Xeplion İğnesi (Paliperidon) Nedir? Uygulama, Yan Etkiler

Xeplion, her gün tablet almak yerine ayda bir yapılan iğneyle şizofreni tedavisini sürdürmeye yarayan bir ilaçtır ve halk arasında "aylık depo iğne" diye bilinir. Bu yazıda Xeplion'a nasıl başlandığını, hangi dozlarla sürdürüldüğünü, yan etkilerini, geciken iğnede ne yapıldığını ve Trevicta ile Invega'dan farkını kullanma talimatına ve kılavuzlara dayanarak anlatıyoruz.

Xeplion Nedir?

Xeplion, paliperidon palmitat içeren, kas içine yapılan ve etken maddesini haftalar boyunca yavaş yavaş salan bir antipsikotiktir. Kullanıma hazır dolu enjektörde, beyaz ile grimsi beyaz arası bir süspansiyon olarak gelir ve her enjektör tek kullanımlıktır. Türkiye'de 50, 75, 100 ve 150 mg'lık dört gücü ruhsatlıdır.

Paliperidon palmitat suda çok az çözünen bir ön ilaçtır: kasın içinde yavaşça çözünür, ardından vücutta paliperidona dönüşerek kana geçer. Paliperidon beyindeki dopamin D2 ve serotonin 5-HT2 reseptörlerine güçlü biçimde bağlanır; halüsinasyon ve sanrılar gibi belirtilerin azalmasında bu etkinin rol oynadığı düşünülür. Ağızdan alınan benzer ilaçlar için Abizol ve Ozaprin yazılarımıza, tüm gruplara genel bakış için psikiyatri ilaçları rehberimize bakabilirsiniz.

Paliperidon ile risperidon aynı ilaç mı?

Aynı değildir ama çok yakındır. Paliperidon, risperidonun vücutta dönüştüğü etkin maddedir; bu yüzden risperidona alerjisi olanlarda Xeplion kullanılmaz ve iki ilacın yan etkileri birbirine benzer. Risperidonun kendisini Risperdal yazımızda anlattık. Xeplion ile ağızdan risperidon ya da paliperidon uzun süre birlikte kullanılacaksa hekim bunu dikkatle planlar.

Xeplion bir depo iğne midir?

Evet, Xeplion uzun etkili ya da "depo" antipsikotik iğneler grubundadır. Kısa ürün bilgisine göre tek bir iğnenin ardından ilaç salımı ilk gün başlar ve 4 aya kadar sürer; kandaki düzey ortalama 13. günde doruğa ulaşır. Bu formda paliperidonun yarılanma ömrü 25 ile 49 gün arasında değişir.^[2]

Xeplion Ne İşe Yarar?

Kullanma talimatına göre Xeplion iki amaçla kullanılır: şizofreninin tedavisi ve belirtilerin yeniden ortaya çıkmasının önlenmesi.^[1] Olmayan sesleri duymak ya da olmayan şeyleri görmek, gerçek dışı inançlar, olağandışı kuşkuculuk ve düşüncelerde dağınıklık bu belirtiler arasındadır. Türkiye'deki kullanma talimatında başka bir kullanım alanı yer almaz.

Hastalığın belirtileri, seyri ve tedavi seçenekleri için şizofreni rehberimize, gerçeklikten kopmanın genel görünümü için psikoz yazımıza göz atabilirsiniz. Kendi belirtilerinizi gözden geçirmek isterseniz şizofreni testini kullanabilirsiniz; test tanı koymaz, yalnız fikir verir.

Xeplion şizoaffektif bozuklukta kullanılır mı?

Türkiye'deki Xeplion kullanma talimatında şizoaffektif bozukluk yer almaz; bu tanı, aynı etken maddeyi taşıyan Invega tabletin kullanım alanları arasındadır.^[3] ABD'de uzun etkili paliperidon iğnelerinin şizoaffektif bozuklukta da kullanıldığı belirtilir.^[9] Onaylı kullanım alanı dışındaki her tercih, gerekçesiyle birlikte hekimin kararıdır.

Xeplion şizoid kişilik bozukluğunda kullanılır mı?

