Dogmatil (Sülpirid) Nedir, Ne İçin Kullanılır? Yan Etkileri

Dogmatil, etken maddesi sülpirid olan ve beyinde dopamin etkisini azaltarak çalışan bir antipsikotik ilaçtır. Türkiye'de uzun yıllardır reçete edilen, ancak "mide ilacı mı, sinir ilacı mı?" diye en çok merak edilen ilaçlardan biridir. Bu yazı Dogmatil'in ne için kullanıldığını, dozlarını, yan etkilerini ve dikkat edilmesi gerekenleri kullanma talimatına dayanarak sade bir dille anlatır.

Dogmatil Nedir?

Dogmatil, her tabletinde 200 mg sülpirid bulunan, reçeteyle satılan bir ilaçtır. Kullanma talimatına göre benzamid adı verilen ilaç grubundandır ve beyinde dopamin adlı kimyasalın etkisini engelleyerek çalışır. Bu özelliği onu antipsikotik, yani sanrı ve hayal görme gibi belirtileri azaltan ilaçların arasına koyar. Kutusunda 24 tablet bulunur.

Sülpirid, amisülpirid ile aynı aileden gelir. Etkisini beynin belirli bölgelerindeki dopamin reseptörlerine seçici olarak bağlanarak gösterir. Bu seçicilik bazı hareket yan etkilerini azaltırken prolaktin hormonunu belirgin biçimde yükseltir; ilacın en çok konuşulan yan etkileri de buradan gelir.

Dogmatil ile Sülpir aynı ilaç mı?

İkisinin de etken maddesi sülpiriddir, fark doz ve kullanım amacındadır. Dogmatil 200 mg tablettir ve kullanma talimatında psikozlar için yer alır. Sülpir ise 50 mg'lık kapsül formudur; ürün bilgisinde düşük dozda, bedensel belirtilerle giden bazı ruhsal yakınmalarda günde 100–200 mg'ın iki doza bölünerek kullanıldığı belirtilir. Hangisinin uygun olduğuna hekim karar verir.

Dogmatil Ne İçin Kullanılır?

Kullanma talimatına göre Dogmatil 200 mg iki ana grupta kullanılır: akut psikozlar ve kronik psikozlar. Kronik psikozlar içinde şizofreni, şizofreni dışındaki uzun süreli sanrılı durumlar, paranoid durumlar ve uzun süren hayal görme ile giden psikozlar sayılır. Kısacası Dogmatil, gerçeklik algısının bozulduğu ciddi ruhsal hastalıkların tedavisinde kullanılan bir ilaçtır.

Şizofreni ve psikoz hakkında ayrıntılı bilgi için şizofreni rehberimize bakabilirsiniz. Aynı amaçla kullanılan diğer ilaçlar için Abizol, Risperdal ve Rexapin yazılarımız yol gösterir.

Dogmatil mide için kullanılır mı?

Türkiye'deki güncel kullanma talimatında Dogmatil 200 mg'ın kullanım alanı yalnız psikozlardır; mide yakınmaları yer almaz. Sülpirid geçmişte bazı ülkelerde düşük dozlarda sindirim yakınmaları ve baş dönmesi için de kullanılmıştır, "mide ilacı" algısı buradan gelir. Mide ağrısı, gaz ya da hazımsızlık için Dogmatil'i kendi başınıza kullanmayın; bu yakınmaların nedeni ayrıca araştırılmalıdır.

Dogmatil kaygı ve depresyonda kullanılır mı?

Kullanma talimatında kaygı ya da depresyon kullanım alanı olarak yer almaz. Düşük doz sülpiridin bedensel belirtilerle giden bazı kaygı tablolarında reçete edildiği görülür, ancak bu karar hekime aittir. Kaygı ve depresyonda kılavuzların ilk sıradaki tedavileri psikoterapi ve antidepresanlardır. Bedenden kaynaklanmayan yakınmalar için psikosomatik hastalıklar yazımız da yardımcı olabilir.

Dogmatil Nasıl Kullanılır?

