Pregabalin (Lyrica) Bağımlılığı ve Kötüye Kullanımı

Yazan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi Yayımlanma: Nasıl hazırlıyoruz?
🎧 Makaleyi sesli dinleyin -- dk okuma süresi

Kısaca

Pregabalin (Lyrica ve muadilleri) ağrı, epilepsi ve yaygın kaygı bozukluğunda kullanılan, reçeteyle verildiğinde yararlı bir ilaçtır; ancak yüksek dozda sarhoşluk ve rahatlama hissi verdiği için kötüye kullanılabilir ve fiziksel bağımlılık yapabilir. Risk en çok opioid, alkol ya da başka madde kullanım öyküsü olanlarda yüksektir. Opioid, alkol veya sakinleştiricilerle birlikte alındığında solunum baskılanması ve ölüm riski artar. İlaç aniden bırakıldığında uykusuzluk, kaygı, terleme, bulantı ve nöbet gibi yoksunluk belirtileri görülebilir; bu yüzden azaltma hekim gözetiminde ve kademeli yapılmalıdır. Bağımlılık tedavi edilebilir bir durumdur.

Pregabalin, Türkiye'de en çok Lyrica adıyla bilinen ve sinir ağrısı, epilepsi ile yaygın kaygı bozukluğunda kullanılan bir ilaçtır. Doğru dozda ve hekim takibinde güvenle kullanılabilir. Ancak yüksek dozda sarhoşluk ve gevşeme hissi verdiği için kötüye kullanılabilir, fiziksel bağımlılık yapabilir ve aniden bırakıldığında yoksunluk belirtilerine yol açabilir.

Pregabalin (Lyrica) Bağımlılığı ve Kötüye Kullanımı

Bu yazıda pregabalinin hangi durumlarda bağımlılığa dönüştüğünü, kimlerin risk altında olduğunu, belirtilerin nasıl fark edileceğini, yoksunluğun ne kadar sürdüğünü ve tedavinin nasıl ilerlediğini anlatıyoruz. İlacın ne işe yaradığını, dozlarını ve genel yan etkilerini ayrıntılı olarak öğrenmek isterseniz pregabalin nedir rehberimize bakabilirsiniz.

Pregabalin Bağımlılık Yapar mı?

Evet, pregabalin bağımlılık yapabilir. Kısa ürün bilgisinde ilaç suistimali, kötüye kullanım ve bağımlılık vakalarının bildirildiği açıkça yazar. Reçetelenen dozda ve hekim takibinde kullanan çoğu kişide bağımlılık gelişmez; risk özellikle doz kendiliğinden artırıldığında, ilaç keyif için alındığında ve geçmişte madde kullanımı olduğunda belirgin biçimde yükselir.[1]

Burada iki ayrı kavramı ayırmak gerekir. Fiziksel bağımlılık, beynin ilaca alışması ve ilaç kesildiğinde yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkmasıdır; bu durum düzenli kullanan herkeste bir ölçüde gelişebilir. Bağımlılık hastalığı ise kişinin ilaç üzerindeki kontrolünü kaybetmesi, zarar görmesine rağmen kullanmayı sürdürmesi ve hayatının ilacı bulmak etrafında şekillenmesidir.

Sistematik derlemeler, pregabalinin benzodiazepinler ya da opioidler kadar güçlü bir bağımlılık yapıcı olmadığını, ama genel nüfusa göre opioid kullanım öyküsü olanlarda kötüye kullanımın çok daha sık görüldüğünü gösteriyor.[3][5] Yani risk herkes için aynı değildir ve kişinin geçmişi belirleyici rol oynar.

Pregabalin Neden Kötüye Kullanılır?

Pregabalin yüksek dozda alkol ya da sakinleştirici ilaçlara benzeyen bir sarhoşluk, gevşeme, konuşkanlık ve keyif hâli oluşturabilir. Kısa ürün bilgisinde öfori, yani aşırı neşe hâli, yaygın yan etkiler arasında sayılır. Bu his, kaygıdan, uykusuzluktan ya da başka bir maddenin yoksunluğundan kaçmak isteyen kişiler için ilacı cazip hâle getirir.[1]

Kötüye kullanımın arkasında çoğu zaman tek bir neden değil, birkaç neden bir arada bulunur. Araştırmalarda en sık bildirilen nedenler şunlardır:[4]