Hayır. Adları benzese de şizoid kişilik bozukluğu şizofreni değildir; başkalarına karşı ilgisizlik ve toplumdan uzak durmayla belirgin, ömür boyu süren bir kişilik örüntüsüdür ve şizofrenideki gibi sanrı ya da varsanılarla gerçeklikten kopmaya yol açmaz.^[11] Bu nedenle Xeplion'un onaylı kullanım alanına girmez. Belirtilerini ve şizotipal kişilik bozukluğundan farkını şizoid kişilik bozukluğu yazımızda anlattık.

Xeplion kriz anında yapılan bir iğne midir?

Hayır. Kısa ürün bilgisine göre Xeplion, ani ve şiddetli huzursuzluğu ya da ağır psikotik tabloyu hızla yatıştırmak için kullanılmaz; böyle bir dönemde önce belirtiler kontrol altına alınır. Kendine ya da başkasına zarar verme tehlikesi varsa beklemeden 112'yi arayın.

Neden günlük tablet yerine aylık iğne seçilir?

İngiltere'nin ulusal kılavuzu, akut dönemden sonra iğneyi tercih eden kişilere ve ilacın bilerek ya da unutularak fark edilmeden atlanmasını önlemenin öncelikli olduğu durumlarda uzun etkili iğne önerilmesinin düşünülmesini ister.^[6] Kılavuz, kişinin iğne hakkındaki düşüncelerinin ve iğneye nasıl ulaşacağının da hesaba katılmasını ister. 137 çalışmanın birleştirildiği bir analizde hastaneye yatış ya da nüks riski, uzun etkili iğne kullananlarda ağızdan ilaç alanlara göre üç farklı çalışma tipinin hepsinde daha düşük bulunmuştur.^[8]

Xeplion Nasıl Uygulanır?

Kullanma talimatına göre tedavi iki başlangıç iğnesiyle açılır: birinci gün 150 mg, yaklaşık bir hafta sonra 100 mg, ikisi de üst koldaki omuz kasına yapılır. Sonrasında ayda bir kez üst kola ya da kalçaya 25 ile 150 mg arasında bir doz uygulanır.^[1] İğneyi her zaman doktor ya da sağlık personeli yapar.

Kısa ürün bilgisine göre önerilen aylık sürdürme dozu 75 mg'dır; hekim, ilacın yararına ve yan etkilere bakarak dozu ayda bir basamak artırabilir ya da azaltabilir.^[2] İlaç uzun salımlı olduğu için yeni bir dozun tam etkisi birkaç ayda ortaya çıkabilir, bu nedenle doz değişiklikleri aceleye getirilmez.

Xeplion hangi kasa yapılır?

İlk iki iğne, ilacın kana daha hızlı karışması için omuz kasına yapılır; sonraki aylık iğneler omuza ya da kalçanın üst dış bölümüne yapılabilir. Omuz iğnesinde iğne ucunun boyu kiloya göre seçilir: 90 kg'ın altındakilerde daha kısa, 90 kg ve üzerindekilerde daha uzun uç kullanılır. Sağ ve sol taraf sırayla kullanılır; ilaç damara ya da deri altına verilmez.

Xeplion kaç günde etki eder?

Başlangıçtaki iki omuz iğnesi, ek tablet gerekmeden kanda etkili düzeye kısa sürede ulaşmak için tasarlanmıştır. Kısa ürün bilgisinde yer alan 13 haftalık bir çalışmada belirtilerdeki düzelme, plaseboya göre dördüncü gün kadar erken fark edilmiştir. Yine de yanıt kişiden kişiye değişir ve hekim ilacın yararını genellikle haftalar içinde değerlendirir.

Xeplion iğnesi gecikirse ne yapılır?

Planlanan günü kaçırdığınızı fark ettiğinizde hemen hekiminize haber verin; kaçan iğne en kısa sürede yapılır ve telafi için çift doz uygulanmaz. Kısa ürün bilgisine göre ne yapılacağı, son iğnenin üzerinden geçen süreye göre değişir.^[2]

İkinci başlangıç iğnesi kaçırılırsa ne yapılır?

