Champix, etken maddesi vareniklin olan ve yetişkinlerin sigarayı bırakmasına yardımcı olan reçeteli bir ilaçtır. İçinde nikotin yoktur; beyindeki nikotin alıcılarına kısmen bağlanarak hem sigara isteğini hem de içildiğinde alınan hazzı azaltır. Bırakma gününden önce başlanır ve tedavi genellikle 12 hafta sürer.
İçindekiler · 12 başlık
Bu yazıda Champix'in doz şemasını, sık yan etkilerini ve ruh sağlığıyla ilgili uyarılarını anlattık. Aynı etken madde Türkiye'de Dupons adıyla da satılır.[2] Sigarayı bırakmanın genel yolları için sigara bağımlılığı yazımıza bakabilirsiniz.
Champix Nasıl Etki Eder?
Sigaradaki nikotin beyinde ödül sistemine bağlı alıcıları uyarır ve kısa süreli bir rahatlama yaratır. Vareniklin aynı alıcılara bağlanır, onları daha hafif bir düzeyde uyararak yoksunluk sıkıntısını azaltır. Aynı anda nikotinin bu alıcılara ulaşmasını engellediği için sigara içilse bile alışılan keyif hissi zayıflar.[1]
Ürün bilgisi, bırakmaya istekli olan ve ek danışmanlık desteği alan kişilerde başarı şansının daha yüksek olduğunu vurgular.
Champix Nasıl Kullanılır, Dozu Nedir?
Önce bir bırakma günü belirlenir ve ilaca bu tarihten bir iki hafta önce başlanır. İlk hafta doz yavaş yavaş artırılır, sekizinci günden itibaren günde iki kez 1 mg alınır. Tabletler bölünmeden, bir bardak suyla yutulur; yemekten sonra alındığında mide daha iyi tolere eder.[1]
| Dönem | Doz | Not |
|---|---|---|
| 1–3. gün | Günde 1 kez 0,5 mg | Sigara içmeye devam edilebilir |
| 4–7. gün | Günde 2 kez 0,5 mg | Bırakma günü yaklaşır |
| 8. gün – 12. hafta | Günde 2 kez 1 mg | Bırakma günü bu dönemdedir |
| Ek 12 hafta | Günde 2 kez 1 mg | Bırakmayı başaranlarda nüksü önlemek için |
Yan etkiler tolere edilemezse hekim dozu günde iki kez 0,5 mg'a düşürebilir. Ağır böbrek yetmezliğinde günlük doz 1 mg ile sınırlıdır.[1]
Sigarayı Birden Bırakamayanlar Champix Kullanabilir mi?
Kullanabilir. Ürün bilgisi, birden bırakmak istemeyen ya da bırakamayan kişiler için kademeli bir yol da tanımlar. Bu yaklaşımda ilk 12 hafta boyunca içilen sigara sayısı azaltılır ve bu sürenin sonunda tamamen bırakılır. Ardından ilaca 12 hafta daha devam edilerek tedavi toplam 24 haftaya tamamlanır.[1]
Daha önce Champix ile bırakamamış ya da sonradan yeniden başlamış kişiler de yeni bir denemede başarılı olabilir.
Champix Ne Kadar Etkilidir?
Bilimsel değerlendirmeler, vareniklinin yalnızca iradeyle ya da sahte ilaçla yapılan denemelere göre uzun süreli bırakma şansını iki katından fazla artırdığını göstermektedir. Psikiyatrik hastalığı olan ve olmayan sekiz bin kişiyi aşkın sigara içicisinin katıldığı geniş bir çalışmada da vareniklin, nikotin bandı ve bupropiondan daha yüksek bırakma oranı sağlamıştır.[4][3]
Bırakma sürecinde sigara bağımlılığı düzeyinizi görmek için sigara bağımlılığı testi yararlı olabilir.
Champix'in En Sık Yan Etkileri Nelerdir?
En sık yan etki bulantıdır ve günde iki kez 1 mg alanların yaklaşık yüzde 29'unda görülür; çoğunlukla tedavinin başında, hafif ya da orta şiddettedir ve nadiren ilacın bırakılmasına yol açar. Baş ağrısı, uykusuzluk, olağandışı canlı rüyalar ve boğaz ile burun iltihabı da çok sık bildirilir.[1]
Uyku hâli, baş dönmesi, tat değişikliği, iştah değişimi ve kilo artışı yaygın yan etkiler arasındadır. Kilo artışının bir kısmı sigarayı bırakmanın kendisine bağlıdır.
Champix Ruh Hâlini Etkiler mi?
Ürün bilgisine göre ilacın piyasaya çıkmasından sonra davranış ve düşünce değişiklikleri, kaygı, ruh hâli dalgalanmaları, saldırganlık, depresyon, intihar düşüncesi ve girişimi bildirilmiştir. Ancak psikiyatrik hastalığı olan ve olmayan kişilerde yapılan büyük ve kontrollü bir çalışmada vareniklin, sahte ilaca göre ciddi ruhsal yan etkileri artırmamıştır.[1][3]
Sigarayı bırakmanın kendisi de nikotin yoksunluğuna bağlı çökkünlük, sinirlilik ve uykusuzluk yapabilir; depresyon gibi var olan bir hastalığı alevlendirebilir. Bu yüzden psikiyatrik hastalık geçmişi olan kişiler bırakma sürecinde daha yakından izlenir. Ruh hâlinizi takip etmek için depresyon testi ve anksiyete testi kullanılabilir.