  • Keyif ve sarhoşluk arayışı: Önerilenin birkaç katı dozlarda alkol benzeri bir etki aranması.
  • Opioid etkisini güçlendirmek: Eroin, metadon ya da güçlü ağrı kesicilerle birlikte alınarak etkinin artırılmaya çalışılması.
  • Yoksunluğu bastırmak: Opioid, alkol ya da benzodiazepin yoksunluğunun sıkıntılarını hafifletmek için kendi başına kullanma.
  • Kaygı ve uykusuzlukla baş etmek: Önce reçeteyle başlanan ilacın, rahatlatıcı etkisi nedeniyle zamanla dozunun kişi tarafından yükseltilmesi.
  • Kolay erişim algısı: İlacın "uyuşturucu değil, normal bir ağrı ilacı" olduğu düşüncesiyle riskin küçümsenmesi.

Son madde özellikle önemlidir. Pregabalin eczaneden alınan, kutusu ve prospektüsü olan bir ilaç olduğu için birçok kişi onu tehlikesiz sanır. Oysa yüksek dozda ve başka maddelerle birlikte alındığında ciddi zarar verebilir.

Pregabalin Kötüye Kullanımı Kimlerde Daha Sık Görülür?

Pregabalin kötüye kullanımı en çok geçmişinde ya da bugününde opioid, alkol, esrar veya başka bir madde kullanımı olan kişilerde görülür. Araştırmalar, genel nüfusta oranın düşük olduğunu, buna karşın opioid kullanım bozukluğu olanlarda pregabalini kötüye kullananların belirgin biçimde fazla olduğunu ortaya koyar. Bu nedenle reçete öncesi madde öyküsünün sorulması önemlidir.[4]

Risk artıran diğer durumlar şöyle sıralanabilir:

  • Daha önce benzodiazepin, uyku ilacı ya da güçlü ağrı kesicilerde doz artırma eğilimi olması
  • Uzun süren kronik ağrıya eşlik eden depresyon ya da kaygı
  • Tedavi edilmemiş travma sonrası stres, sosyal kaygı ya da panik bozukluk
  • Ailede bağımlılık öyküsü
  • İlacı birden fazla hekimden ya da reçetesiz yollardan temin etme
  • İlacı arkadaş çevresinde "rahatlatıcı" olarak duyup denemiş olma

Bu risklerden birinin olması kişinin mutlaka bağımlı olacağı anlamına gelmez. Ancak hekiminizin bunları bilmesi, hangi ilacın size daha güvenli olduğuna karar verirken çok işe yarar. Madde kullanım öyküsünü saklamak, en çok kişinin kendisine zarar verir.

Pregabalin Bağımlılığının Belirtileri Nelerdir?

Pregabalin bağımlılığının en tipik belirtileri aynı etkiyi almak için dozun giderek artırılması, ilacın reçetede yazandan daha sık ya da fazla alınması, ilaç bitmeden yeni kutu arama telaşı ve ilaç alınmadığında huzursuzluk, terleme, uykusuzluk gibi yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkmasıdır. Kısa ürün bilgisi de tolerans, doz artırımı ve ilaç arama davranışını uyarı işaretleri olarak sayar.[1]

Belirtileri üç grupta düşünmek fark etmeyi kolaylaştırır:

Davranışta hangi değişiklikler görülür?

Kişi reçetesini erken yeniletmeye çalışır, kutuların hızla bittiğini fark eder, ilacı birden fazla hekimden yazdırmayı dener ya da reçetesiz kaynak arar. İlacı yanında taşımadan dışarı çıkmak istemez. Kullandığı miktarı yakınlarından saklar, sorulduğunda savunmaya geçer ya da konuyu değiştirir.

Bedende hangi belirtiler olur?

Yüksek doz döneminde aşırı uyku hâli, dengesiz yürüme, peltek konuşma, bulanık görme, baş dönmesi ve ayaklarda şişlik görülebilir. İlaç alınmadığında ise terleme, titreme, ishal, bulantı ve grip benzeri yorgunluk ortaya çıkar. Bu iki durumun gün içinde birbirini izlemesi önemli bir ipucudur.

Ruh hâlinde ve günlük yaşamda neler değişir?

İlaç etkisindeyken neşe ve konuşkanlık, etkisi geçince sinirlilik, kaygı ve çökkünlük dalgalanmaları görülür. İşe ya da okula geç kalma, sorumlulukları aksatma, para sıkıntısı ve ilişkilerde gerginlik artar. Kişi bırakmak istediğini söyleyip birkaç denemeden sonra yeniden başlıyorsa, kontrol kaybı gelişmiş olabilir.