Sekizinci gün için tanınan 4 günlük pay da kaçırılmışsa ne yapılacağı, ilk iğnenin üzerinden geçen süreye bağlıdır. Kısa ürün bilgisi bu durum için aylık iğneden farklı bir yol tarif eder:^[2]

Tabletten ya da risperidon iğnesinden Xeplion'a nasıl geçilir?

Ağızdan paliperidon ya da risperidon kullanan biri Xeplion'a geçerken iki başlangıç iğnesi aynen uygulanır ve tablet kesilebilir; bazı kişilerde tableti yavaş yavaş azaltmak daha uygundur. İki haftada bir yapılan uzun etkili risperidon iğnesinden geçişte başlangıç iğnelerine gerek yoktur; Xeplion, bir sonraki planlı iğne gününde başlanır. Kısa ürün bilgisi, benzer kan düzeyi için şu eşleşmeleri verir:^[2]

Farklı antipsikotikleri kabaca karşılaştırmak için antipsikotik doz eşdeğerlik hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz. Bu araç bilgi verir; ilaç değişikliğinin yerine geçmez.

Böbrek hastalığında ve yaşlılıkta doz değişir mi?

Evet. Kısa ürün bilgisine göre hafif böbrek yetmezliğinde başlangıç dozları 100 mg ve 75 mg'a, önerilen aylık doz 50 mg'a indirilir; orta ya da ağır böbrek yetmezliğinde Xeplion önerilmez.^[2] Yaşlılarda böbrek işlevi azalabildiği için doz buna göre ayarlanabilir. On sekiz yaşından küçüklerde kullanılması önerilmez.

Xeplion'un Yan Etkileri Nelerdir?

Kullanma talimatına göre Xeplion'un çok yaygın yan etkisi uykuya dalmada ya da uykuyu sürdürmede güçlüktür. İğne yerinde ağrı, kilo değişimi, prolaktin hormonunun yükselmesi, baş ağrısı, kaygı ve titreme ya da kas katılığı gibi hareket yan etkileri yaygın grupta yer alır.^[1] Yerinde duramama hissi ve uyku hâli dozla birlikte artar.

Kullanma talimatına göre yüksek ateşle birlikte kas sertliği, terleme ya da bilinç bulanıklığı; bacakta şişlik ve ağrı ya da göğüs ağrısı ve nefes darlığı; yüzde, kolda ya da bacakta ani güçsüzlük veya konuşma bozukluğu; yüz, dudak ve boğazda şişme gelişirse hemen tıbbi yardım alınmalıdır. Kısa ürün bilgisi, 4 saat içinde geçmeyen sertleşmede (priapizm) de acil yardım istenmesini söyler. Bu durumlarda 112'yi arayın.

Xeplion kilo aldırır mı?

Aldırabilir. Kısa ürün bilgisindeki 13 haftalık çalışmada vücut ağırlığının en az %7'si kadar kilo alanların oranı plasebo grubunda %5 iken 25 mg'da %6, 100 mg'da %8 ve 150 mg'da %13 bulunmuştur.^[2] İngiltere kılavuzu, kilonun ilk 6 hafta her hafta, sonra 12. haftada, 1. yılda ve ardından yılda bir tartılmasını önerir.^[6]

Kiloyu kontrol altında tutmanın yolları için psikiyatri ilaçları ve kilo yazımıza bakabilirsiniz. Aşırı susama, sık idrara çıkma ve bulanık görme kan şekerinin yükseldiğini düşündürür; bu belirtileri gecikmeden hekiminize söyleyin.

Xeplion şeker hastalığı yapar mı?

Yapabilir, ancak sık değildir. Kullanma talimatına göre kan şekerinin yükselmesi yaygın, şeker hastalığının başlaması ya da kötüleşmesi yaygın olmayan bir yan etkidir. Kısa ürün bilgisine göre plasebo kontrollü çalışmalarda şeker hastalığı Xeplion alanların %0,32'sinde, plasebo alanların %0,39'unda bildirilmiş; bütün çalışmalar birlikte ele alındığında oran %0,65 olmuştur.^[2] Önceden şeker hastalığı olanlarda kan şekeri düzenli izlenir.

