Göz Seğirmesi Neden Olur? Stres ve Uykusuzluk Bağlantısı

Göz seğirmesi, göz kapağındaki küçük kasların istemsizce titremesidir ve neredeyse herkesin zaman zaman yaşadığı bir durumdur. Çoğunlukla alt göz kapağında hissedilir, birkaç saniye sürer ve gün içinde ara ara tekrarlar. En sık nedenleri stres, uykusuzluk, yorgunluk ve fazla kafeindir; bu yüzden göz seğirmesi çoğu zaman bedenin "yoruldum" uyarısı gibidir.^[1]

Bu yazıda göz seğirmesinin neden olduğunu, stres ve kaygıyla ilişkisini, sağ ya da sol gözün seğirmesinin bir anlam taşıyıp taşımadığını, seğirmenin nasıl geçeceğini ve hangi durumlarda doktora gitmek gerektiğini anlattık.

Göz Seğirmesi Nedir?

Tıpta göz kapağı miyokimisi denen göz seğirmesi, göz kapağını kapatan kasın bazı liflerinin kendiliğinden kasılmasıdır. Kişi kapağında ince bir titreme hisseder; aynaya baktığında bunu görmek çoğu zaman mümkün değildir, çünkü hareket çok küçüktür. Seğirme genellikle tek gözde ve çoğunlukla alt kapakta olur, birkaç saniyeden birkaç dakikaya kadar sürebilir.

Bu tür seğirmeler iyi huyludur; görmeyi etkilemez, göze zarar vermez ve çoğu kişide birkaç gün ya da birkaç hafta içinde kendiliğinden kaybolur. Bazı kişilerde stresli dönemlerde aylarca aralıklı olarak sürebilir. İyi huylu kas seğirmeleriyle ilgili uzun dönemli bir izlem çalışmasında, bu seğirmelerin ciddi bir sinir hastalığına dönüşmediği görülmüştür.^[4]

Göz Seğirmesi Neden Olur?

Göz seğirmesinin tek bir nedeni yoktur; çoğu zaman birkaç etken bir araya gelir. Göz kapağı kasları vücuttaki en ince ve en sık çalışan kaslar arasındadır, bu yüzden sinir sistemindeki küçük bir uyarılma artışı bile burada titreme olarak hissedilir. En sık nedenler aşağıda sıralanmıştır.^[1]

• Stres ve kaygı: Sinir sistemi sürekli tetikte olduğunda kaslar gerginleşir; göz kapağı bunu ilk gösteren yerlerden biridir.
• Uykusuzluk ve yorgunluk: Yetersiz uyku sinir-kas iletimini bozar; seğirmeler çoğunlukla uykusuz gecelerin ardından başlar.
• Kafein: Fazla kahve, çay ve enerji içeceği sinir sistemini uyarır ve seğirmeyi tetikler.
• Göz yorgunluğu: Uzun ekran süresi, az kırpma ve uygun olmayan gözlük numarası göz kaslarını zorlar.
• Kuru göz ve göz tahrişi: Kuruluk, alerji ve göz kapağı iltihabı seğirmeyi artırabilir.
• Alkol ve sigara: Her ikisi de sinir sistemini etkiler ve uykuyu bozar.
• Bazı ilaçlar: Uyarıcı etkili ilaçlar ve bazı psikiyatrik ilaçlar seğirmeye yol açabilir; ilacı kendi başınıza kesmeyin, hekiminize danışın.

Magnezyum eksikliğinin kas seğirmesi yaptığı sık söylenir. Magnezyum kas ve sinir işlevi için gereklidir; ancak göz seğirmesi olan çoğu kişide magnezyum düzeyi normaldir ve takviyenin seğirmeyi geçirdiğine dair kanıt sınırlıdır.^[6] Eksiklik şüphesi varsa kan tahliliyle bakmak, gelişigüzel takviye almaktan daha doğrudur. Magnezyumun belirtilerini magnezyum ne işe yarar yazımızda anlattık.

Stres Göz Seğirmesi Yapar mı?

Evet, stres göz seğirmesinin en sık nedenlerinden biridir. Stres altında vücut adrenalin ve kortizol gibi hormonlar salgılar; bu hormonlar kalp atışını hızlandırır, kasları gerginleştirir ve sinir sistemini tetikte tutar.^[5] Bu uyarılmış durumda göz kapağı gibi ince kaslar kendiliğinden ateşlenmeye başlar. Sınav haftası, iş teslimi ya da ailede yaşanan bir sıkıntı sırasında seğirmenin başlaması bu yüzden çok tipiktir.