Kendi kullanımınızı tarafsız biçimde değerlendirmek için ilaç bağımlılığı testimizi doldurabilirsiniz. Test tanı koymaz, ama bir uzmanla konuşmanın zamanının gelip gelmediğini görmenize yardımcı olur.

Tedavi Amaçlı Kullanım, Kötüye Kullanım ve Bağımlılık Arasındaki Fark Nedir?

Tedavi amaçlı kullanımda ilaç hekimin yazdığı dozda ve belirli bir hastalık için alınır. Kötüye kullanımda doz, sıklık ya da amaç kişinin kendisi tarafından değiştirilir. Bağımlılıkta ise kişi zarar gördüğü hâlde kullanımı kontrol edemez. Aşağıdaki tablo üç durumu yan yana gösterir ve kendinizi ya da yakınınızı değerlendirirken yol gösterebilir.

ÖzellikTedavi amaçlı kullanımKötüye kullanımBağımlılık
DozHekimin yazdığı doz, en fazla günlük 600 mgZaman zaman önerilenin üzerindeSürekli artan, çoğu zaman sınırın çok üzerinde
AmaçAğrı, nöbet ya da kaygının kontrolüRahatlama, keyif, uykuİlaçsız kalmanın sıkıntısından kaçmak
TeminYeşil reçeteyle, tek hekimdenBazen fazladan kutu, başkasının ilacıBirden fazla hekim, reçetesiz kaynaklar
Başka maddelerle birlikteHekim bilgisi dışında yokAlkol ya da başka ilaçla zaman zamanOpioid, alkol ya da sakinleştiriciyle sık
İlaç alınmayıncaHafif belirtiler, kademeli azaltmayla önlenirHuzursuzluk ve uykusuzlukBelirgin yoksunluk, nöbet riski
Günlük yaşamÇoğu zaman düzelirAra ara aksarİş, okul, para ve ilişkiler bozulur

Tablo bir tanı aracı değildir. İki sütun arasında kaldığınızı düşünüyorsanız bu, durumun ilerlemeden ele alınması için iyi bir fırsattır. Erken dönemde yapılan bir görüşme, çoğu zaman uzun ve zorlu bir tedavi sürecinin önüne geçer.

Yüksek Doz Pregabalin Vücutta Neler Yapar?

Yüksek doz pregabalin en çok beyin ve sinir sistemini etkiler: aşırı uyku hâli, kafa karışıklığı, dengesizlik, konuşma bozukluğu ve huzursuzluk görülür. Doz aşımı bildirimlerinde en sık bu belirtiler yer alır; nöbet ve nadiren koma da bildirilmiştir. Etki alkol, opioid ya da sakinleştiricilerle birleştiğinde tehlike belirgin biçimde artar.[1]

Uzun süre yüksek dozda kullananlarda karşılaşılabilen sorunlar şunlardır:

  • Düşme ve yaralanma: Baş dönmesi ve denge kaybı, özellikle yaşlılarda kırık riskini artırır.
  • Trafik ve iş kazaları: Dikkat ve tepki süresi yavaşlar, bulanık görme eklenebilir.
  • Kilo artışı ve ödem: İştah artışı ve ayaklarda şişlik sık görülür.
  • Kalp yetmezliğinin kötüleşmesi: Kalp sorunu olan yaşlılarda sıvı birikimi ağırlaşabilir.
  • Bilinç bulanıklığı: Yatkınlığı olan kişilerde ensefalopati, yani beyin işlevlerinde genel bozulma bildirilmiştir.
  • Ruh hâli değişiklikleri: Sinirlilik, depresif dönemler ve nadiren intihar düşünceleri görülebilir.

Antiepileptik ilaç grubunun genelinde intihar düşüncesi ve davranışında küçük bir artış gözlendiği için, pregabalin kullanan kişilerin ruh hâlindeki ani değişiklikler ciddiye alınmalıdır.[1] Böyle bir değişiklik fark ettiğinizde ilacı kendiniz bırakmak yerine hekiminizle hemen konuşun.

Pregabalin Opioid, Alkol ya da Sakinleştiricilerle Alınırsa Ne Olur?