Kullanma talimatına göre Dogmatil yetişkinlerde kullanılır ve günlük doz 200 ile 1000 mg arasındadır; yani günde 1 ile 5 tablet arasında değişir. Doz, hastalığın türüne ve kişinin ilaca yanıtına göre hekim tarafından belirlenir. Tabletler bir miktar suyla bütün olarak yutulur. Mide ilaçlarıyla birlikte kullanılıyorsa arada en az 2 saat bırakılır.

Dogmatil ne kadar sürede etki eder?

Uyku hâli ve sakinleşme gibi etkiler ilk günlerde fark edilebilir. Sanrı ve hayal görme gibi psikoz belirtilerinde belirgin düzelme ise antipsikotiklerde genellikle birkaç hafta içinde ortaya çıkar. Hekim bu süre boyunca dozu yanıtınıza göre ayarlar; etkisiz görünse bile ilacı kendiniz bırakmayın ya da artırmayın.

Dogmatil'in Yan Etkileri Nelerdir?

Dogmatil'in en belirgin yan etkileri prolaktin hormonunun yükselmesine bağlıdır: emzirme dışında memeden süt gelmesi, adetlerin kesilmesi, memede büyüme ve ağrı, cinsel istekte azalma ve erkeklerde sertleşme sorunu. Bunların yanında uyku hâli, iştah artışı ve kilo alma, ayağa kalkarken baş dönmesi, huzursuzluk ve kabızlık görülebilir.

Dogmatil süt getirir mi, adet düzensizliği yapar mı?

Evet, yapabilir. Sülpirid, prolaktin hormonunu en çok yükselten antipsikotiklerden biridir. Prolaktin süt yapımını sağlayan hormondur; yükseldiğinde emzirmiyor olsanız da memeden süt gelebilir, adetler düzensizleşebilir ya da kesilebilir. Bu belirtiler tehlikeli olmaktan çok rahatsız edicidir, ancak uzun sürerse kemik sağlığını etkileyebileceği için hekime bildirilmelidir.

Hekim gerekirse kanda prolaktin düzeyine bakar, dozu azaltabilir ya da prolaktini daha az etkileyen başka bir ilaca geçebilir. Adet gecikmesi olduğunda gebelik olasılığı da ayrıca değerlendirilmelidir.

Dogmatil kilo aldırır mı?

Kullanma talimatında iştah artışı ve kilo alma yan etki olarak yer alır. Kilo artışı herkeste görülmez ve miktarı kişiden kişiye değişir. Tedavi boyunca kilonuzu ve bel çevrenizi düzenli ölçmek, düzenli yürüyüş ve dengeli beslenme bu etkiyi sınırlamaya yardım eder. Hızlı kilo alıyorsanız hekiminize söyleyin.

Dogmatil uyku yapar mı?

Evet, uyku hâli, uyuşukluk ve sakinlik hâli kullanma talimatında sayılan yan etkiler arasındadır. Bazı kişilerde ise tersine uykusuzluk görülebilir. Uyku hâli genellikle tedavinin başında ve doz artırıldığında belirgindir. Bu nedenle ilacın sizi nasıl etkilediğini öğrenene kadar araç kullanmamanız önerilir.

Dogmatil'i Kimler Kullanmamalı?

Kullanma talimatına göre sülpiride alerjisi olanlar, prolaktine bağlı hipofiz tümörü ya da meme kanseri olanlar, feokromositoma adı verilen böbreküstü bezi tümörü olanlar ve porfiri hastalığı olanlar Dogmatil kullanmamalıdır. Levodopa ve diğer Parkinson ilaçları, kabergolin ve sültoprid kullananlarda da birlikte kullanım uygun değildir.

• Talimatta ayrıca sayılanlar: Emziren kadınlar, 6 yaşından küçük çocuklar ve şizofreni dışında 18 yaşından küçükler
• Hekimin özellikle bilmesi gerekenler: Parkinson hastalığı, epilepsi ya da nöbet öyküsü, mani dönemi, yüksek prolaktin düzeyi
• Dikkatli kullanım: Böbrek ya da ağır karaciğer yetmezliği, şeker hastalığı, kalp ritim sorunu, inme riski, bunaması olan yaşlılar, pıhtı öyküsü, glokom, prostat büyümesi

Dogmatil hamilelikte ve emzirirken kullanılır mı?

