F20 Tanı Kodu: Şizofreni
DSÖ ICD-10 İngilizce adı: Schizophrenia
Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 30 Eylül 2026 · Başka bir kod arayın
Kısaca
F20, düşünce, algı ve davranışta gerçeklikle bağın zayıfladığı dönemlerle seyreden şizofreniyi gösterir. Noktadan sonraki rakam şizofreninin alt türünü belirtir.
F20 alt kodları ve anlamları
Kaydınızda noktadan sonra bir rakam varsa (ör. F20.0) aşağıdaki satırlardan anlamını bulabilirsiniz.
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| F20.0 | Paranoid şizofreniParanoid schizophreniaTakip edilme, zarar görme, kıskançlık ya da özel bir göreve sahip olma gibi sanrılar ve sesler duymanın öne çıktığı tür; düşünce düzeni görece korunur. |
| F20.1 | Hebefrenik şizofreniHebephrenic schizophreniaGenellikle ergenlik ya da genç erişkinlikte başlayan; yersiz duygusal tepkiler, amaçsız ve öngörülemeyen davranışlar ve dağınık konuşmanın öne çıktığı tür. |
| F20.2 | Katatonik şizofreniCatatonic schizophreniaHareketlerde donup kalma, uzun süre aynı pozisyonda durma ya da tam tersine amaçsız aşırı hareketlilik gibi belirtilerin baskın olduğu tür. |
| F20.3 | Ayrışmamış şizofreniUndifferentiated schizophreniaŞizofreni ölçütlerini karşılayan ancak paranoid, hebefrenik ya da katatonik türlerden hiçbirine tam uymayan ya da birkaçının özelliklerini birlikte taşıyan tablo. |
| F20.4 | Post-şizofrenik depresyonPost-schizophrenic depressionBir şizofreni atağının ardından, bazı belirtiler sürerken ortaya çıkan depresyon dönemi; bu dönemde intihar riski artabileceği için yakın izlem önemlidir. |
| F20.5 | Rezidüel şizofreniResidual schizophreniaBelirgin atakların geride kaldığı, ancak isteksizlik, duygusal donukluk, konuşmada azalma ve içe kapanma gibi uzun süreli belirtilerin sürdüğü evre. |
| F20.6 | Basit şizofreniSimple schizophreniaBelirgin sanrı ya da halüsinasyonlar olmadan, sinsi biçimde artan isteksizlik, içe kapanma ve günlük işlevlerde düşüşle giden tür. |
| F20.8 | Şizofreni, diğerOther schizophreniaYukarıdaki türlere uymayan diğer şizofreni biçimleri; ayrıntısı belirtilmemiş şizofreniform bozukluk da bu kapsamdadır (bir aydan kısa süren şizofreni benzeri tablolar ise F23.2 ile kodlanır). |
| F20.9 | Şizofreni, tanımlanmamışSchizophrenia, unspecifiedŞizofreni tanısı konmuş, ancak alt türün kayıtta belirtilmediği durum. |
F20 ne demek?
Şizofreni, kişinin düşünme biçimini, algılarını, duygularını ve davranışlarını etkileyen, genellikle ergenliğin sonu ya da genç erişkinlikte başlayan bir ruhsal hastalıktır. Sık karşılaşılan belirtiler; başkalarının duymadığı sesleri duymak, düşüncelerinin okunduğuna ya da kontrol edildiğine inanmak, izlendiğini ya da zarar görecekmiş gibi hissetmek ve düşüncelerin dağınık hâle gelmesidir. Bunlar “pozitif” belirtiler olarak adlandırılır.
Daha az dikkat çeken ama günlük hayatı en az onlar kadar etkileyen “negatif” belirtiler de vardır: isteksizlik, duygularda donukluk, konuşmada azalma, insanlardan uzaklaşma ve kendine bakımın aksaması. Dikkat ve planlama güçlükleri okul, iş ve ilişkileri sürdürmeyi zorlaştırabilir. Hastalık çoğu zaman bir süre önceden içe kapanma ve başarıda düşüşle kendini belli eder.
Şizofreni bir “bölünmüş kişilik” değildir ve bu tanıyı alan kişilerin çoğu şiddet eğilimli değildir; aksine damgalanma ve dışlanmaya daha sık maruz kalırlar.
Tedavi uzun soluklu bir süreçtir. Psikiyatristin düzenlediği ilaç tedavisi belirtileri kontrol altına almada temel yeri tutar; buna ek olarak psikososyal destek, aile eğitimi, iş ve sosyal beceri çalışmaları iyileşmeyi güçlendirir. Tedaviye düzenli devam eden pek çok kişi okuluna, işine ve ailesine dönebilir. Erken başlanan tedavi, uzun dönemdeki gidişi olumlu yönde etkileyebilir.
Sık görülen belirtiler
- Başkalarının duymadığı sesleri duymak
- İzlendiğini, takip edildiğini ya da düşüncelerinin okunduğunu düşünmek
- Düşüncelerin dağınık, konuşmanın anlaşılmaz hâle gelmesi
- İsteksizlik, duygularda donukluk, içe kapanma
- Kendine bakımda ve günlük sorumluluklarda belirgin aksama
- Okul ya da iş başarısında açıklanamayan düşüş
Bu belirtilerden bazılarını yaşamak tek başına bu tanının konduğu anlamına gelmez; değerlendirmeyi bir uzman yapar.
İlgili içerikler
Hangi uzmana başvurmalı?
Bu gruptaki durumların değerlendirmesini ve tedavi planını genellikle bir psikiyatri uzmanı (psikiyatrist) yapar. Gerekirse konuşma terapisi için bir psikologla birlikte çalışılabilir.
Size uygun uzmanı birkaç soruyla bulun Hangi uzmana gitmeliyim?
Sık sorulan sorular
F20 kodu raporda ne anlama gelir?
F20, hekimin şizofreni tanısı koyduğunu gösterir. Noktadan sonraki rakam alt türü belirtir; örneğin F20.0 paranoid şizofreni, F20.9 ise alt türü belirtilmemiş şizofrenidir. Kod, hastalığın o andaki şiddeti hakkında bilgi vermez.
F20.0 paranoid şizofreni ne demektir?
Paranoid şizofrenide takip edilme, zarar görme ya da özel güçlere sahip olma gibi sanrılar ve sesler duyma gibi belirtiler öne çıkar. Düşünce ve konuşma düzeni ise diğer türlere göre daha korunmuş olabilir.
Şizofreni tedavi edilebilir mi?
Şizofreni uzun süreli bir hastalık olsa da tedaviyle belirtiler çoğu zaman kontrol altına alınabilir. Düzenli ilaç tedavisi ve psikososyal destekle birçok kişi bağımsız bir yaşam sürdürebilir; tedaviyi kendi kendine bırakmak ise yeni atak riskini artırır.