Pregabalin; opioidler, alkol, benzodiazepinler ve uyku ilaçları gibi beyni baskılayan maddelerle birlikte alındığında solunum yavaşlayabilir, kişi derin bir uykuya dalıp uyandırılamayabilir ve ölüm görülebilir. Kısa ürün bilgisinde bu birliktelikte solunum yetmezliği, koma ve ölüm bildirildiği yazar. Bu, pregabalin kötüye kullanımının en ölümcül tarafıdır.[1]

Opioid kullanan kişilerle yapılan bir çalışmada, opioide ek olarak pregabalin alanlarda opioide bağlı ölüm riskinin yalnızca opioid alanlara göre yaklaşık 1,7 kat arttığı görülmüştür. Risk artışı günlük 300 mg ve altındaki dozlarda da vardır, daha yüksek dozlarda ise risk daha da yükselme eğilimindedir.[1]

Amerika Birleşik Devletleri ilaç otoritesi de 2019'da pregabalin ve gabapentinin solunum baskılayan ilaçlarla birlikte kullanıldığında ya da akciğer hastalığı olan kişilerde ciddi solunum sorunlarına yol açabileceği konusunda uyarı yayımlamıştır.[6] Yaşlılar, uyku apnesi ya da KOAH gibi akciğer hastalığı olanlar bu açıdan daha hassastır.

Alkol konusu da ayrıca önemlidir. Pregabalin alkolün sarhoş edici ve uyutucu etkisini güçlendirir. Tedavi amaçlı kullananların bile alkolden uzak durması önerilir; ilacı alkolle birlikte keyif için kullanmak ise hem kazaları hem de zehirlenmeyi kolaylaştırır. Alkol kullanımınızın kontrolden çıktığını düşünüyorsanız alkol bağımlılığı rehberimiz yol gösterebilir.

Pregabalin Yoksunluğu Belirtileri Nelerdir?

Pregabalin aniden bırakıldığında ya da dozu hızla azaltıldığında uykusuzluk, baş ağrısı, bulantı, ishal, grip benzeri halsizlik, kaygı, sinirlilik, depresif duygu, ağrı, aşırı terleme ve baş dönmesi görülebilir. Kısa ürün bilgisi bunlara ek olarak nöbetlerin de ortaya çıkabileceğini ve belirtilerin şiddetinin dozla ilişkili olabileceğini belirtir.[1]

Yoksunluk belirtileri günlük yaşamda şöyle hissedilebilir:

  • Gece uyuyamama, sık uyanma ve kâbuslar
  • İçte titreme, yerinde duramama ve kalp çarpıntısı
  • Kaygı ve panik benzeri ataklar
  • Terleme, üşüme ve ateşsiz grip hissi
  • Mide bulantısı, ishal ve iştahsızlık
  • Kas ve eklem ağrıları, tedavi edilen ağrının geri gelmesi
  • Çabuk sinirlenme, ağlama nöbetleri ve keyifsizlik
  • Işık ve sese aşırı duyarlılık

Kasılma nöbeti, bayılma, bilinç bulanıklığı, var olmayan şeyleri görme ya da duyma gibi belirtiler acil durumdur. Bu durumda beklemeden 112'yi arayın. Özellikle yüksek dozda kullanan biri ilacı bir anda kestiyse risk daha yüksektir.

Pregabalin Yoksunluğu Kaç Gün Sürer?

Pregabalinin vücuttan atılması hızlı olduğu için yoksunluk belirtileri genellikle son dozdan sonraki ilk bir iki gün içinde başlar. Belirtiler çoğu kişide ilk günlerde en yoğun hâlini alır ve bir iki hafta içinde belirgin biçimde azalır. Yüksek dozda ve uzun süre kullananlarda uykusuzluk ve kaygı birkaç hafta daha sürebilir.

Bu süre herkes için aynı değildir. Etkileyen başlıca etkenler şunlardır:

  • Kullanılan günlük doz ve kullanım süresi
  • İlacın aniden mi yoksa kademeli mi bırakıldığı
  • Aynı dönemde alkol, opioid ya da sakinleştirici kullanımı
  • Altta yatan kaygı bozukluğu, depresyon ya da kronik ağrı
  • Böbrek işlevleri, çünkü ilaç böbrekle atılır

Kademeli azaltma yapıldığında belirtilerin çoğu ya hiç ortaya çıkmaz ya da çok daha hafif geçer. Bu yüzden asıl soru "ne kadar sürer" değil, "nasıl güvenle azaltılır" sorusudur.

Pregabalin Yoksunluğu Nasıl Geçer?

