F24 Tanı Kodu: Deluzyon, başka etkenlerle ortaya çıkan
DSÖ ICD-10 İngilizce adı: Induced delusional disorder
Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 30 Eylül 2026 · Başka bir kod arayın
Kısaca
F24, çok yakın ilişki içindeki iki (ya da daha fazla) kişiden birinde bulunan sanrının diğerine de geçmesiyle ortaya çıkan, paylaşılmış sanrılı bozukluğu gösterir.
F24 alt kodları ve anlamları
F24 kodunun ICD-10’da alt türü yoktur; kayıtta genellikle yalnız F24 olarak görünür.
F24 ne demek?
İndüklenmiş sanrılı bozukluk, eski kaynaklarda “folie à deux” (ikili delilik) olarak da anılan, seyrek görülen bir durumdur. Genellikle birbirine duygusal olarak çok bağlı, dış dünyadan görece yalıtılmış iki kişi söz konusudur: eşler, kardeşler ya da ebeveyn ve çocuk gibi. Bu kişilerden birinde gerçek bir psikotik bozukluk vardır; diğeri ise zamanla onun sanrılarını benimser.
Paylaşılan inanç çoğunlukla takip edilme, zarar görme ya da komşuların veya akrabaların kötü niyetli olduğu gibi konulardadır. Sanrıyı sonradan benimseyen kişi çoğu zaman daha bağımlı ya da etkilenmeye daha açık olan taraftır ve kendi başına bir psikotik hastalığı bulunmayabilir.
Bu durum aile içinde fark edilmesi zor bir tablodur; çünkü iki kişi birbirinin inancını doğrular ve dışarıdan gelen itirazlara birlikte karşı çıkar. Sosyal yalıtım, iş ve ilişkilerde kopma ve bazen de güvenliği tehlikeye atan kararlar görülebilir.
Tedavide ilk adım, sanrının kaynağı olan kişinin psikiyatrik tedavisidir. Sanrıyı sonradan benimseyen kişide, iki kişi bir süre ayrı ortamlarda kaldığında inancın kendiliğinden azaldığı çoğu zaman gözlenir; destekleyici psikoterapi bu süreci kolaylaştırır. Ailenin diğer üyelerinin sürece katılması, yalıtılmışlığın kırılmasına yardımcı olur.
Sık görülen belirtiler
- Çok yakın bir kişiyle aynı gerçek dışı inancı paylaşma
- Takip edilme ya da zarar görme düşüncelerini birlikte savunma
- Dışarıdan gelen itirazlara birlikte karşı çıkma
- Aile ya da çevreden giderek yalıtılma
- Sanrının, kaynak kişiden ayrı kalındığında azalması
Bu belirtilerden bazılarını yaşamak tek başına bu tanının konduğu anlamına gelmez; değerlendirmeyi bir uzman yapar.
Hangi uzmana başvurmalı?
Bu gruptaki durumların değerlendirmesini ve tedavi planını genellikle bir psikiyatri uzmanı (psikiyatrist) yapar. Gerekirse konuşma terapisi için bir psikologla birlikte çalışılabilir.
Size uygun uzmanı birkaç soruyla bulun Hangi uzmana gitmeliyim?
Sık sorulan sorular
F24 kodunun Türkçe adı neden “başka etkenlerle ortaya çıkan” diye geçiyor?
Bu Türkçe ad, sanrının kişinin kendisinden değil, yakın ilişki içinde olduğu başka birinden aktarıldığını anlatmaya çalışır. Dünya Sağlık Örgütü'nün İngilizce adı “Induced delusional disorder”, yani indüklenmiş (tetiklenmiş) sanrılı bozukluktur.
Paylaşılmış sanrı ayrılınca geçer mi?
Sanrıyı sonradan benimseyen kişide, iki kişi bir süre ayrı kaldığında inancın azaldığı çoğu zaman görülür. Asıl sanrısı olan kişinin ise düzenli psikiyatrik tedaviye ihtiyacı vardır.