprimere kökünden gelir ve Türkçeye Fransızca üzerinden girmiştir. Günlük dilde "bugün çok depresifim" dendiğinde kastedilen şey, kişinin kendini çökkün, enerjisiz, isteksiz ve karamsar hissetmesidir. Bu kullanım bir hastalığı değil, geçici bir ruh hâlini anlatır ve herkesin zaman zaman yaşadığı bir durumdur.

Tıpta ise depresif, depresyonla ilişkili olan her şeyi niteleyen bir sıfattır. Hekimler "depresif duygudurum" dediğinde çökkün ruh hâlini, "depresif belirtiler" dediğinde depresyonun işaretlerini, "depresif bozukluk" dediğinde ise tanı ölçütlerini karşılayan bir hastalığı kastederler. Bu yüzden aynı sözcük bir sohbette geçici bir sıkıntıyı, bir hekim raporunda ise tedavi gerektiren bir tabloyu anlatıyor olabilir.

Depresyon dünyada çok yaygındır. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre yetişkinlerin yaklaşık yüzde dördü depresyon yaşamaktadır ve kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür.^[2] Geniş bir araştırmada yetişkinlerin yaklaşık altıda birinin hayatının bir döneminde majör depresyon geçirdiği bulunmuştur.^[3]

Depresif Olmak ile Depresyon Arasındaki Fark Nedir?

Depresif hissetmek, bir kayıp, hayal kırıklığı, yorgunluk ya da stresli bir dönem sonrasında ortaya çıkan, genellikle birkaç gün içinde hafifleyen bir çökkünlüktür. Kişi üzgün olsa da sevdiği şeylerden bir ölçüde keyif alabilir, işine gidebilir ve ilişkilerini sürdürebilir. Depresyon ise en az iki hafta boyunca neredeyse her gün süren, günlük hayatı belirgin biçimde bozan bir tablodur.

Aradaki fark çoğu zaman belirtilerin türünden çok süresi, şiddeti ve hayatı ne kadar etkilediğiyle ilgilidir. Depresyonun ayrıntılı belirtilerini ve türlerini depresyon nedir yazımızda anlattık.

Depresif Ruh Hâli Ne Demek?

Depresif ruh hâli ya da depresif duygudurum, kişinin kendini çökkün, boş ya da umutsuz hissettiği bir dönemi anlatır. Tek başına bir tanı değildir; depresyonun temel belirtilerinden biridir. Depresif ruh hâli birkaç gün sürüp geçebilir ya da başka belirtilerle birleşip bir depresyon tablosuna dönüşebilir. Araştırmalar, tanı ölçütlerini tam karşılamayan ancak süregelen depresif belirtilerin de yaşam kalitesini düşürdüğünü ve ilerleyen dönemde depresyon riskini artırdığını gösteriyor.^[4]

Majör Depresif Bozukluk Ne Demek?

Majör depresif bozukluk, depresyonun tıbbi adıdır. Tanı için çökkün duygudurum ya da ilgi ve zevk kaybından en az biri dâhil olmak üzere en az beş belirtinin, en az iki hafta boyunca neredeyse her gün sürmesi ve kişinin işlevselliğini bozması gerekir.^[1] "Majör" sözcüğü hastalığın mutlaka çok ağır olduğu anlamına gelmez; hafif, orta ve ağır düzeyleri vardır.

Majör depresif epizod ise bu belirtilerin yaşandığı tek bir dönemi anlatır. Bir kişi hayatında bir kez epizod geçirebileceği gibi, aralıklarla tekrarlayan epizodlar da yaşayabilir. Ağır ve psikotik özellikli tabloları en şiddetli depresyon yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Manik Depresif Ne Demek?