Kullanma talimatına göre hamilelikte Dogmatil yalnız hekim önerisiyle kullanılır. Son üç ayda kullanıldığında yenidoğanda kas sertliği, titreme, uyku hâli, solunum ve beslenme güçlüğü görülebildiği için bebek doğumdan sonra izlenir. Sülpirid anne sütüne geçer ve tedavi sırasında emzirme önerilmez. Gebelik planlıyorsanız bunu önceden hekiminizle konuşun.

Hangi Belirtilerde Hemen Doktora Başvurulmalı?

Kullanma talimatı bazı yan etkileri acil kabul eder: açıklanamayan yüksek ateş, terleme, solgunluk, kas sertliği ve bilinç bulanıklığı nöroleptik malign sendrom belirtisi olabilir. Çarpıntı, bayılma, yüz ya da boğazda şişme, bacakta ağrılı şişlik, ani nefes darlığı ya da göğüs ağrısı olursa ilacı almayı bırakıp hemen 112'yi arayın.

Dogmatil Hangi İlaçlarla Etkileşir?

Kullanma talimatına göre Dogmatil; kalp ritmini etkileyen ilaçlar, kalp hızını düşüren ilaçlar ve kandaki potasyumu düşüren ilaçlarla birlikte kullanıldığında ciddi ritim bozukluğu riski artar. Parkinson ilaçlarıyla birbirlerinin etkisini azaltırlar. Alkol, uyku ilaçları ve sakinleştiricilerle uyku hâli artar. Kullandığınız bütün ilaçları hekiminize söyleyin.

Dogmatil Nasıl Bırakılır?

Kullanma talimatına göre Dogmatil birden kesildiğinde bulantı, kusma, terleme ve uykusuzluk gibi yoksunluk belirtileri, istemsiz hareket bozuklukları ve hastalık belirtilerinin geri dönmesi görülebilir. Bu nedenle tedavi kademeli olarak, doz adım adım azaltılarak sonlandırılır. Kendinizi iyi hissetseniz bile ilacı hekiminize danışmadan bırakmayın.

Dogmatil ile alkol alınır mı?

Hayır. Kullanma talimatına göre alkol Dogmatil'in etkisini artırabilir ve tedavi sırasında alkol alınmamalıdır. Alkol, uyku hâlini ve dikkat kaybını belirgin biçimde artırır. Ayrıca alkol içeren şuruplar gibi ilaçlarla da benzer etkileşim olabileceği için eczacınıza danışmadan birlikte kullanmayın.

Sık Sorulan Sorular

Dogmatil sakinleştirici mi?

Dogmatil bir antipsikotiktir; sakinlik ve uyku hâli yan etki olarak görülebilir ama asıl amacı psikoz belirtilerini azaltmaktır.

Dogmatil bağımlılık yapar mı?

Kullanma talimatında bağımlılık yer almaz. Yine de birden kesildiğinde yoksunluk belirtileri görülebildiği için kademeli bırakılır.

Dogmatil 200 mg yarım içilir mi?

Tabletin nasıl bölüneceği ve günlük dozunuz hekim tarafından belirlenir. Önerilen dozun dışında kullanmayın.

Dogmatil kan tahlilini etkiler mi?

Prolaktin düzeyini yükseltir ve bazı kişilerde karaciğer enzimlerinde artış görülebilir. Tahlil öncesi ilacı kullandığınızı söyleyin.

Dogmatil erkeklerde yan etki yapar mı?

Evet. Kullanma talimatına göre erkeklerde meme büyümesi, cinsel güçte azalma ve sertleşme sorunu görülebilir.

Dogmatil reçetesiz alınır mı?

Hayır. Dogmatil reçeteyle satılır ve yalnız hekim önerisiyle kullanılmalıdır.

Dogmatil'i ne zaman almalıyım?

Alım saatini ve günlük kaç doza bölüneceğini hekiminiz belirler. Her gün aynı saatlerde almak unutmayı azaltır.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; Dogmatil'in size uygunluğu, dozu ve bırakılma planı muayene eden hekim tarafından belirlenir. Yüksek ateşle kas sertliği, bayılma ya da nefes darlığında 112'yi arayın.