ABD hasta bilgilendirme metnine göre ağız kuruluğu, bulantı ve kusma, nefes darlığı, meyve gibi kokan nefes ve bilinçte azalma, kan şekerinin çok yükseldiği ketoasidozun işaretleri olabilir.^[9] Erken tedavi edilmezse hayati tehlike yaratabileceği için bu belirtilerde hemen tıbbi yardım alın; bilinç bulanıklaşıyorsa 112'yi arayın.

Xeplion prolaktini yükseltir mi?

Evet, süt hormonu olarak bilinen prolaktinin yükselmesi yaygın bir yan etkidir ve her zaman belirti vermez. Kullanma talimatına göre erkeklerde meme şişmesi ve sertleşme güçlüğü, kadınlarda adet gecikmesi ya da kesilmesi ve memeden süt gelmesi bu yükselişin işaretleri olabilir.^[1] Tedaviden önce ve tedavi sırasında istenen tetkikleri psikiyatride kan tahlilleri yazımızda anlattık.

Xeplion cinsel yan etki yapar mı?

Yapabilir. Kullanma talimatına göre cinsel istekte azalma, sertleşme ve boşalma sorunları yaygın olmayan, orgazm olamama ise seyrek yan etkilerdir; bu yakınmaların bir kısmı prolaktin yükselmesiyle ilişkili olabilir. Kısa ürün bilgisine göre Xeplion alanlarda prolaktin düzeyi her iki cinsiyette de ortalama olarak yükselmiş, ancak klinik çalışmalarda adet bozukluğu, memeden süt gelmesi ya da erkekte meme büyümesi gibi bu yükselişi düşündüren yakınmalar genel olarak kişilerin %1'inden azında bildirilmiştir.^[2]

Söylemesi zor gelse de bu yakınmaları hekiminize anlatın. İngiltere kılavuzu, kişinin hangi yan etkilere katlanmaya daha istekli olduğunun konuşulup kayda geçirilmesini ister. İğneyi kendi başınıza bırakmak yerine dozu ve diğer seçenekleri hekiminizle birlikte değerlendirin.

Xeplion titreme ve kasılma yapar mı?

Yapabilir. Hareketlerde yavaşlama ve kas katılığıyla giden parkinsonizm, titreme, istemsiz kasılmalar ve yerinde duramama hissi yaygın yan etkilerdendir. Kısa ürün bilgisi, bu belirtiler için verilen ek ilacın gerekip gerekmediğinin düzenli aralıklarla yeniden değerlendirilmesini önerir. Yerinde duramama için akatizi yazımıza, bu yakınmalarda sık kullanılan ilaç için Akineton yazımıza bakabilirsiniz.

İğne yerinde ağrı olması normal mi?

Kısa ürün bilgisine göre iğne yerinde en sık görülen yakınma ağrıdır ve çoğunlukla hafif ya da orta şiddettedir. Omuz iğnesi, kalça iğnesine göre biraz daha ağrılı bulunur; ağrı iyi tolere edilemiyorsa hekim uygulama yerini değiştirebilir. İğne yerinde giderek büyüyen şişlik, kızarıklık ya da akıntı varsa hekime başvurun.

Xeplion uykusuzluk yapar mı?

Evet; yukarıdaki tabloda da görüldüğü gibi uykusuzluk en sık yan etkidir, gün içinde uyku hâli de görülebilir. Kullanma talimatında bunların dışında kabus yaygın olmayan, uyurgezerlik seyrek yan etkiler arasındadır; uyku sırasında yemek yeme bozukluğu da bildirilmiştir. Xeplion kullananlarda uyku sırasında nefes durması (uyku apnesi) de bildirildiği için kısa ürün bilgisi, beyni yavaşlatan ilaçlar kullananlarda ve uyku apnesi öyküsü ya da riski olanlarda, örneğin aşırı kilolularda ve erkeklerde, dikkatli olunmasını ister.

Uykusuzluk için kendi başınıza uyku ilacı almayın; uyku ilaçları Xeplion'la birlikte uyuşukluğu artırabilir. İlaçsız uyku önerileri için uykuya dalamama yazımıza bakabilirsiniz.

Xeplion depresyon ya da duygusuzluk yapar mı?