Pregabalin yoksunluğunu geçirmenin en güvenli yolu ilacı birden kesmek değil, hekim gözetiminde dozu adım adım azaltmaktır. Kısa ürün bilgisi, tedavi amaçlı kullanımda bile ilacın en az bir haftaya yayılarak kademeli bırakılmasını önerir. Kötüye kullanılan yüksek dozlarda bu süreç çok daha yavaş planlanır ve bazen yatarak yürütülür.[1]

Azaltma sürecinde genellikle şu adımlar izlenir:

  1. Gerçek dozun belirlenmesi: Günde gerçekte ne kadar alındığı açıkça konuşulur. Doğru plan ancak doğru bilgiyle yapılabilir.
  2. Başka maddelerin değerlendirilmesi: Alkol, opioid ya da sakinleştirici kullanımı varsa plan buna göre değiştirilir.
  3. Azaltma takvimi: Doz, kişinin belirtilerine göre haftalar içinde küçük adımlarla düşürülür.
  4. Belirtilerin takibi: Uyku, kaygı ve ağrı yakından izlenir, gerekirse takvim yavaşlatılır.
  5. Altta yatan sorunun tedavisi: İlacın başlama nedeni olan ağrı ya da kaygı için başka bir tedavi yolu belirlenir.

Bu süreçte kendi başınıza başka bir sakinleştirici, uyku ilacı ya da alkolle belirtileri bastırmaya çalışmayın. Bu yol yoksunluğu ortadan kaldırmaz, yalnızca bağımlılığın yönünü değiştirir. Uyku düzeni, sıvı alımı, hafif egzersiz ve gün içine yayılmış kısa nefes çalışmaları belirtileri hafifletmeye yardımcı olabilir.

Benzer bir kademeli bırakma mantığı antidepresanlarda da geçerlidir; bu konuyu antidepresan nasıl bırakılır yazımızda ayrıntılı anlattık.

Pregabalin Bağımlılığı Nasıl Tedavi Edilir?

Pregabalin bağımlılığının tedavisi; ilacın güvenli biçimde azaltılması, varsa öteki madde kullanımının ele alınması, ilacın başlama nedeni olan ağrı, kaygı ya da uykusuzluğun yeniden tedavi edilmesi ve nüksü önlemeye yönelik psikoterapiden oluşur. Tedaviyi genellikle bağımlılık alanında deneyimli bir psikiyatrist yönetir. Bağımlılık utanılacak bir zayıflık değil, tedavi edilebilir bir hastalıktır.

Değerlendirme aşamasında neler konuşulur?

İlk görüşmede kullanılan doz, süre, ilacın nasıl temin edildiği ve birlikte kullanılan maddeler sorulur. Ruh sağlığı öyküsü, uyku, ağrı ve yaşam koşulları değerlendirilir. Gerekirse kan ve idrar tahlilleri istenir. Amaç kişiyi yargılamak değil, en güvenli azaltma planını kurmaktır.

Ayaktan mı, yatarak mı tedavi edilir?

Dozu görece düşük olan, başka madde kullanmayan ve evde destek gören kişilerde azaltma çoğu zaman ayaktan yapılır. Çok yüksek doz, opioid ya da alkolle birlikte kullanım, daha önce yoksunlukta nöbet geçirme ya da intihar düşünceleri varsa yatarak tedavi düşünülür. Karar kişinin güvenliğine göre verilir.

Hangi terapiler işe yarar?

Bilişsel davranışçı terapi, ilacı tetikleyen düşünce ve durumları fark etmeye ve başka baş etme yolları geliştirmeye odaklanır. Motivasyonel görüşme, bırakma konusundaki kararsızlığı çözmeye yardım eder. Nüks önleme çalışmalarında riskli durumlar, aşermeyle baş etme ve kayma yaşandığında ne yapılacağı önceden planlanır.

Ağrı ya da kaygı geri gelirse ne olur?

İlacın başlama nedeni ortadan kalkmadıysa belirtiler azaltma sırasında yeniden belirginleşebilir. Bu, bağımlılık tedavisinin başarısız olduğu anlamına gelmez. Hekiminiz ağrı ya da kaygı için bağımlılık riski daha düşük ilaçları, fizik tedavi gibi ilaç dışı yolları ve psikoterapiyi birlikte planlar. Kaygıda kullanılan seçenekleri kaygı bozukluğu için hangi ilaçlar kullanılır yazımızda bulabilirsiniz.

Pregabalin İdrar Testinde Çıkar mı, Vücuttan Kaç Günde Atılır?

Pregabalin vücutta neredeyse hiç parçalanmaz ve büyük ölçüde değişmeden idrarla atılır. Ortalama yarı ömrü yaklaşık 6 saattir; bu da tek bir dozun büyük kısmının bir iki gün içinde vücuttan çıktığı anlamına gelir. Düzenli ve yüksek dozda kullanımda saptanma süresi uzayabilir; böbrek işlevi zayıf olanlarda atılım yavaşlar.[1]

Standart uyuşturucu tarama kitleri genellikle pregabalini aramaz. Ancak istenirse laboratuvarda özel yöntemlerle idrarda ve kanda ölçülebilir. Bu yüzden "testte çıkmaz" düşüncesiyle ilacı kötüye kullanmak hem yanlış hem de tehlikelidir.

Tedavi amaçlı pregabalin kullanıyorsanız ve iş, ehliyet ya da adli bir sebeple test yapılacaksa, reçetenizi ve ilaç kutunuzu yanınızda bulundurmanız yeterlidir. Hekimin yazdığı bir ilacı kullanmak, kötüye kullanım anlamına gelmez.

Pregabalin Uyuşturucu mudur, Yeşil Reçete Ne Anlama Gelir?

Pregabalin bir uyuşturucu değil, ruhsatlı bir ilaçtır; ancak kötüye kullanım riski nedeniyle Türkiye'de 1 Nisan 2019'dan bu yana yeşil reçeteyle satılmaktadır. Yeşil reçete, ilacın kontrol altında tutulduğu ve yalnızca hekimin özel reçetesiyle eczaneden alınabildiği anlamına gelir. Reçetesiz satışı ve başkasına verilmesi yasal değildir.[2]

Benzer kaygılar başka ülkelerde de düzenlemelere yol açtı. Birleşik Krallık, pregabalin ve gabapentinle ilişkili ölümlerdeki artış üzerine bu iki ilacı 2019'da kontrol altındaki maddeler listesine aldı.[7] Bu düzenlemeler ilacın tedavi değerini ortadan kaldırmaz; amaç kötüye kullanımı ve kaçak dolaşımı sınırlamaktır.

İnternetten, sosyal medyadan ya da tanıdıklardan alınan pregabalinin hem içeriği hem dozu belirsizdir. Sahte ya da başka maddelerle karıştırılmış ürünler ciddi zehirlenmelere yol açabilir. İlacı yalnızca kendi adınıza yazılmış reçeteyle eczaneden almanız en güvenli yoldur.

Ağrı ya da Kaygı İçin Pregabalin Kullanan Biri Neye Dikkat Etmeli?

Pregabalini tedavi amacıyla kullanan biri, hekimin yazdığı dozun dışına çıkmamalı, alkol ve başka sakinleştiricilerle birlikte almamalı ve ilacı kendi başına bırakmamalıdır. Bu üç kurala uyulduğunda bağımlılık riski büyük ölçüde azalır. Etkinin azaldığını hissetmek dozu artırmak için değil, hekimle konuşmak için bir nedendir.

Güvenli kullanım için akılda tutulabilecek kısa bir liste:

  • İlacı her gün aynı saatlerde ve yazılan miktarda alın.
  • Kaçırılan dozu bir sonraki dozla ikiye katlamayın.
  • Başka bir hekime gittiğinizde pregabalin kullandığınızı mutlaka söyleyin.
  • Uyku ilacı, kas gevşetici ya da güçlü ağrı kesici başlanacaksa birlikte kullanımı sorun.
  • İlacınızı başkasıyla paylaşmayın ve evde çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın.
  • İlk haftalarda baş dönmesi ve uyku hâli geçene kadar araç kullanmayın.
  • Gebelik planlıyorsanız ya da emziriyorsanız tedaviyi hekiminizle yeniden değerlendirin.

Pregabalin ile yakın etkili bir ilaç olan gabapentin için de aynı kurallar geçerlidir. Gabapentinin özelliklerini Neruda (gabapentin) yazımızda anlattık.

Yakınınızın Pregabalini Kötüye Kullandığından Şüpheleniyorsanız Ne Yapmalısınız?

Yakınınızın pregabalini kötüye kullandığından şüpheleniyorsanız önce sakin bir anda, suçlamadan ve gözlemlerinize dayanarak konuşun. Ona yardım etmek istediğinizi, ilacın tehlikeli boyuta ulaştığından endişelendiğinizi söyleyin. Tehdit, utandırma ve ilaçları gizlice atmak çoğu zaman kişinin kullanımı daha çok saklamasına yol açar ve güveni zedeler.

Aileler için işe yarayan birkaç adım:

  • Gözleme dayanın: "Bağımlısın" demek yerine "Son haftalarda çok uykulu olduğunu ve kutuların çabuk bittiğini fark ettim" gibi somut cümleler kurun.
  • Bilgi edinin: Yoksunluğun tehlikeli olabileceğini bilin ve ilacı birden kestirmeye çalışmayın.
  • Birlikte randevu planlayın: İlk görüşmeye eşlik etmeyi teklif edin.
  • Sınır koyun: Para vermek ya da ilaç temin etmek gibi kullanımı kolaylaştıran davranışlardan kaçının.
  • Kendinizi de koruyun: Bağımlılık bütün aileyi yorar; sizin de destek almanız doğaldır.

Yakınınızda aşırı uyku hâli, yavaş ve yüzeysel solunum, morarma, uyandırılamama ya da nöbet görürseniz bu bir zehirlenme belirtisi olabilir. Vakit kaybetmeden 112'yi arayın ve kişinin aldığı ilaçların kutularını sağlık ekibine gösterin.

Ne Zaman Uzmana Başvurmalısınız?

Pregabalini yazılan dozun üzerinde aldığınızı, bırakmayı denediğiniz hâlde başaramadığınızı ya da ilaç alınmadığında yoksunluk belirtileri yaşadığınızı fark ettiyseniz, bağımlılık konusunda deneyimli bir psikiyatriste başvurmanın zamanı gelmiştir. Erken başvuru, azaltma sürecini kısaltır ve nöbet, kaza ya da zehirlenme gibi ciddi risklerin önüne geçer.

Şu durumlarda beklemeden yardım isteyin:

  • İlacı opioid, alkol ya da sakinleştiricilerle birlikte kullanıyorsanız
  • Günlük dozunuz 600 mg sınırını aştıysa
  • İlacı birden fazla hekimden ya da reçetesiz yollardan temin ediyorsanız
  • Yoksunlukta nöbet, bayılma ya da kafa karışıklığı yaşadıysanız
  • Kendinize zarar verme ya da ölüm düşünceleri ortaya çıktıysa

Madde kullanımının genel belirtileri ve tedavi seçenekleri için madde bağımlılığı rehberimizi okuyabilir, durumunuzu madde bağımlılığı testiyle değerlendirebilirsiniz. Bulunduğunuz ildeki psikiyatristleri sitemizdeki il sayfalarından, örneğin İstanbul yetişkin psikiyatrisi ya da Ankara yetişkin psikiyatrisi listelerinden inceleyip randevu talebi gönderebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Lyrica 75 mg bağımlılık yapar mı?

Hekimin yazdığı biçimde günde 75–150 mg gibi dozlarla kullanıldığında bağımlılık hastalığı gelişmesi sık değildir; ancak düzenli kullanımda beden ilaca alışabilir ve aniden bırakmak yoksunluk yapabilir. Doz kendiliğinden artırılmaya başlandığında ya da ilaç keyif için alındığında risk belirgin biçimde yükselir.

Pregabalin keyif verir mi?

Yüksek dozlarda bazı kişilerde neşe, gevşeme ve sarhoşluk hissi oluşturabilir; kısa ürün bilgisinde öfori yaygın yan etkiler arasında sayılır. Bu etki ilacın kötüye kullanılmasının başlıca nedenidir. Keyif için kullanmak; kaza, zehirlenme ve bağımlılık riskini birlikte getirir.

Pregabalin ve Xanax birlikte kullanılır mı?

Her iki ilaç da beyni baskıladığı için birlikte kullanım uyku hâlini, dengesizliği ve solunum baskılanmasını artırabilir. Bazı durumlarda hekim kısa süreli olarak ikisini birlikte yazabilir, ancak bu ancak yakın takiple yapılır. Kendi başınıza birleştirmeyin. Alprazolamın riskleri için Xanax yazımıza bakabilirsiniz.

Pregabalin bırakınca ağrı geri gelir mi?

İlacın tedavi ettiği ağrı hâlâ sürüyorsa, azaltma sırasında ağrı yeniden hissedilebilir; yoksunluk da geçici olarak ağrıyı artırabilir. Bu nedenle bırakma planı ağrının başka yollarla kontrol edilmesiyle birlikte yapılır. Fizik tedavi, egzersiz, başka ilaçlar ve ağrıya yönelik psikoterapi seçenekleri değerlendirilir.

Pregabalin bağımlılığı tamamen geçer mi?

Evet, uygun tedaviyle pregabalin bağımlılığından kurtulmak mümkündür. Yoksunluk belirtileri çoğu zaman haftalar içinde geçer. Asıl iş, ilacı başlatan kaygı, ağrı ya da madde kullanımının ele alınması ve nüksün önlenmesidir. Bir kayma yaşanması tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez, planın gözden geçirilmesi gerektiğini gösterir.

