F64 Tanı Kodu: Cinsel kimlik bozuklukları
DSÖ ICD-10 İngilizce adı: Gender identity disorders
Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 30 Eylül 2026 · Başka bir kod arayın
Kısaca
F64, kişinin doğumda kaydedilen cinsiyeti ile kendini hissettiği cinsiyet arasında belirgin bir uyumsuzluk yaşadığını belirtmek için ICD-10'da kullanılan koddur. DSÖ'nün yeni sınıflaması ICD-11'de bu durum ruhsal bozukluklar bölümünden çıkarılmıştır.
F64 alt kodları ve anlamları
Kaydınızda noktadan sonra bir rakam varsa (ör. F64.0) aşağıdaki satırlardan anlamını bulabilirsiniz.
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| F64.0 | TransseksüalizmTranssexualismKişinin diğer cinsiyetin bir üyesi olarak yaşama ve kabul görme isteğini ve bedenini bu doğrultuda değiştirme arzusunu tanımlar. |
| F64.1 | Çift rollü transvestizmDual-role transvestismDiğer cinsiyetin giysilerini, cinsel uyarılma amacı olmadan ve kalıcı bir cinsiyet değişikliği isteği taşımadan, yaşamın bir bölümünde giyme durumudur. |
| F64.2 | Çocukluktaki cinsel kimlik bozukluğuGender identity disorder of childhoodErgenlik öncesinde başlayan, çocuğun kendi cinsiyetinden süregen ve belirgin rahatsızlık duyduğu ve diğer cinsiyete ait olma isteğini ifade ettiği durumdur. |
| F64.8 | Diğer cinsel kimlik bozukluklarıOther gender identity disordersYukarıdaki başlıklara uymayan diğer cinsiyet kimliği durumları için kullanılır. |
| F64.9 | Cinsel kimlik bozukluğu, tanımlanmamışGender identity disorder, unspecifiedCinsiyet kimliğiyle ilgili bir durum belirtilen ancak türü ayrıca yazılmamış hâldir. |
F64 ne demek?
F64 başlığı, kişinin cinsiyet kimliği ile doğumda kendisine atanan cinsiyet arasında süregen bir uyumsuzluk yaşadığı durumları kapsar. ICD-10 hazırlandığı dönemde bu durum ruhsal bozukluklar arasında sınıflanmıştı. Dünya Sağlık Örgütü'nün yeni sınıflaması ICD-11'de ise 'cinsiyet uyumsuzluğu' adıyla ruhsal bozukluklar bölümünden çıkarılarak cinsel sağlıkla ilgili durumlar arasına taşınmıştır. Türkiye'de ICD-10 kullanılmaya devam ettiği için bu kod raporlarda görülebilir.
Bu kodun raporda yer alması genellikle bir değerlendirme sürecinin parçasıdır. Cinsiyet uyum süreçlerinde psikiyatri görüşü istendiğinden kişi bu kodla karşılaşabilir. Yaşanan zorluk çoğu zaman kimliğin kendisinden çok, bu uyumsuzluğun yarattığı sıkıntıdan, aile ve çevre tepkilerinden, dışlanma ve ayrımcılık deneyimlerinden kaynaklanır. Kaygı, depresyon ve yalnızlık bu süreçte sık eşlik edebilir. Cinsiyet kimliği ile cinsel yönelim farklı kavramlardır; bu kod kişinin kime ilgi duyduğunu değil, kendini hangi cinsiyette hissettiğini ilgilendirir.
Psikiyatrik değerlendirmenin amacı kişiyi 'değiştirmek' değil; yaşadığı sıkıntıyı anlamak, eşlik eden ruhsal sorunları belirlemek ve kişinin kendi kararlarını sağlıklı biçimde verebilmesini desteklemektir. Çocuk ve ergenlerde süreç aileyle birlikte, dikkatle ve acele edilmeden yürütülür. Kendine zarar verme düşünceleri olan herkes gecikmeden destek almalı, hayati tehlike varsa 112 aranmalıdır.
Sık görülen belirtiler
- Doğumda atanan cinsiyetle kendini uyumlu hissetmeme
- Diğer cinsiyette yaşama ve öyle kabul görme isteği
- Bedenin cinsiyet özelliklerinden belirgin rahatsızlık duyma
- Bu uyumsuzluk nedeniyle kaygı ve çökkünlük
- Aile ve çevre tepkileri nedeniyle yalnızlık hissi
Bu belirtilerden bazılarını yaşamak tek başına bu tanının konduğu anlamına gelmez; değerlendirmeyi bir uzman yapar.
Hangi uzmana başvurmalı?
Bu gruptaki durumların değerlendirmesini ve tedavi planını genellikle bir psikiyatri uzmanı (psikiyatrist) yapar. Gerekirse konuşma terapisi için bir psikologla birlikte çalışılabilir.
Size uygun uzmanı birkaç soruyla bulun Hangi uzmana gitmeliyim?
Sık sorulan sorular
F64 kodu ruhsal hastalığım olduğu anlamına mı gelir?
Bu kod ICD-10 döneminde ruhsal bozukluklar arasında yer alıyordu. DSÖ'nün yeni sınıflaması ICD-11'de bu durum ruhsal bozukluk olarak değil, cinsel sağlıkla ilgili bir durum olarak ele alınır. Türkiye'de ICD-10 kullanıldığı için kod raporlarda hâlâ bu başlıkla görünebilir.
Bu kod neden raporuma yazıldı?
Genellikle bir psikiyatrik değerlendirme sürecinde, örneğin cinsiyet uyum süreçlerinde istenen görüş sırasında yazılır. Kodun neden ve hangi amaçla kullanıldığını raporu yazan hekime sorabilirsiniz.