Kullanma talimatına göre sinirlilik, depresyon ve endişe hâli yaygın; coşkun ruh hâli (mani) yaygın olmayan, duygularda küntleşme ise seyrek yan etkilerdir. İngiltere kılavuzu, bazı yan etkilerin şizofreninin kendi belirtileriyle iç içe geçebileceğini hatırlatır; örneğin yerinde duramama hissi, huzursuzluk ya da kaygıyla karışabilir. Hiçbir şey yapmak istememe, sürekli yatma isteği ya da umutsuzluk haftalarca sürüyorsa bir sonraki iğneyi beklemeden hekiminize anlatın. Kendinize zarar verme düşünceleri olursa hemen 112'yi arayın.

Xeplion akyuvarları düşürür mü?

Düşürebilir, ancak tehlikeli bir düşüş çok nadirdir. Kısa ürün bilgisine göre enfeksiyonla savaşan akyuvarların tehlikeli ölçüde azaldığı agranülositoz, pazarlama sonrası izlemde 10.000 kişide 1'den az bildirilmiştir.^[2] Daha önce akyuvarı düşük çıkmış ya da bir ilaç yüzünden düşmüş kişiler tedavinin ilk aylarında kan sayımıyla izlenir. Ateş, öksürük, üşüme ya da başka bir enfeksiyon belirtisi olursa bunu hekiminize hemen bildirin.

Xeplion'u Kimler Kullanmamalı?

Kullanma talimatına göre paliperidona, ilacın yardımcı maddelerinden birine ya da risperidon dahil benzer bir antipsikotiğe alerjisi olanlar Xeplion kullanmamalıdır.^[1] Kısa ürün bilgisine göre orta ya da ağır böbrek yetmezliğinde ilaç önerilmez, 18 yaş altında ise güvenliliği incelenmemiştir. Aşağıdaki durumlarda ise ilaç daha yakın izlemle kullanılır.

• Kalp ve dolaşım: Kalp hastalığı, ailede uzun QT sendromu, ayağa kalkınca tansiyon düşmesi ya da tansiyon düşürücü tedavi
• Metabolizma: Şeker hastalığı ya da şeker hastalığına yatkınlık
• Sinir sistemi: Parkinson hastalığı, nöbet öyküsü, daha önce geçirilmiş nöroleptik malign sendrom ya da tardif diskinezi
• Kan: Daha önce düşük akyuvar sayısı, kendinde ya da ailede pıhtı öyküsü
• Hormon: Meme kanseri ya da hipofiz tümörü gibi prolaktinle ilişkili tümör
• Diğer: Uyku apnesi, ağır karaciğer yetmezliği, vücut ısısını ayarlamada güçlük

Kısa ürün bilgisine göre demansı olan yaşlılarda antipsikotik kullanımı ölüm ve inme riskini artırır; Xeplion bu grupta çalışılmamıştır. Katarakt ameliyatı planlanıyorsa göz hekimine bu ilacı kullandığınızı söyleyin, çünkü ameliyat sırasında gevşek iris sendromu denen bir sorun görülebilir.

Xeplion hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?

Kısa ürün bilgisine göre gebelikte kullanımına ilişkin yeterli veri yoktur ve Xeplion açıkça gerekli olmadıkça gebelikte kullanılmamalıdır. Son üç ayda antipsikotiğe maruz kalan yenidoğanlarda titreme, kas gerginliği ya da gevşekliği, uyku hâli, solunum sıkıntısı ve beslenme güçlüğü görülebilir. Paliperidon anne sütüne geçtiği için Xeplion emzirme döneminde kullanılmamalıdır.^[2] İğnenin etkisi aylarca sürdüğü için hamilelik planınızı tedavi başlamadan önce hekiminizle konuşun.

Xeplion Hangi İlaçlarla Etkileşir?

Ürün bilgilerine göre Xeplion; QT aralığını uzatan ilaçlarla, beyni yavaşlatan sakinleştirici ve uyku ilaçlarıyla, alkolle ve tansiyon düşürücülerle birlikte dikkatle kullanılır. Sara ilacı karbamazepin kandaki paliperidon düzeyini düşürür, Xeplion ise Parkinson ilaçlarının etkisini azaltabilir. Bitkisel ürünler dahil kullandığınız her ilacı hekiminize söyleyin.