Ciddi Bir Değişiklik Fark Edilirse Ne Yapılmalı?
Ani öfke patlamaları, umutsuzluk, gerçek dışı düşünceler ya da kendine zarar verme düşüncesi ortaya çıkarsa ilaç hemen bırakılır ve hekime başvurulur. Acil bir durumda 112'yi arayın. Bu değişiklikleri çoğu zaman önce aile fark ettiği için yakınların da bilgilendirilmesi önerilir.[1]
Champix Hangi İlaçlarla Dikkat İster?
Vareniklinin kendisinin ilaç etkileşimi azdır, ancak sigarayı bırakmak karaciğerdeki bazı enzimlerin hızını değiştirdiği için birçok ilacın vücuttaki düzeyini etkiler. Teofilin, varfarin ve insülin dozunun ayarlanması gerekebilir. Psikiyatride kullanılan klozapin ve olanzapin gibi ilaçların düzeyi de sigara bırakılınca yükselebilir; bu ilaçları kullananlar hekimlerine haber vermelidir.[1][5]
Ağır böbrek yetmezliği olanlarda mide ilacı simetidinle birlikte kullanılmaz. Alkolün sarhoş edici etkisinin arttığına dair bildirimler olduğu için tedavi süresince alkolü azaltmak önerilir.
Champix Kimlerde Dikkatli Kullanılır?
Ürün bilgisinde tek kesin engel ilaca alerjidir; ancak nöbet geçmişi, kalp ve damar hastalığı ve psikiyatrik hastalık öyküsü olanlarda dikkatli kullanılır. Kalp hastalarında yeni ya da kötüleşen belirtiler hekime bildirilmeli, kalp krizi veya inme belirtisinde acil yardım alınmalıdır. Çocuk ve ergenlerde etkinliği gösterilmediği için önerilmez.[1]
Yüzde, dudakta ya da boğazda şişme veya ciltte döküntü olursa ilaç bırakılır. Baş dönmesi ve uyku hâli yapabildiği için etkisini görene kadar araç kullanılmamalıdır.
Champix Bırakılınca Ne Olur?
Ürün bilgisine göre tedavinin sonunda kullananların yaklaşık yüzde üçünde sinirlilik, sigara isteği, çökkünlük ya da uykusuzlukta artış görülmüştür. Tekrar başlama riski tedavinin bitişini izleyen dönemde yüksek olduğundan, hekim bu kişilerde dozu yavaş yavaş azaltmayı düşünebilir. Bu dönemde destek görüşmelerini sürdürmek nüksü azaltır.[1]
Champix Gebelikte ve Emzirirken Kullanılır mı?
Ürün bilgisinde gebelik kategorisi C olarak belirtilir; sigarayı bırakmak gebelikte de anne ve bebek için önemli bir kazançtır. Gebe kadınlardan elde edilen orta düzeydeki veriler ilacın doğumsal bozukluğa yol açtığını göstermemiştir; yine de karar hekimle verilir. Doğurganlık çağındaki kadınlara tedavi sırasında uygun bir korunma yöntemini hekimleriyle konuşmaları önerilir.[1]
İlacın anne sütüne geçip geçmediği bilinmediği için emziren annelerde emzirmeye mi yoksa tedaviye mi devam edileceğine fayda ve risk karşılaştırılarak karar verilir.
Champix Kullanırken Sigarayı Bırakma Şansı Nasıl Artırılır?
İlaç, sigara isteğini azaltır ama alışkanlığın tetikleyicilerini tek başına ortadan kaldırmaz. Bırakma gününü önceden takvime yazmak, evdeki çakmak ve küllükleri kaldırmak, sigarayla eşleşen kahve ve çay saatlerini değiştirmek ve bir destek kişisi belirlemek başarıyı artırır. Ürün bilgisi de ilacın danışmanlık desteğiyle birlikte kullanılmasını vurgular.[1]
Sık Sorulan Sorular
Champix içerken sigara içilir mi?
İlk hafta içilebilir; bırakma günü genellikle ilacın sekizinci günü ile ikinci haftası arasına denk getirilir.
Champix kabus gördürür mü?
Canlı ve olağandışı rüyalar çok sık görülür; uykunuzu belirgin bozuyorsa hekiminize söyleyin.
Champix ile Dupons aynı mı?
İkisi de vareniklin içerir; değişikliği hekim ya da eczacı onayıyla yapın.
Bırakma sürecinde ruhsal destek için yetişkin psikiyatrisi uzmanlarımıza ulaşabilir, alternatif bir ilaç için Wellbutrin yazımızı okuyabilirsiniz. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; Champix'i başlatma ve bitirme zamanını hekiminizle planlayın.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?
Henüz yorum yok; ilk yorumu siz yazabilirsiniz. Düşüncenizi ya da deneyiminizi birkaç cümleyle paylaşabilirsiniz. Takma ad kullanabilirsiniz; telefon ya da adres yazmayın, yorumunuz herkese açık yayımlanır.