Stresin bedende başka nasıl kendini gösterdiğini merak ediyorsanız anksiyete vücutta nereye vurur yazımıza bakabilirsiniz.

Uykusuzluk Göz Seğirmesi Yapar mı?

Uykusuzluk, stresle birlikte en sık tetikleyicidir; yeterince uyumayan bir sinir sistemi, kasları kontrol eden sinyalleri düzensiz gönderir ve kaslar küçük kasılmalarla yanıt verir. Birkaç gece iyi uyuduktan sonra seğirmenin kaybolması bu bağlantının en açık kanıtıdır. Vardiyalı çalışanlarda ve küçük bebeği olan ebeveynlerde seğirmenin sık görülmesi de bu yüzdendir. Uykunuzu düzene sokmak için uyku hijyeni kuralları yazımızdaki adımları uygulayabilirsiniz.

Sağ Göz veya Sol Göz Seğirmesi Bir Anlam Taşır mı?

Halk arasında sağ gözün seğirmesinin iyiye, sol gözün seğirmesinin kötüye işaret olduğu gibi inanışlar vardır; farklı kültürlerde bu yorumlar tam tersine de çevrilebilir. Tıbbi açıdan sağ ya da sol gözün seğirmesi arasında hiçbir fark yoktur. Seğirmenin hangi gözde olduğu, genellikle o gözün kasının o anda biraz daha yorgun ya da tahriş olmasıyla ilgilidir.

Aynı gözün günlerce seğirmesi de normaldir; bir kez uyarılan kas lifleri bir süre daha duyarlı kalır. Seğirme üst kapakta olabileceği gibi kaş çevresinde de hissedilebilir. Bazı kişilerde seğirme bir gözden diğerine geçer; bu da normaldir ve bir hastalığa işaret etmez. Önemli olan hangi gözde olduğu değil, seğirmenin ne kadar sürdüğü ve başka belirtilerle birlikte olup olmadığıdır.

Göz Seğirmesi Nasıl Geçer?

Göz seğirmesi çoğu zaman tetikleyen etkeni azaltınca birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Bunun için özel bir ilaç gerekmez; dinlenmek ve sinir sistemini yatıştırmak en etkili yoldur. Çoğu kişi uykusunu düzene sokup kafeini azalttığında birkaç gün içinde fark hisseder; seğirme uzuyorsa tetikleyicileri tek tek gözden geçirmek gerekir. Aşağıdaki adımlar seğirmeyi kısaltmaya yardımcı olur.

• Birkaç gece yedi–sekiz saat uyuyun; uyku çoğu seğirmeyi tek başına geçirir.
• Kahve, çay ve enerji içeceğini azaltın; özellikle öğleden sonra kafein almayın.
• Ekran başında her yirmi dakikada bir uzağa bakıp gözlerinizi dinlendirin ve sık kırpın.
• Göze ılık kompres uygulayın; ılık bir bez kapak kaslarını gevşetir.
• Göz kuruluğu varsa hekiminizin önereceği yapay gözyaşı damlası kullanın.
• Gün içinde beş dakikalık yavaş nefes ya da gevşeme egzersizi yapın; stres azaldıkça seğirme azalır.
• Alkolü ve sigarayı azaltın.

Seğirme stresli bir döneme denk geliyorsa, asıl çözüm stresi yönetmektir. Pratik yöntemler için stres yönetimi rehberi yazımızı okuyabilirsiniz.

Göz Seğirmesi Ne Zaman Ciddidir?

Göz seğirmelerinin büyük çoğunluğu zararsızdır, ancak nadir görülen iki durum göz seğirmesiyle karıştırılabilir. Blefarospazm, her iki gözün istemsiz ve zorlu biçimde kırpılıp kapanmasıyla giden bir kas hareket bozukluğudur ve ileri dönemde görmeyi işlevsel olarak engelleyebilir.^[2] Hemifasiyal spazm ise yüzün tek tarafında göz çevresinden başlayıp yanak ve ağız kaslarına yayılan kasılmalardır; çoğunlukla yüz sinirine bir damarın baskı yapmasından kaynaklanır.^[3]

Her iki durum da tedavi edilebilir; en sık kullanılan yöntem kasa uygulanan botulinum toksini enjeksiyonudur. Bu tabloların göz seğirmesinden en önemli farkı, kasılmanın gözü gerçekten kapatması ve diğer yüz kaslarına yayılmasıdır.