Kısa ürün bilgisine göre karbamazepin başlanınca Xeplion dozu gerekirse artırılır, bırakılınca gerekirse azaltılır.^[2] Paliperidon karaciğerde az yıkıldığı için karaciğer enzimleri üzerinden önemli bir etkileşim beklenmez. Sarı kantaron uyarısı ABD hasta bilgilendirme metninde yer alır.^[9]

Xeplion lityum ya da valproatla birlikte kullanılır mı?

Kısa ürün bilgisine göre bu ilaçlarla kan düzeyini etkileyen önemli bir etkileşim beklenmez; birlikte kullanım kararını hekim verir. Lityumla etkileşim çalışması yapılmamıştır, ancak kan düzeylerini değiştiren bir etkileşim olası görülmez. Paliperidon tablet valproatın kan düzeyini değiştirmemiştir; valproat ise tablet paliperidonun düzeyini yaklaşık %50 artırmıştır.^[2]

Bu artış büyük olasılıkla ilacın bağırsaktan daha fazla emilmesine bağlı olduğundan kas içine yapılan Xeplion'da anlamlı bir etkileşim beklenmez; bu durum Xeplion'la ayrıca çalışılmamıştır. Güçlü bir enzim baskılayıcısı olan depresyon ilacı paroksetin de tablet paliperidonun düzeyini belirgin biçimde değiştirmemiştir. Bu iki ilaç için Lithuril ve Depakin yazılarımıza bakabilirsiniz.

Xeplion kullanırken alkol alınır mı?

Hayır. Kullanma talimatına göre Xeplion kullanılırken alkolden kaçınılmalıdır; kısa ürün bilgisi de alkolü, beyni yavaşlatan maddelerle birlikte dikkat gerektirenler arasında sayar. İngiltere kılavuzu alkol, sigara ve madde kullanımının tedaviyi nasıl etkileyebileceğinin kişiyle ve uygunsa yakınlarıyla açıkça konuşulmasını önerir.

Xeplion Kullanırken Araç Kullanılır mı?

Kısa ürün bilgisine göre Xeplion uyku hâli, sersemlik, bayılma ve bulanık görme yapabildiği için araç ve makine kullanma becerisini hafif ya da orta derecede etkiler. Bu yüzden ilacın sizi nasıl etkilediği anlaşılana kadar araç ve tehlikeli makine kullanmayın. Tedavinin ilk haftalarında ve doz değiştiğinde bu kararı hekiminizle birlikte verin.

İğneden sonra baş dönmesi ya da uyku hâli olursa geçene kadar uzanmak gerekir; yataktan kalkarken ayaklarınızı birkaç dakika yere basıp yavaşça doğrulun. Sıcak havada ve yoğun egzersiz sırasında bol su için, çünkü ilaç vücudun serinlemesini zorlaştırabilir.^[9]

Xeplion, Trevicta ve Invega Arasındaki Fark Nedir?

Üç ürünün etken maddesi de paliperidondur; fark, ilacın vücuda nasıl ve ne sıklıkla verildiğindedir. Invega her sabah yutulan bir tablettir, Xeplion ayda bir, Trevicta ise üç ayda bir kas içine yapılır. Trevicta'ya, aylık paliperidon iğnesine iyi yanıt vermiş yetişkinlerde geçilebilir; tedavi doğrudan Trevicta ile başlatılmaz.^[4]

TİTCK'nin ruhsatlı ürünler listesinde bu dört markanın yanında paliperidon içeren Paligis tablet ve paliperidon palmitat içeren Palveon iğne de askıda olmayan ürünler arasında yer alır.^[5] Ruhsatlı olmak eczanede bulunduğu anlamına gelmez; marka değişikliği hekimin ve eczacının bilgisiyle yapılmalıdır.

Altı ayda bir yapılan paliperidon iğnesi var mı?

Var. Türkiye'de Byannli adıyla ruhsatlı bu iğne, kullanma talimatına göre altı ayda bir kalça kasına yapılır ve yalnız aylık ya da üç aylık paliperidon iğnesiyle iyi gidenlerde başlanır.^[10] Aynı talimata göre tek bir doz vücutta 4 yıla kadar kalabildiği için gebelik planlayan kadınlarda yalnız açıkça gerekliyse kullanılır.

