F25 Tanı Kodu: Şizoafektif bozukluklar
DSÖ ICD-10 İngilizce adı: Schizoaffective disorders
Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 30 Eylül 2026 · Başka bir kod arayın
Kısaca
F25, şizofreni belirtileriyle belirgin bir duygudurum (mani ya da depresyon) atağının aynı dönemde birlikte görüldüğü tabloyu gösterir.
F25 alt kodları ve anlamları
Kaydınızda noktadan sonra bir rakam varsa (ör. F25.0) aşağıdaki satırlardan anlamını bulabilirsiniz.
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| F25.0 | Şizoafektif bozukluk, manik tipSchizoaffective disorder, manic typeŞizofreni belirtilerine aynı atakta belirgin bir mani tablosunun (coşku ya da öfkeli taşkınlık, uykusuzluk, büyüklük düşünceleri) eşlik ettiği tür. |
| F25.1 | Şizoafektif bozukluk, depresif tipSchizoaffective disorder, depressive typeŞizofreni belirtilerine aynı atakta belirgin bir depresyonun (çökkünlük, isteksizlik, suçluluk, umutsuzluk) eşlik ettiği tür. |
| F25.2 | Şizoafektif bozukluk, karma tipSchizoaffective disorder, mixed typeŞizofreni belirtileriyle birlikte mani ve depresyon özelliklerinin aynı atakta karışık biçimde bulunduğu tür. |
| F25.8 | Şizoafektif bozukluklar, diğerOther schizoaffective disordersYukarıdaki türlere uymayan diğer şizoafektif bozukluklar. |
| F25.9 | Şizoafektif bozukluk, tanımlanmamışSchizoaffective disorder, unspecifiedŞizoafektif bozukluk olduğu belirlenmiş, ancak türünün kayda geçirilmediği durum. |
F25 ne demek?
Şizoafektif bozukluk, iki büyük ruhsal hastalık grubunun kesişim noktasında yer alır. Bu tanıyı alan kişide aynı atak içinde hem şizofreniye özgü belirtiler (düşüncelerin kontrol edildiği hissi, sesler duyma, tuhaf sanrılar gibi) hem de belirgin bir duygudurum bozukluğu (taşkınlık ve aşırı enerjiyle giden mani ya da derin çökkünlükle giden depresyon) birlikte bulunur.
Alt kodlar atağın niteliğini gösterir: manik tipte coşku ya da öfkeli taşkınlık, uykusuzluk ve büyüklük düşünceleri; depresif tipte isteksizlik, suçluluk, umutsuzluk ve yavaşlama; karma tipte ise her iki tablonun özellikleri birlikte görülür. Psikotik belirtilerin içeriği duygudurumla uyumlu olabileceği gibi ondan tamamen bağımsız da olabilir.
Hastalık ataklar hâlinde seyreder. Ataklar arasında pek çok kişi belirgin biçimde toparlanabilir; bazılarında ise bazı belirtiler sürer. İş, okul ve ilişkiler özellikle atak dönemlerinde ciddi biçimde etkilenebilir; depresif dönemlerde intihar riski yakından izlenmelidir.
Tedavi, hem psikotik belirtileri hem de duygudurum dalgalanmalarını hedefleyen, psikiyatrist tarafından düzenlenen uzun süreli ilaç tedavisine dayanır. Psikoeğitim, erken uyarı belirtilerini tanıma, düzenli uyku ve aile desteği yeni atakları önlemede önemli yer tutar. Tanı zaman içinde, belirtilerin seyrine göre yeniden gözden geçirilebilir.
Sık görülen belirtiler
- Sesler duyma ya da düşüncelerinin kontrol edildiğini hissetme
- Aynı dönemde belirgin coşku, taşkınlık ya da derin çökkünlük
- Uyku ihtiyacında belirgin değişiklik
- Büyüklük ya da suçluluk düşünceleri
- Ataklar hâlinde gelen ve iş-ilişkileri bozan dönemler
- Umutsuzluk ve kendine zarar verme düşünceleri
Bu belirtilerden bazılarını yaşamak tek başına bu tanının konduğu anlamına gelmez; değerlendirmeyi bir uzman yapar.
Hangi uzmana başvurmalı?
Bu gruptaki durumların değerlendirmesini ve tedavi planını genellikle bir psikiyatri uzmanı (psikiyatrist) yapar. Gerekirse konuşma terapisi için bir psikologla birlikte çalışılabilir.
Size uygun uzmanı birkaç soruyla bulun Hangi uzmana gitmeliyim?
Sık sorulan sorular
Şizoafektif bozukluk bipolar bozukluk mu yoksa şizofreni mi?
İkisi de değildir; iki tablonun özelliklerini aynı atakta birlikte taşıyan ayrı bir tanıdır. Bu nedenle tedavisi de hem psikotik belirtileri hem duygudurum değişikliklerini hedef alır.
F25.0, F25.1 ve F25.2 ne anlama gelir?
Bu alt kodlar atağın türünü gösterir: F25.0 manik tip, F25.1 depresif tip, F25.2 ise mani ve depresyon belirtilerinin birlikte görüldüğü karma tiptir.