Göz Seğirmesi Kaygıyla İlişkili mi?

Kaygı bozukluğu olan kişilerde göz seğirmesi daha sık görülür ve çoğu zaman bir kısır döngüye dönüşür: Stres seğirmeyi başlatır, kişi seğirmeyi ciddi bir hastalık belirtisi sanıp endişelenir, artan endişe seğirmeyi uzatır. Bu döngüde seğirmenin kendisi değil, ona yüklenen anlam sorun yaratır.

Bedensel belirtilerin ciddi bir hastalığa işaret ettiği korkusu sık bir kaygı biçimidir. Göz seğirmesiyle birlikte kalp çarpıntısı, nefes darlığı, kas gerginliği, uyku sorunu ve sürekli endişe de varsa sorun gözde değil, sinir sisteminin yüklenmesinde olabilir. Böyle durumlarda kaygıyı ele almak, seğirmeyi de ortadan kaldırır. Stresin bedende yarattığı diğer belirtileri psikosomatik hastalıklar yazımızda anlattık.

Ne Zaman Bir Uzmana Başvurmalısınız?

Seğirme üç haftadan uzun sürüyor, göz kapağı tamamen kapanıyor, kasılma yüzün diğer bölgelerine yayılıyor, göz kapağı düşüyor, gözde kızarıklık, akıntı ya da görme değişikliği varsa göz hastalıkları ya da sinir hastalıkları uzmanına başvurun. Bu belirtiler nadirdir ancak değerlendirilmesi gerekir. Göz hekimi kuruluk ve kapak iltihabı gibi yerel nedenleri, sinir hekimi ise kas hareket bozukluklarını değerlendirir.

Seğirme stresli bir döneme denk geliyor ve yanında sürekli endişe, uyku sorunu ya da gerginlik varsa stres testi ve uyku kalitesi testi ön fikir verebilir; magnezyum eksikliğinden şüpheleniyorsanız magnezyum eksikliği testi belirtilerinizi gözden geçirmenize yardımcı olur. Testler tanı koymaz. Kaygı ve stresle ilgili değerlendirme için yetişkin psikiyatristlerimizden randevu alabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Göz seğirmesi kaç gün sürer?

Çoğu göz seğirmesi birkaç gün içinde geçer; stresli dönemlerde aralıklı olarak birkaç hafta sürebilir. Üç haftadan uzun süren seğirmede hekime başvurmak iyi olur.

Göz seğirmesi stresten mi olur?

Evet, stres ve uykusuzluk göz seğirmesinin en sık iki nedenidir. Stres azalıp uyku düzene girdiğinde seğirme genellikle kendiliğinden kaybolur.

Sol göz seğirmesi neyin belirtisi?

Tıbbi açıdan sol ya da sağ gözün seğirmesi arasında fark yoktur. Her ikisi de çoğunlukla yorgunluk, stres ve kafeinle ilgilidir; halk inanışlarının bilimsel bir karşılığı yoktur.

Göz seğirmesi magnezyum eksikliği mi?

Nadiren. Göz seğirmesi olan çoğu kişide magnezyum düzeyi normaldir. Şüphe varsa kan tahliliyle bakmak, kendi başına takviye almaktan daha doğrudur.

Göz seğirmesi için hangi doktora gidilir?

Uzun süren ya da gözü kapatan seğirmede göz hastalıkları, yüzün diğer kaslarına yayılan kasılmada sinir hastalıkları uzmanına gidilir. Seğirme stres ve kaygıyla birlikteyse psikiyatri uzmanı yardımcı olur.

Göz seğirmesi ekran yorgunluğundan olur mu?

Evet. Uzun süre ekrana bakmak kırpma sayısını azaltır, gözü kurutur ve kapak kaslarını yorar. Her yirmi dakikada bir uzağa bakmak ve sık kırpmak seğirmeyi azaltır.

Göz seğirmesi beyin tümörü belirtisi olabilir mi?

Tek başına göz seğirmesi beyin tümörü belirtisi değildir. Seğirmeye görme kaybı, yüzde güçsüzlük, şiddetli baş ağrısı ya da konuşma bozukluğu eşlik ediyorsa gecikmeden hekime başvurun.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Seğirmeniz uzun sürüyor ya da başka belirtilerle birlikteyse bir hekime başvurun.