Invega tablet nasıl kullanılır?

Kullanma talimatına göre Invega'nın önerilen dozu günde bir kez, sabah 6 mg'dır; hekim bunu şizofrenide 3–12 mg, şizoaffektif bozuklukta 6–12 mg arasında ayarlayabilir.^[3] Tablet her sabah aynı şekilde, aç ya da tok, bol suyla bütün olarak yutulur; çiğnenmez, bölünmez, ezilmez. Tabletin boş kabuğunun dışkıda görülmesi normaldir. Unutulan dozun yerine ertesi gün olağan doz alınır, çift doz alınmaz.

Invega ergenlerde kullanılır mı?

Aynı kullanma talimatına göre şizofrenisi olan 15 yaş ve üzerindeki ergenlerde önerilen doz sabah 3 mg'dır; hekim dozu 51 kg ve üzerindekilerde 12 mg'a, 51 kg'ın altındakilerde en fazla 6 mg'a kadar çıkarabilir. Xeplion ise 18 yaşından küçüklerde önerilmez.

Xeplion Nasıl Bırakılır?

Xeplion, hekim karar vermeden bırakılmamalıdır. Kullanma talimatlarına göre iğneler kesildiğinde ilacın etkisi kaybolur ve şizofreni belirtileri yeniden kötüleşebilir. İlaç uzun salımlı olduğu için son iğneden sonra da bir süre vücutta kalır; bırakma ya da başka ilaca geçiş bu uzun etki hesaba katılarak planlanır.

Plasebo kontrollü bir çalışmada paliperidon palmitat iğnesiyle dengelenen kişiler, iğneye devam edenler ve plaseboya geçenler olarak ikiye ayrılmıştır; plasebo grubunda nükse girme tehlikesi yaklaşık 3,6 kat yüksek bulunmuştur.^[7] Yan etkiler yüzünden bırakmayı düşünüyorsanız iğneyi kendi başınıza atlamak yerine hekiminizle konuşun; doz azaltma, uygulama yerini değiştirme ya da başka ilaca geçme gibi seçenekler vardır. Tedavinin size ne kadar yaradığını düşünmek için tedavi yanıtı testine göz atabilirsiniz.

Xeplion ne kadar süre kullanılır?

Kullanma talimatında belirli bir bitiş süresi yoktur; tedavi, hekim karar verene kadar sürer. İngiltere kılavuzu, ilaç önümüzdeki 1–2 yıl içinde bırakılırsa nüks riskinin yüksek olduğunun kişiye anlatılmasını ister. Antipsikotik bırakılacaksa bunun yavaş yavaş yapılmasını ve belirtilerin bıraktıktan sonra en az 2 yıl izlenmesini önerir.^[6] ABD hasta bilgilendirme metnine göre iğne belirtileri kontrol altında tutmaya yardım eder ama hastalığı tamamen iyileştirmez; bu yüzden kişi kendini iyi hissettiğinde de randevulara devam edilir.

Xeplion Kullanan Birinin Yakınları Nasıl Destek Olabilir?

Yakınlar; iğne günlerini hatırlatarak, yan etkileri ve belirtilerdeki değişiklikleri erken fark ederek ve kişi kabul ederse tedavi kararlarına katılarak tedaviye önemli bir destek sağlayabilir. İngiltere kılavuzu, antipsikotik seçiminin kişiyle sağlık çalışanı tarafından birlikte yapılmasını ve kişi onay verirse bakım verenin görüşünün de dikkate alınmasını önerir.

Kılavuz ayrıca bakım verenlere hastalık, tedavi, iyileşme, kendileri için var olan destekler ve kriz anında nereden yardım alınacağı konusunda yazılı ve sözlü bilgi verilmesini ister. Kişiye ait bilgilerin nasıl paylaşılacağı olabildiğince erken, kişiyle ve bakım verenle birlikte konuşulur; gizlilik konuşulurken risklere dair bilgiyi paylaşmanın önemi de vurgulanır.

Aile müdahalesi nedir, kimlere önerilir?