Manik depresif, bipolar bozukluğun eski adıdır. Bu durumda kişi depresif dönemlerin yanı sıra enerjinin, konuşmanın ve hareketin aşırı arttığı, uyku ihtiyacının azaldığı mani ya da hipomani dönemleri de yaşar. Yalnızca depresyon geçiren bir kişiye manik depresif denmez. Ayrıntılar için bipolar bozukluk yazımıza bakabilirsiniz.

Distimi (Kalıcı Depresif Bozukluk) Ne Demek?

Distimi, günümüzde kalıcı depresif bozukluk adıyla anılan, daha hafif ama çok uzun süren bir depresyon türüdür. Belirtiler majör depresyon kadar ağır olmasa da en az iki yıl boyunca günlerin çoğunda sürer ve kişi "ben hep böyleyim" diye düşünebilir. Bu tabloyu distimi nedir yazımızda anlattık.

Depresif Belirtiler Nelerdir?

Depresif belirtiler yalnızca üzgün olmakla sınırlı değildir; duyguları, düşünceleri, bedeni ve davranışları birlikte etkiler. Bazı kişilerde üzüntüden çok boşluk hissi, sinirlilik ya da bedensel yakınmalar öne çıkar. Belirtiler kişiden kişiye değişir ve zamanla şiddetlenebilir. Aşağıdaki belirtilerin birkaçının iki haftadan uzun sürmesi, depresyon açısından değerlendirme gerektirir.

• Çökkün ya da boş hissetmek: Günün büyük kısmında süren üzüntü, umutsuzluk ya da hiçbir şey hissedememe.
• İlgi ve zevk kaybı: Eskiden keyif alınan hobilerin, sohbetlerin ve etkinliklerin anlamını yitirmesi.
• Uyku değişiklikleri: Uykuya dalamamak, sabah erken uyanmak ya da tam tersine aşırı uyumak.
• İştah ve kilo değişimi: Belirgin iştahsızlık ya da aşırı yeme, istemeden kilo verme ya da alma.
• Enerji düşüklüğü: Küçük işlerin bile ağır gelmesi, sürekli yorgunluk.
• Odaklanma güçlüğü: Karar vermekte, okuduğunu anlamakta ve hatırlamakta zorlanma.
• Değersizlik ve suçluluk: Kendini aşırı eleştirme, geçmiş hatalara takılma.
• Yavaşlama ya da huzursuzluk: Konuşma ve hareketlerde yavaşlama ya da yerinde duramama.
• Ölüm düşünceleri: Hayatın anlamsız geldiği, ölümle ilgili tekrarlayan düşünceler.

Bazı kişiler dışarıdan iyi görünürken içten içe bu belirtileri yaşar; bu tabloyu gülümseyen depresyon yazımızda anlattık.

Depresif Hissetmek Neden Olur?

Depresif hissetmenin tek bir nedeni yoktur; çoğu zaman birkaç etken bir araya gelir. Bir yakının kaybı, ayrılık, iş kaybı ya da uzun süren stres en sık tetikleyicilerdir. Uykusuzluk, hareketsizlik ve düzensiz beslenme de ruh hâlini doğrudan etkiler. Ailede depresyon öyküsü olanlarda ve çocuklukta zorlayıcı yaşantılar geçirenlerde risk daha yüksektir.

Bazı bedensel durumlar da depresif belirtilere yol açabilir: tiroid hastalıkları, B12 ve D vitamini eksiklikleri, kansızlık, kronik ağrı ve bazı ilaçlar bunların arasındadır. Bu yüzden uzun süren çökkünlükte hekimler çoğu zaman birkaç kan tahlili ister. Mevsim geçişlerinde, özellikle sonbahar ve kış aylarında artan çökkünlük de sık görülür.

Depresif Hissediyorsanız Ne Yapabilirsiniz?

Depresif hissettiğiniz dönemlerde küçük ama düzenli adımlar ruh hâlinizi toparlamanıza yardımcı olabilir. Önemli olan iyileşmeyi beklemek yerine, canınız istemese bile hareket etmeye başlamaktır; depresyonda istek çoğu zaman eylemden sonra gelir. Aşağıdaki öneriler hafif çökkünlükte işe yarar, depresyon tedavisinin yerine geçmez.

