F65 Tanı Kodu: Cinsel tercih bozuklukları
DSÖ ICD-10 İngilizce adı: Disorders of sexual preference
Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 30 Eylül 2026 · Başka bir kod arayın
Kısaca
F65, kişinin cinsel uyarılmasının alışılmışın dışındaki nesnelere, durumlara ya da kişilere yöneldiği ve bunun kişiye ya da başkalarına sıkıntı veya zarar verdiği durumları kapsar. Tıpta bu durumlara parafili de denir.
F65 alt kodları ve anlamları
Kaydınızda noktadan sonra bir rakam varsa (ör. F65.0) aşağıdaki satırlardan anlamını bulabilirsiniz.
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| F65.0 | FetişizmFetishismCinsel uyarılma için giysi ya da ayakkabı gibi belirli cansız nesnelere süregen biçimde ihtiyaç duyulmasıdır. |
| F65.1 | Fetişistik transvestizmFetishistic transvestismCinsel uyarılma amacıyla diğer cinsiyetin giysilerini giyme davranışıdır; uyarılma geçtikten sonra giysiyi çıkarma isteği görülebilir. |
| F65.2 | TeşhircilikExhibitionismCinsel organını habersiz ve beklemeyen kişilere, genellikle kamusal alanlarda gösterme dürtüsünün tekrarlamasıdır. |
| F65.3 | RöntgencilikVoyeurismSoyunan ya da cinsel etkinlikte bulunan kişileri onların haberi olmadan gizlice izleme dürtüsünün tekrarlamasıdır. |
| F65.4 | PedofiliPaedophiliaErgenlik öncesindeki ya da ergenliğin başındaki çocuklara yönelik süregen cinsel ilgidir. Bu dürtüleri fark eden kişilerin eyleme dökmeden önce uzman desteği alması, çocukların korunması açısından hayati önemdedir. |
| F65.5 | SadomazoşizmSadomasochismCinsel uyarılmanın acı verme, aşağılama ya da bağlama gibi davranışlara bağlı olmasıdır; bu kod, bu etkinlikler en önemli ya da zorunlu uyarılma kaynağı hâline geldiğinde kullanılır. |
| F65.6 | Birden fazla cinsel tercih bozukluğuMultiple disorders of sexual preferenceBirden fazla cinsel tercih bozukluğunun bir arada bulunduğu ve hiçbirinin öne çıkmadığı durumlardır. |
| F65.8 | Diğer cinsel tercih bozukluklarıOther disorders of sexual preferenceYukarıdakilere girmeyen diğer tercih bozuklukları içindir; kalabalıkta rıza dışı sürtünme (frotörizm) ve müstehcen telefon aramaları bu kapsamdadır. |
| F65.9 | Cinsel tercih bozukluğu, tanımlanmamışDisorder of sexual preference, unspecifiedCinsel tercih bozukluğu olduğu belirtilen ancak türü yazılmamış durumlarda kullanılır. |
F65 ne demek?
Cinsel ilgiler insanlar arasında büyük çeşitlilik gösterir; farklı bir ilgi tek başına bozukluk sayılmaz. F65 kodu, cinsel uyarılmanın yoğun ve süregen biçimde alışılmadık nesnelere ya da durumlara bağlandığı, kişinin bu dürtüler nedeniyle belirgin sıkıntı yaşadığı ya da davranışın rıza göstermeyen veya rıza gösteremeyecek kişilere zarar verme riski taşıdığı durumlar için kullanılır.
Bu grupta cansız nesnelere yönelen ilgi (fetişizm), cinsel uyarılma amacıyla diğer cinsiyetin giysilerini giyme, habersiz kişilere cinsel organını gösterme (teşhircilik), habersiz kişileri gizlice izleme (röntgencilik), çocuklara yönelik cinsel ilgi (pedofili), acı verme ya da acı çekmeyle ilişkili cinsel uyarılma (sadomazoşizm) ve bunların bir arada görüldüğü tablolar yer alır. Bu davranışların bazıları suç oluşturur; tıbbi bir kod yasal sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Tedavi, dürtülerin fark edilmesi, kontrol becerilerinin geliştirilmesi ve risk taşıyan durumlardan uzak durulması üzerine kurulur. Psikoterapi temel yaklaşımdır; bazı durumlarda psikiyatrist ek tedavi seçeneklerini değerlendirir. Bu dürtüleri fark eden ve eyleme dökmemek için yardım isteyen kişilerin erken destek alması hem kendileri hem de başkalarının güvenliği için çok önemlidir. Bir çocuğun güvenliği tehlikedeyse 112 aranmalıdır.
Sık görülen belirtiler
- Cinsel uyarılmanın belirli nesne ya da durumlara bağlanması
- Bu dürtüler nedeniyle yoğun utanç ve sıkıntı
- Dürtüleri kontrol etmekte güçlük
- Rıza dışı davranışlara yönelme riski
- Dürtüler nedeniyle ilişkilerde ve günlük yaşamda sorunlar
Bu belirtilerden bazılarını yaşamak tek başına bu tanının konduğu anlamına gelmez; değerlendirmeyi bir uzman yapar.
Hangi uzmana başvurmalı?
Bu gruptaki durumların değerlendirmesini ve tedavi planını genellikle bir psikiyatri uzmanı (psikiyatrist) yapar. Gerekirse konuşma terapisi için bir psikologla birlikte çalışılabilir.
Size uygun uzmanı birkaç soruyla bulun Hangi uzmana gitmeliyim?
Sık sorulan sorular
Her farklı cinsel ilgi bir bozukluk mudur?
Hayır. Rıza gösteren yetişkinler arasındaki farklı cinsel ilgiler tek başına bozukluk sayılmaz. F65 kodu, dürtülerin kişide belirgin sıkıntı yarattığı ya da başkalarına zarar verme riski taşıdığı durumlar için kullanılır.
Bu dürtüler için yardım almak mümkün mü?
Evet. Psikiyatrist ve psikologlar, dürtülerin fark edilmesi ve kontrol edilmesi için gizlilik ilkesiyle destek verir. Özellikle başkalarına zarar verme riski taşıyan dürtülerde erken yardım almak çok önemlidir.