Çocuğuna DEHB tanısı konan ve "uyarıcı ilaç istemiyoruz" diyen aileler ya da uyarıcı ilaçlardan yarar görmeyen yetişkinler için hekimlerin sık önerdiği ilaçlardan biri Attex'tir. Uyarıcı olmaması, bağımlılık yapmaması ve gün boyu etki etmesi öne çıkan özellikleridir. Bu yazıda Attex'in ne işe yaradığını, dozunu, yan etkilerini ve dikkat edilmesi gerekenleri kullanma talimatına dayanarak anlatıyoruz.
İÇİNDEKİLER

Attex Nedir?
Attex, etken maddesi atomoksetin olan, reçeteyle satılan bir dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ilacıdır. Kullanma talimatına göre beyinde noradrenalin adlı kimyasalın miktarını artırarak dikkati güçlendirir, düşünmeden hareket etmeyi ve aşırı hareketliliği azaltır. Farklı güçlerde kapsülleri ve 4 mg/ml'lik ağızdan alınan çözelti formu vardır. Atomoksetin içeren başka markalar da bulunur.
Kullanma talimatı, Attex'in DEHB'nin yalnız ilaçla değil, danışmanlık ve davranış tedavisi gibi yöntemlerle birlikte ele alınan kapsamlı tedavisinin bir parçası olduğunu vurgular. DEHB hakkında ayrıntı için DEHB rehberimize, yetişkinler için yetişkinlerde DEHB yazımıza bakabilirsiniz.
Attex ile Concerta arasındaki fark nedir?
Concerta ve Ritalin gibi ilaçlar metilfenidat içeren uyarıcı ilaçlardır; etkileri aynı gün başlar ve kırmızı reçeteyle yazılır. Attex ise uyarıcı değildir, kullanma talimatına göre bağımlılık yapmaz ve etkisi birkaç hafta içinde yavaş yavaş ortaya çıkar. Hekim; kişinin yaşına, eşlik eden tik ya da kaygı gibi durumlara ve önceki ilaç yanıtına göre seçim yapar. Concerta için Concerta yazımıza bakabilirsiniz.
| Özellik | Attex (atomoksetin) | Concerta, Ritalin (metilfenidat) |
|---|---|---|
| İlaç türü | Uyarıcı olmayan | Uyarıcı |
| Etkinin başlaması | Birkaç hafta içinde, yavaş yavaş | Aynı gün, saatler içinde |
| Etki süresi | Düzenli kullanımda gün boyu | Forma göre saatlerle sınırlı |
| Bağımlılık | Kullanma talimatına göre yapmaz | Kötüye kullanım riski nedeniyle kırmızı reçete |
| Sık yan etkiler | İştahsızlık, mide ağrısı, uyku hâli, nabız ve tansiyon artışı | İştahsızlık, uykusuzluk, baş ağrısı, nabız artışı |
Attex Ne İşe Yarar?
Kullanma talimatına göre Attex, 6 yaşından büyük çocuklarda, ergenlerde ve yetişkinlerde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun tedavisinde kullanılır. Yetişkinlerde, çocuklukta başlayan ve iş ya da sosyal hayatı belirgin biçimde etkileyen DEHB belirtilerinde tercih edilir. Altı yaşından küçük çocuklarda etkililiği ve güvenliliği bilinmediği için kullanılmaz.
- Dikkat toplama ve sürdürme güçlüğü
- Düşünmeden hareket etme, sırasını bekleyememe gibi dürtüsellik
- Yerinde duramama ve aşırı hareketlilik
- Bu belirtilere bağlı okul, iş ve ilişki sorunları
Belirtilerinizi ön değerlendirmek için Dikkat Dağınıklığı ve Hiperaktivite Testi fikir verebilir; tanıyı uzman koyar.
Attex kaç haftada etki eder?
Kullanma talimatına göre Attex'e başladıktan sonra belirtilerin tamamen düzelmesi birkaç hafta alabilir. Bu nedenle ilk günlerde belirgin bir fark görülmemesi ilacın işe yaramadığı anlamına gelmez. Hekim genellikle bir süre sonra yanıtı değerlendirir ve dozu ayarlar. Etkisini görmeden ilacı kendi başınıza bırakmayın ya da dozu artırmayın.
Attex Nasıl Kullanılır?