• Gün içinde en az yarım saat yürüyüş gibi hafif bir hareket yapın; düzenli egzersiz hafif depresif belirtileri azaltır.
• Uyku saatlerinizi sabitleyin; gece geç yatıp gündüz uyumak çökkünlüğü derinleştirir.
• Her gün kendinize küçük ve ulaşılabilir bir hedef koyun; tamamladığınızda bunu fark edin.
• Güvendiğiniz bir kişiyle nasıl hissettiğinizi konuşun; yalnız kalmak belirtileri ağırlaştırır.
• Alkolü azaltın; kısa süreli rahatlatsa da ertesi gün çökkünlüğü artırır.
• Olumsuz düşünceleri yazıya dökün ve "bu düşüncenin kanıtı ne?" diye sorun.

Depresyon tanısı konduğunda bilişsel davranışçı terapi ve kişilerarası terapi gibi psikoterapilerin etkili olduğu birçok araştırmada gösterilmiştir; orta ve ağır depresyonda ilaç tedavisi de eklenebilir.^[5] Tedavi rehberleri, depresyonun şiddetine göre basamaklı bir yaklaşım önerir.^[6]

Ne Zaman Bir Uzmana Başvurmalısınız?

Çökkünlük iki haftadan uzun sürüyor, sevdiğiniz şeylerden zevk alamıyor, uykunuz ve iştahınız bozuluyor ya da işinizi ve ilişkilerinizi sürdürmekte zorlanıyorsanız bir ruh sağlığı uzmanına başvurmanız iyi olur. Kendinize zarar verme ya da ölüm düşünceleri varsa beklemeden yardım alın; acil durumda 112'yi arayın.

Ön fikir edinmek için depresyon testi, dışarıdan iyi görünüp içten içe zorlanıyorsanız gülümseyen depresyon testi ve ruh hâliniz sık değişiyorsa dengesiz ruh hâli testi yardımcı olabilir; testler tanı koymaz. Değerlendirme ve tedavi için yetişkin psikiyatristlerimizden randevu alabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Depresif olmak hastalık mıdır?

Birkaç gün depresif hissetmek hastalık değildir, herkesin yaşadığı bir ruh hâlidir. Çökkünlük iki haftadan uzun sürer, başka belirtilerle birleşir ve günlük hayatı bozarsa depresyon açısından değerlendirilmelidir.

Depresif ile depresyon aynı şey mi?

Hayır. Depresif bir sıfattır ve çökkün ruh hâlini ya da depresyonla ilişkili belirtileri anlatır. Depresyon ise tanı ölçütleri olan bir bozukluktur.

Majör depresif ne demek?

Majör depresif bozukluk, depresyonun tıbbi adıdır. En az iki hafta süren, en az beş belirtinin bulunduğu ve işlevselliği bozan depresyon tablosunu anlatır.

Manik depresif ne demek?

Manik depresif, bipolar bozukluğun eski adıdır. Depresif dönemlerin yanı sıra aşırı enerji ve taşkınlıkla seyreden mani dönemlerinin de görüldüğü bir durumdur.

Depresif hissetmek kendiliğinden geçer mi?

Geçici çökkünlük çoğu zaman birkaç gün içinde kendiliğinden hafifler. Belirtiler uzuyor ya da ağırlaşıyorsa kendiliğinden geçmesini beklemek yerine destek almak daha doğrudur.

Depresif belirtiler için hangi doktora gidilir?

Depresif belirtiler için psikiyatri uzmanına başvurulur. Hekim gerekirse tiroid ve vitamin düzeyleri gibi tahlillerle bedensel nedenleri de araştırır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Çökkünlüğünüz uzun sürüyor ya da günlük hayatınızı etkiliyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurun.