F23 Tanı Kodu: Akut ve geçici psikotik bozukluklar
DSÖ ICD-10 İngilizce adı: Acute and transient psychotic disorders
Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 30 Eylül 2026 · Başka bir kod arayın
Kısaca
F23, birkaç gün ya da hafta içinde aniden başlayan ve çoğunlukla aylar içinde tamamen düzelen psikotik belirtileri (sanrı, halüsinasyon, dağınık davranış) gösterir.
F23 alt kodları ve anlamları
Kaydınızda noktadan sonra bir rakam varsa (ör. F23.0) aşağıdaki satırlardan anlamını bulabilirsiniz.
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| F23.0 | Akut polimorfik psikotik bozukluk, şizofreni semptomları olmaksızınAcute polymorphic psychotic disorder without symptoms of schizophreniaSanrı, halüsinasyon ve duygu durumunun gün içinde hızla değiştiği, ancak şizofreninin tipik belirtilerinin bulunmadığı ani başlangıçlı psikoz. |
| F23.1 | Akut polimorfik psikotik bozukluk, şizofreni semptomları ileAcute polymorphic psychotic disorder with symptoms of schizophreniaHızla değişen, çok biçimli psikotik belirtilere şizofreniye özgü belirtilerin de eşlik ettiği ani başlangıçlı tablo; şizofreni belirtileri kalıcılaşırsa tanı şizofreni olarak değiştirilir. |
| F23.2 | Şizofreni-benzeri akut psikotik bozuklukAcute schizophrenia-like psychotic disorderŞizofreniye benzeyen, görece sabit psikotik belirtilerin görüldüğü ama yaklaşık bir aydan kısa süren ani başlangıçlı psikoz. |
| F23.3 | Akut baskın deluzyonel psikotik bozukluklar, diğerOther acute predominantly delusional psychotic disordersGörece sabit sanrı ya da halüsinasyonların öne çıktığı, ani başlayan ve kısa süren psikotik tablo; ani gelişen paranoid tepkiler bu kapsamdadır. |
| F23.8 | Akut ve geçici psikotik bozukluklar, diğerOther acute and transient psychotic disordersYukarıdaki türlere uymayan diğer akut ve geçici psikotik bozukluklar. |
| F23.9 | Akut ve geçici psikotik bozukluk, tanımlanmamışAcute and transient psychotic disorder, unspecifiedKısa süreli psikoz olduğu belirlenmiş, ancak türü kayda geçirilmemiş durum; “kısa reaktif psikoz” da bu kapsamda kodlanabilir. |
F23 ne demek?
Akut ve geçici psikotik bozukluklar, daha önce belirgin bir ruhsal hastalığı olmayan birinde kısa sürede, çoğu zaman iki hafta içinde başlayan psikotik tablolardır. Kişi gerçekte olmayan sesler duyabilir, izlendiğine ya da tehlikede olduğuna inanabilir, konuşması ve davranışları dağınık hâle gelebilir. Duygular saatler içinde değişebilir; korku, şaşkınlık ya da aşırı coşku birbirini izleyebilir.
Bu tablolar bazen ağır bir stres yaşantısının (yakın kaybı, göç, doğum, ağır bir çatışma gibi) hemen ardından ortaya çıkar; bazen ise belirgin bir tetikleyici bulunmaz. Kod verilirken belirtilerin madde kullanımı ya da bedensel bir hastalıkla açıklanmadığından emin olunması gerekir.
Bu grubun en önemli özelliği seyrinin çoğunlukla iyi olmasıdır: belirtiler genellikle birkaç hafta ile birkaç ay içinde tamamen düzelir ve kişi eski işlevselliğine döner. Ancak bazı kişilerde belirtiler sürer ya da tekrarlar; bu durumda tanı şizofreni ya da başka bir psikotik bozukluk olarak yeniden değerlendirilebilir.
Akut dönemde kişinin güvenliği önceliklidir; genellikle psikiyatrist tarafından başlanan ilaç tedavisi ve sakin, destekleyici bir ortam gerekir. Kendine ya da başkasına zarar verme tehlikesi varsa 112 aranmalıdır. İyileşmenin ardından belirli bir süre izlem sürdürülür ve olası erken uyarı belirtileri kişi ve ailesiyle konuşulur.
Sık görülen belirtiler
- Birkaç gün içinde aniden başlayan tuhaf düşünce ve davranışlar
- Gerçekte olmayan sesler duyma ya da görüntüler görme
- Takip edildiğini ya da tehlikede olduğunu düşünme
- Saatler içinde değişen yoğun korku, şaşkınlık ya da coşku
- Uykusuzluk ve yoğun huzursuzluk
- Konuşma ve davranışlarda dağınıklık
Bu belirtilerden bazılarını yaşamak tek başına bu tanının konduğu anlamına gelmez; değerlendirmeyi bir uzman yapar.
İlgili içerikler
Hangi uzmana başvurmalı?
Bu gruptaki durumların değerlendirmesini ve tedavi planını genellikle bir psikiyatri uzmanı (psikiyatrist) yapar. Gerekirse konuşma terapisi için bir psikologla birlikte çalışılabilir.
Size uygun uzmanı birkaç soruyla bulun Hangi uzmana gitmeliyim?
Sık sorulan sorular
F23 kodu kalıcı bir hastalık mı?
Hayır, bu kod adından da anlaşılacağı gibi aniden başlayan ve çoğunlukla geçici olan psikotik tabloları tanımlar. Belirtilerin büyük kısmı tedaviyle haftalar ya da birkaç ay içinde düzelir; yine de bir süre izlem önerilir.
Akut psikotik bozukluk tekrarlar mı?
Bazı kişilerde tek bir atakla sınırlı kalırken bazılarında tekrarlayabilir. Tedavinin hekimin önerdiği süre boyunca sürdürülmesi, uyku düzenine dikkat edilmesi ve madde kullanımından kaçınılması tekrar riskini azaltan önemli etkenlerdir.