Kullanma talimatına göre Attex genellikle sabah tek doz ya da sabah ve öğleden sonra ya da akşamüstü olmak üzere günde iki doza bölünerek kullanılır. Kapsül su ile bütün olarak yutulur, aç ya da tok karnına alınabilir. Çocuklarda doz kiloya göre hesaplanır. Her gün aynı saatte almak unutmayı önler; çocuklar ilacı bir yetişkinin yardımıyla almalıdır.
| Grup | Başlangıç dozu | Devam dozu |
|---|---|---|
| 6 yaş üstü, 70 kg'a kadar | Günde kilo başına yaklaşık 0,5 mg, en az 7 gün | Günde kilo başına yaklaşık 1,2 mg |
| 6 yaş üstü, 70 kg'ın üzerinde | Günde 40 mg, en az 7 gün | Günde 80 mg |
| Yetişkinler | Günde 40 mg, en az 7 gün | Günde 80–100 mg |
| En yüksek günlük doz | 100 mg | |
| Karaciğer sorunu olanlar | Hekim daha düşük doz önerebilir | |
Attex kapsülü açılıp içilir mi?
Hayır. Kullanma talimatına göre kapsülün içindeki toz gözü tahriş edebileceği için Attex kapsülleri açılmamalıdır. Toz göze kaçarsa göz hemen bol suyla yıkanmalı ve tıbbi yardım alınmalıdır; ellere değen toz da yıkanmalıdır. Kapsül yutmakta zorlanan çocuklar için ağızdan alınan çözelti formunu hekiminizle konuşabilirsiniz.
Attex dozunu unutursam ne yapmalıyım?
Kullanma talimatına göre unutulan doz hatırlandığında hemen alınır, ancak 24 saat içinde önerilen günlük toplam doz aşılmamalıdır. Unutulan dozu telafi etmek için çift doz alınmaz. Doz atlamaları sık oluyorsa ilaç saatini günlük bir alışkanlığa, örneğin kahvaltıya bağlamak işe yarar.
Attex'in Yan Etkileri Nelerdir?
Kullanma talimatına göre çocuk ve ergenlerde çok yaygın yan etkiler baş ağrısı, mide ağrısı, iştah azalması, bulantı, kusma, uyku hâli ve nabız ile tansiyonda artıştır. Yetişkinlerde bulantı, ağız kuruluğu, baş ağrısı, iştah azalması, uyku sorunları ile nabız ve tansiyon artışı çok yaygındır. Bu etkilerin çoğu bir süre sonra azalır.
| Grup | Çok yaygın yan etkiler | Yaygın yan etkilerden örnekler |
|---|---|---|
| Çocuk ve ergenler | Baş ağrısı, mide ağrısı, iştah azalması, bulantı, kusma, uyuklama, nabız ve tansiyon artışı | Sinirlilik, uyku sorunları, üzüntü, kaygı, tikler, sersemlik, kabızlık, kilo kaybı, döküntü |
| Yetişkinler | Bulantı, ağız kuruluğu, baş ağrısı, iştah azalması, uyku sorunları, nabız ve tansiyon artışı | Cinsel istekte azalma, sertleşme sorunu, idrar yapmada güçlük, terleme, çarpıntı, tat bozukluğu, adet krampları |
Attex iştahsızlık yapar mı, boyu etkiler mi?
Evet, iştah azalması ve kilo kaybı sık görülen yan etkilerdir. Kullanma talimatına göre tedavinin başında bazı çocuklarda boy ve kilo artış hızı yavaşlayabilir, ancak uzun süreli tedaviyle çocukların boy ve kilosu yaşlarına uygun düzeye döner. Hekim çocuğun boyunu ve kilosunu düzenli izler. Kahvaltıyı ilaçtan önce ya da birlikte yapmak ve akşam öğününü zenginleştirmek iştahsızlığı dengelemeye yardım eder.
Hangi yan etkilerde hemen doktora gidilmeli?
Kullanma talimatına göre çok hızlı ya da düzensiz kalp atımı, intihar düşünceleri, saldırganlık, ani duygu değişiklikleri, nöbet, hayal görme ya da gerçek olmayan şeylere inanma, yüz ve boğazda şişme ile nefes darlığı olursa hemen hekime başvurulmalıdır. İdrarın koyulaşması, deride ve gözlerde sararma, sağ üst karında hassasiyet ve açıklanamayan bulantı karaciğer hasarının belirtisi olabilir.
Kullanma talimatı, 18 yaşından küçüklerde intihar düşüncesi riskinin arttığını belirtir. Çocuğunuzda ya da gencinizde umutsuzluk, içe kapanma ya da kendine zarar verme düşünceleri fark ederseniz beklemeden hekime başvurun; acil durumda 112'yi arayın.
Attex'i Kimler Kullanmamalı?
Kullanma talimatına göre atomoksetine alerjisi olanlar, son iki hafta içinde MAO inhibitörü adı verilen bir antidepresan kullananlar, dar açılı glokomu (göz tansiyonu) olanlar, belirtisi olan kalp ve damar hastalığı ya da orta veya ağır yüksek tansiyonu olanlar, beyin damarlarında hastalığı olanlar ve feokromositoma adı verilen böbreküstü bezi tümörü olanlar Attex kullanmamalıdır.
- Dikkatli kullanım gerekenler: Kalp sorunu, çarpıntı, yüksek ya da düşük tansiyonu olanlar
- Ailesinde açıklanamayan ani ölüm öyküsü olanlar
- Karaciğer sorunu olanlar, epilepsi ya da nöbet öyküsü olanlar
- İntihar düşüncesi, depresyon, mani, hayal görme ya da saldırganlık öyküsü olanlar
- Tikleri olanlar
Kullanma talimatına göre hekim tedavi öncesinde ve sırasında en az altı ayda bir tansiyon, nabız ve çocuklarda boy ile kilo ölçümü yapar.
Attex hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?
Kullanma talimatına göre Attex, hekim önermedikçe hamilelikte kullanılmamalıdır. Anne sütüne ya da bebeğe geçip geçmediği bilinmediği için emziren annelerin ya Attex kullanmaması ya da emzirmeyi bırakması gerekir. Hamilelik planlıyorsanız tedavi planınızı önceden hekiminizle konuşun.
Attex Hangi İlaçlarla Etkileşir?
Kullanma talimatına göre Attex, MAO inhibitörleriyle birlikte kesinlikle kullanılmaz. Fluoksetin ve paroksetin gibi bazı antidepresanlar, kinidin ve terbinafin Attex'in vücutta daha uzun kalmasına neden olabilir. Tansiyonu etkileyen ilaçlar, bazı öksürük ve soğuk algınlığı ilaçları, ağızdan ya da iğneyle alınan salbutamol ve kalp ritmini etkileyen ilaçlarla da dikkat gerekir.
| Birlikte kullanılan | Olası sonuç |
|---|---|
| MAO inhibitörleri | Hayatı tehdit edebilen tepkiler; birlikte kullanılmaz, arada en az 14 gün olmalı |
| Fluoksetin, paroksetin, kinidin, terbinafin | Attex düzeyi artar; doz daha yavaş artırılabilir |
| Tansiyon ilaçları, burun açıcı öksürük ve soğuk algınlığı ilaçları | Tansiyon ve nabız değişebilir |
| Ağızdan ya da iğneyle salbutamol | Kalp çarpıntısı artabilir |
| Kalp ritmini etkileyen ilaçlar, bazı antibiyotikler, sıtma ilaçları | Ritim bozukluğu riski |
| Nöbet riskini artıran ilaçlar | Nöbet riski artabilir |
Attex Nasıl Bırakılır?
Kullanma talimatına göre Attex kesildiğinde genellikle yoksunluk belirtisi görülmez, ancak DEHB belirtileri geri dönebilir. Bu nedenle tedaviyi sonlandırmadan önce mutlaka hekimle konuşulmalı ve bırakma zamanı birlikte planlanmalıdır. İlacın sürekli kullanılması gerekmez; bir yıldan uzun süredir kullanılıyorsa hekim ilacın hâlâ gerekli olup olmadığını gözden geçirir.
Fazla Attex Alınırsa Ne Olur?
Kullanma talimatına göre fazla Attex alındığında en sık mide ve bağırsak belirtileri, uyuklama, sersemlik, titreme ve anormal davranışlar bildirilmiştir. Böyle bir durumda hemen bir doktora ya da en yakın acil servise başvurulmalı ve kaç kapsül alındığı söylenmelidir. Çocukların yanlışlıkla içmesini önlemek için ilacı ulaşamayacakları yerde saklayın.
Fazla ilaç alındığından şüpheleniliyorsa hemen 112'yi arayın ve kutuyu yanınıza alın. Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ne 114'ten ulaşabilirsiniz. Attex'i 25°C'nin altında saklayın.
Sık Sorulan Sorular
Attex bağımlılık yapar mı?
Kullanma talimatına göre Attex uyarıcı değildir ve bağımlılık yapmaz.
Attex uyku yapar mı?
Uyuklama, özellikle çocuklarda sık görülür. Hekim bu durumda dozu günde iki kez almaya bölebilir.
Attex kilo verdirir mi?
İştah azalması ve kilo kaybı yaygın yan etkilerdir. Kilo takibi hekim kontrolünde yapılmalıdır.
Attex tatil günlerinde bırakılır mı?
Attex düzenli kullanımla etki eder; hafta sonu ya da tatilde ara vermek etkisini azaltabilir. Kararı hekiminizle verin.
Attex ile alkol alınır mı?
Alkol dikkat ve karar verme üzerinde olumsuz etki yapar; tedavi süresince kaçınılması önerilir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; Attex'in size ya da çocuğunuza uygunluğu, dozu ve süresi yalnızca muayene eden hekim tarafından belirlenir. Kendine zarar verme düşüncesi, bayılma ya da fazla ilaç alımında 112'yi arayın.

Yorumlar
Bu yazı hakkındaki düşüncelerinizi paylaşabilirsiniz. Kişisel sağlık bilgilerinizi ve telefon numaranızı yazmayın.
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazabilirsiniz.
Yorum yazın