İngiltere kılavuzu, şizofrenisi olan kişiyle birlikte yaşayan ya da yakın ilişkide olan bütün ailelere aile müdahalesi önerilmesini ister. Bu çalışma 3 ay ile 1 yıl arasında sürer, en az 10 planlı oturumdan oluşur, mümkünse kişinin kendisini de içerir ve sorun çözme ya da kriz yönetimi çalışmalarını kapsar.^[6] Yakın zamanda nüks geçirmiş ya da nüks riski taşıyan kişilerin aileleri için özellikle yararlı olabilir.

Günlük hayatta yakınlar neye dikkat edebilir?

ABD hasta bilgilendirme metni, kullanılan bütün reçeteli ve reçetesiz ilaçların, vitaminlerin ve bitkisel ürünlerin yazılı bir listesinin tutulmasını ve bu listenin her muayeneye götürülmesini önerir. Olmayan sesleri duyma, olağandışı kuşkuculuk ya da düşüncelerde dağınıklık gibi belirtilerin yeniden başladığını fark ederseniz bir sonraki iğneyi beklemeden hekime haber verin. Tedaviyi kabul etmekte zorlanan bir yakınla konuşurken baskı yerine iş birliğine dayalı yollar için yakınını terapiye ikna etme yazımıza, hasta hakları için yasal haklar rehberimize bakabilirsiniz.

Fazla Xeplion Yapılırsa Ne Olur?

İğneyi sağlık personeli yaptığı için fazla doz alma olasılığı düşüktür. Kullanma talimatına göre fazla dozda uyku hâli, yorgunluk, yavaş ya da olağandışı vücut hareketleri, tansiyon düşmesi, hızlı kalp atışı ve EKG değişiklikleri görülebilir. Kısa ürün bilgisine göre paliperidonun özel bir panzehiri yoktur; kalp ritmi sürekli izlenir ve destek tedavisi verilir.

Uzun salımlı yapı nedeniyle izlem ve iyileşme süresi uzayabilir. Invega tabletten ya da başka ilaçlardan fazla yutulduysa belirti beklemeden 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni arayın; bayılma, nöbet ya da nefes almada güçlük varsa hemen 112'yi arayın. Xeplion enjektörü 25°C'nin altında ve çocukların ulaşamayacağı yerde saklanır.

Sık Sorulan Sorular

Xeplion iğnesi kaç günde bir yapılır?

İlk iki iğne arasında bir hafta vardır; sonrasında iğne ayda bir yapılır. Aylık iğne planlanan günden 7 gün önce ya da sonra yapılabilir.

Xeplion 100 mg ile 150 mg arasındaki fark nedir?

Etken madde aynıdır, fark enjektördeki paliperidon miktarıdır. 150 mg ilk gün, 100 mg sekizinci gün kullanılır; aylık dozu hekim belirler.

Xeplion iğnesini evde kendim yapabilir miyim?

Hayır. Kullanma talimatına göre Xeplion yalnız doktor ya da sağlık personeli tarafından kas içine uygulanır.

Xeplion bağımlılık yapar mı?

Kullanma talimatında bağımlılık uyarısı yer almaz. Seyrek olarak ilaç kesilme belirtileri bildirildiği için bırakma hekim planıyla yapılır.

Xeplion aç karnına mı yapılır?

Fark etmez. Kullanma talimatına göre Xeplion yiyeceklerle etkileşmediği için iğne aç ya da tok karnına yapılabilir.

Xeplion kullanırken hangi kontroller yapılır?

İngiltere kılavuzu kilo, bel çevresi, nabız, tansiyon, kan şekeri, kan yağları ve prolaktinin tedaviden önce ölçülmesini, kan şekeri ve yağların 12. haftada, 1. yılda ve sonra yılda bir izlenmesini önerir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; Xeplion'un dozu, iğne aralığı ya da başka bir ilaca geçiş, tedavinizi takip eden hekimle birlikte kararlaştırılır. Yüksek ateşle kas sertliği, göğüs ağrısı ya da bilinç bulanıklığı olursa 112'yi, bir ilaç zehirlenmesinden şüphelenirseniz 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni arayın.