Gabapentin de bağımlılık yapar mı?

Gabapentin de pregabaline benzer biçimde kötüye kullanılabilir ve bırakıldığında yoksunluk yapabilir; ancak emilimi daha değişken olduğu için kötüye kullanım raporları pregabaline göre daha seyrektir. İki ilaç için de opioid ve alkolle birlikte kullanım aynı solunum riskini taşır.

Pregabalin kullanırken araç kullanılır mı?

Pregabalin baş dönmesi, uyku hâli ve bulanık görme yapabildiği için özellikle tedavinin ilk haftalarında ve doz artırıldığında araç kullanmak önerilmez. İlacın sizi nasıl etkilediğini öğrenene kadar dikkat gerektiren işlerden kaçının. Alkolle birlikte alındığında bu etkiler belirgin biçimde artar.

Pregabalin kaygıya iyi gelir mi, bağımlılık yapmayan seçenek var mı?

Pregabalin yaygın kaygı bozukluğunda onaylı bir seçenektir. Kaygıda ilk sırada çoğu zaman bağımlılık riski taşımayan antidepresanlar ve psikoterapi düşünülür. Hangi tedavinin size uygun olduğunu bir psikiyatrist belirler. Kaygı düzeyinizi önceden görmek isterseniz anksiyete testimizi doldurabilirsiniz.

Pregabalin kötüye kullanımı ve bağımlılığını anlatan bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı koymaz, muayene ve tedavinin yerine geçmez. Kullandığınız ilacın dozunu değiştirmeden ya da bırakmadan önce mutlaka hekiminizle konuşun. Solunum yavaşlaması, uyandırılamama, nöbet ya da kendinize zarar verme düşüncesi gibi acil bir durumda zaman kaybetmeden 112'yi arayın.

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?

Henüz yorum yok; ilk yorumu siz yazabilirsiniz. Düşüncenizi ya da deneyiminizi birkaç cümleyle paylaşabilirsiniz. Takma ad kullanabilirsiniz; telefon ya da adres yazmayın, yorumunuz herkese açık yayımlanır.

E-posta ya da telefon istemiyoruz. Yorumunuz editör ekibimiz okuduktan sonra yayımlanır.

Kendinizi güvende hissetmiyorsanız yorum yazmak yerine hemen 112'yi arayın.

Yazan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi Yayımlanma: 7 Ekim 2026, 06:15 Nasıl hazırlıyoruz?

Kaynaklar ve ileri okuma

Bu yazı hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar temel alınmıştır. Sağlığınızla ilgili kararlar için hekiminize danışın.

  1. Lyrica 75 mg Sert Kapsül Kısa Ürün Bilgisi (KÜB) — Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) (2020)
  2. Pregabalin Etkin Maddesini İçeren İlaçların Yeşil Reçete Kapsamına Alınması Hakkında Duyuru (7 Mart 2019) — Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) (2019)
  3. Abuse Potential of Pregabalin: A Systematic Review (Schjerning ve ark.), CNS Drugs — Springer Nature (2016)
  4. Abuse and Misuse of Pregabalin and Gabapentin (Evoy, Morrison, Saklad), Drugs — Springer Nature (2017)
  5. How addictive are gabapentin and pregabalin? A systematic review (Bonnet, Scherbaum), European Neuropsychopharmacology — Elsevier (2017)
  6. FDA warns about serious breathing problems with seizure and nerve pain medicines gabapentin and pregabalin (Drug Safety Communication) — U.S. Food and Drug Administration (2019)
  7. Pregabalin and gabapentin to be controlled as Class C drugs — Birleşik Krallık İçişleri Bakanlığı (Home Office) (2018)

Bu yazı nasıl hazırlandı?

Bu yazı Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi tarafından; resmi ürün bilgileri, tanı sınıflandırmaları ve güncel tedavi kılavuzları esas alınarak hazırlanmıştır. Bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için sizi muayene eden hekime başvurun.

Yayımlanma: 07.10.2026 Yayın ilkelerimiz Sorumluluk reddi

Tıbbi sorumluluk reddi. Bu yazı yalnız bilgilendirme amaçlıdır; profesyonel tıbbi tavsiye, tanı ya da tedavinin yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili sorularınız için bir sağlık profesyoneline başvurun.

Acil durumda: Kendinize ya da başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin.