Biteral, etken maddesi ornidazol olan bir ilaçtır. Bakterilere ve tek hücreli parazitlere karşı etkilidir; bu yüzden hem antibiyotik hem antiparaziter sayılır.[2]
İÇİNDEKİLER
Bir noktayı baştan belirtelim: Biteral bir psikiyatri ilacı değildir. Sitemizde yer almasının nedeni, arama sonuçlarında sık karşılaşılan ve sorulan bir ilaç olmasıdır. Buradaki bilgiler onaylı ürün bilgisine dayanır ve hekim önerisinin yerine geçmez.
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Etken madde | Ornidazol[2] |
| İlaç grubu | Nitroimidazol türevi antiprotozoal ve antibakteriyel ilaç (ATC: P01AB03) |
| Reçete türü | Reçete ile satılır |
| Türkiye'deki formları | 500 mg film kaplı tablet; ayrıca 250 mg tablet, vajinal tablet ve damar içi çözelti[2] |
| Onaylı kullanım alanları | Trikomoniyaz, amebiyaz (amipli dizanteri ve karaciğer apsesi dâhil), giardiyaz[1] |
| Nasıl alınır | Her zaman yemeklerden sonra[1] |
| Tedavi süresi | Kullanım alanına göre tek doz ile 10 gün arasında değişir[1] |
| En önemli uyarı | Tedavi boyunca ve bittikten sonra en az 3 gün alkol alınmamalıdır[1] |
Biteral nedir, ne işe yarar?
Biteral, nitroimidazol grubundan bir ilaçtır. Hücre içine girdikten sonra mikroorganizmanın genetik yapısını bozarak çoğalmasını durdurur. Bu etki hem bazı bakterilerde (özellikle oksijensiz ortamda yaşayanlarda) hem de tek hücreli parazitlerde görülür.
Onaylı ürün bilgisine göre ornidazol şu durumlarda kullanılır:[1]
- Trikomoniyaz: kadın ve erkeklerde Trichomonas vaginalis adlı parazitin yol açtığı idrar ve üreme yolu enfeksiyonları.[1]
- Amebiyaz: amipli dizanteri dâhil olmak üzere Entamoeba histolytica'nın neden olduğu bağırsak enfeksiyonlarının tümü ve başta amipli karaciğer apsesi olmak üzere bağırsak dışı biçimleri.[1]
- Giardiyaz (lambliyaz): Giardia parazitinin yol açtığı bağırsak enfeksiyonu.[1]
Uygulamada hekimler ornidazolü oksijensiz ortamda üreyen bakterilerin yol açtığı enfeksiyonlarda ve bazı ameliyat öncesi korunma şemalarında da kullanabilir; bu kullanımların gerekçesini hekiminiz açıklar.
Biteral antibiyotik mi?
Kısmen. Bakterilere karşı etkili olduğu için antibiyotik özelliği taşır; ancak asıl hedefi tek hücreli parazitlerdir. Yani soğuk algınlığı, grip ya da boğaz ağrısı gibi yaygın durumlar için kullanılan bir antibiyotik değildir. Bu tabloların çoğu virüs kaynaklıdır ve ornidazol işe yaramaz.
Biteral hangi enfeksiyonlar için yazılır?
Sayfaya gelenlerin çoğu "bana bu yazıldı, neyim var?" sorusunun peşindedir. Onaylı üç kullanım alanını kısaca tanıyalım.[1]
Trikomoniyaz. Trichomonas vaginalis adlı tek hücreli parazitin yol açtığı, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Kadınlarda kötü kokulu ve köpüklü akıntı, kaşıntı, yanma ve idrar yaparken rahatsızlık yapabilir. Erkeklerde çoğu zaman belirti vermez; bu yüzden fark edilmeden eşe bulaşır. Tedavide eşlerin birlikte tedavi edilmesi bu nedenle kuraldır.[1]
Amebiyaz. Entamoeba histolytica adlı parazitin yol açtığı bağırsak enfeksiyonudur. Kirli su ve besinlerle bulaşır. Hafif olgularda karın ağrısı ve yumuşak dışkılama görülürken, amipli dizanteride kanlı ve mukuslu ishal, karın krampları ve ateş olur. Parazit bağırsak duvarını aşıp karaciğere ulaşırsa amipli karaciğer apsesi gelişebilir; bu ağır bir tablodur ve ilacın daha uzun süre kullanılmasını gerektirir.[1]
Giardiyaz. Giardia parazitinin yol açtığı bağırsak enfeksiyonudur; yine su ve besin yoluyla bulaşır. Köpüklü ve kötü kokulu ishal, şişkinlik, gaz, karın ağrısı ve kilo kaybı tipiktir. Çocuklarda uzun sürerse büyüme geriliğine yol açabilir. Tedavisi kısadır: prospektüs 1–2 günlük şema tanımlar.[1]
Bu enfeksiyonların tanısı belirtiye bakarak değil, laboratuvar incelemesiyle konur. Dışkı incelemesi ya da akıntı örneği alınmadan yapılan "tahmini" tedavi hem gereksiz ilaç kullanımına hem de asıl sorunun atlanmasına yol açabilir.
Tedavi sırasında ve sonrasında nelere dikkat etmeli?
- Tedaviyi tamamlayın. Belirtiler ikinci günde geçse bile hekimin verdiği süreyi doldurun; yarım kalan tedavi yinelemeye yol açar.
- Alkolden uzak durun. Tedavi boyunca ve bitiminden sonra en az üç gün.[1]
- Eşinizi de tedavi ettirin. Trikomoniyazda bu şarttır; yalnız bir kişinin tedavisi kısa sürede yeniden bulaşma demektir.[1]
- Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlarda tedavi bitene kadar korunmasız ilişkiden kaçınılmalıdır.
- Bağırsak enfeksiyonlarında el hijyeni, güvenli su ve besin hazırlığı yinelemeyi önler.
- Kontrol tetkiki gerekip gerekmediğini hekiminize sorun; bazı olgularda tedavi sonrası inceleme yapılır.
- Yakınmalar sürüyorsa ilacı kendi kararınızla uzatmayın; tanının yeniden gözden geçirilmesi gerekebilir.
Biteral 500 mg ne için kullanılır, dozu nedir?
Doz, tedavi edilen enfeksiyona göre belirgin biçimde değişir. Aşağıdaki şema onaylı ürün bilgisine dayanır.[1]
| Enfeksiyon | Yetişkin dozu (500 mg tablet) | Çocuk dozu |
|---|---|---|
| Trikomoniyaz, tek doz tedavi | Akşam 3 tablet, tek seferde[1] | Günde tek doz 25 mg/kg[1] |
| Trikomoniyaz, 5 günlük tedavi | Sabah 1, akşam 1 tablet[1] | Günde tek doz 25 mg/kg[1] |
| Amipli dizanteri, 3 günlük tedavi | Akşam tek seferde 3 tablet; 60 kg üstünde 4 tablet (sabah 2, akşam 2)[1] | 35 kg altı: tek dozda 40 mg/kg[1] |
| Amebiyazın diğer biçimleri, 5–10 günlük tedavi | Sabah 1, akşam 1 tablet[1] | 35 kg altı: tek dozda 25 mg/kg[1] |
| Giardiyaz, 1–2 günlük tedavi | Akşam tek seferde 3 tablet[1] | 35 kg altı: tek dozda 40 mg/kg[1] |
Önemli iki kural. Birincisi, tablet her zaman yemeklerden sonra alınır.[1] İkincisi, trikomoniyaz tedavisinde enfeksiyonun yeniden bulaşmasını önlemek için hastanın eşinin de aynı dozla tedavi edilmesi gerekir.[1] Yalnız bir kişinin tedavi olması, kısa sürede yeniden enfeksiyon anlamına gelir.
Özel durumlar: böbrek yetmezliğinde doz ayarı gerekmez; ağır karaciğer yetmezliğinde ise doz aralığı iki katına çıkarılır, yani ilaç daha seyrek alınır.[1] Yaşlılarda kullanıma ilişkin klinik veri bulunmamaktadır.[1]
Biteral 500 mg nedir, 250 mg'dan farkı nedir?
İkisinin etken maddesi aynıdır, yalnız tablet başına düşen miktar değişir. Yukarıdaki şemalar 500 mg'lık tablete göre yazılmıştır; 250 mg kullanılacaksa tablet sayısı buna göre iki katına çıkar. Hangi gücün kaç adet kullanılacağına hekiminiz karar verir.
Biteral ve alkol: en kritik uyarı
Bu ilacın en çok bilinmesi gereken kuralı budur. Ürün bilgisi, ornidazol kullanırken ve ilaç kesildikten sonra en az üç gün boyunca alkol alınmamasını ister.[1]
Nedeni, birlikte alındığında ortaya çıkabilen tepkidir: yüzde kızarma, uyuşukluk, ateş, bulantı ve kusma, tansiyon düşmesi ve karıncalanma.[1] Bu tablo rahatsız edicidir ve kişiyi acile götürebilir.
Alkol yalnız içki anlamına gelmez; bazı şurup, ağız gargarası ve bitkisel damlalarda da alkol bulunabilir. Tedavi süresince aldığınız ürünlerin içeriğine bakın, emin değilseniz eczacınıza sorun.
Biteral yan etkileri
Ürün bilgisindeki sıklık tanımları: yaygın olmayan (1.000 kişide 1–10), seyrek (10.000 kişide 1–10), çok seyrek (10.000 kişide 1'den az).[1]
| Sıklık | Yan etkiler |
|---|---|
| Yaygın olmayan | Bulantı, kusma, ishal, mide üstü bölgede rahatsızlık, ağız kuruluğu, iştahsızlık[1] |
| Seyrek | Tat alma bozukluğu; kaşıntı ve cilt tepkileri; akyuvar sayısında düşme (lökopeni)[1] |
| Çok seyrek | Uyku hâli, baş ağrısı, baş dönmesi, titreme, kaslarda sertlik, hareket uyumunda bozulma, nöbet, yorgunluk, vertigo, geçici bilinç kaybı ve el–ayaklarda uyuşma (periferik nöropati)[1] |
| Sıklığı bilinmeyen | Sarılık ve karaciğer testlerinde bozulma[1] |
Genellikle geçici olanlar: bulantı, ağızda metalik tat, iştahsızlık ve hafif mide rahatsızlığı. Tableti yemekten sonra almak bu yakınmaları azaltır.[1]
Hemen hekime bildirilmesi gerekenler: el ve ayaklarda uyuşma ya da karıncalanma, hareketlerde beceriksizlik, nöbet, bilinç kaybı, göz ve ciltte sararma, yaygın döküntü. Sinir sistemiyle ilgili belirtiler seyrek görülür ama ilacın kesilmesini gerektirebilir.[1]
Kimler kullanmamalı, nelere dikkat edilmeli?
Ornidazol, bu maddeye, diğer nitroimidazol türevlerine ya da ilacın içeriğindeki maddelerden herhangi birine karşı aşırı duyarlılığı bilinen kişilerde kontrendikedir.[1]
Dikkatli kullanılması gereken durumlar:[1]
- Merkezi sinir sistemi hastalıkları: epilepsi ve multipl skleroz gibi tablolarda dikkatle kullanılmalıdır.[1]
- Karaciğer hastalığı: karaciğer hastalığı olanlarda dikkat gerekir; ağır yetmezlikte doz aralığı iki katına çıkarılır.[1]
- Kan değerleri: akyuvar düşüklüğü seyrek de olsa bildirilmiştir; ateş ve boğaz ağrısı gibi enfeksiyon belirtileri hekime bildirilmelidir.[1]
- Uzun süreli kullanım: sinir sistemiyle ilgili belirtiler ortaya çıkarsa tedavi yeniden değerlendirilmelidir.[1]
Antibiyotik kullanımının genel kuralı burada da geçerlidir: kendinizi iyi hissettiğiniz için tedaviyi yarıda kesmeyin. Yarım bırakılan tedavi enfeksiyonun tam temizlenmemesine ve yinelemesine yol açar.
Etkileşimler ve araç kullanımı
| Birlikte kullanım | Ürün bilgisinin yaklaşımı |
|---|---|
| Alkol | Tedavi sırasında ve bitiminden sonra en az 3 gün alınmamalıdır[1] |
| Kumarin türü kan sulandırıcılar (örneğin varfarin) | Etkilerini güçlendirir; kan sulandırıcının dozu buna göre ayarlanmalıdır[1] |
| Simetidin, fenitoin, fenobarbital, lityum | Birlikte kullanımda dikkatli olunmalıdır[1] |
| Vekuronyum bromür (ameliyatta kullanılan kas gevşetici) | Kas gevşetici etkiyi uzatır[1] |
Lityum kullanıyorsanız bunu hekiminize mutlaka söyleyin; lityum bir duygudurum düzenleyicidir ve kan düzeyi dar bir aralıkta tutulur.
Araç ve makine kullanımı: ilaç uyku hâli, baş dönmesi, titreme, hareket uyumunda bozulma ve nöbete yol açabildiğinden, bu belirtiler varken araç ve makine kullanılmamalıdır.[2]
Gebelik ve emzirme
Gebelik kategorisi C'dir.[1] Gebelikte maruz kalmaya ilişkin klinik veri bulunmamaktadır; hayvan çalışmalarında doğrudan ya da dolaylı zararlı etki gösterilmemiş ve teratojenik ya da fetotoksik etki saptanmamıştır, ancak gebe kadınlarda denetimli bir çalışma yapılmamıştır.[1]
Bu nedenle ilaç, gebelikte ve emzirme döneminde gerekli olmadıkça kullanılmamalıdır; karar hekime aittir.[2] Gebe olabileceğinizi düşünüyorsanız tedaviye başlamadan önce söyleyin.
Doz aşımı ve acil durumlar
Doz aşımında yan etkiler daha şiddetli biçimde ortaya çıkar.[1] İlacın özgül bir panzehiri yoktur; kramp durumunda diazepam verilmesi önerilir ve tedavi belirtiye yöneliktir.[1]
Ne yapmalı: Fazla doz alındığından şüpheleniyorsanız 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın ve ilaç kutusunu yanınıza alın. Ne alındığı ve ne yapılacağı için Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni (114) arayabilirsiniz. Kendi başınıza kusturmaya çalışmayın.
Alkolle birlikte alındıktan sonra şiddetli kızarma, kusma, tansiyon düşmesi ve çarpıntı gelişirse de aynı numaraları arayın.
Biteral kullananların sık sorduğu konular
"Ağzımda metalik tat var." Tat alma bozukluğu seyrek görülen yan etkiler arasındadır ve tedavi bitince geçer.[1]
"Eşimin de kullanması gerekir mi?" Trikomoniyazda evet; ürün bilgisi yeniden bulaşmayı önlemek için eşin de aynı dozla tedavi edilmesini ister.[1]
"Bir kadeh şarap içsem olur mu?" Olmaz. Kural tedavi boyunca ve bitiminden sonra en az üç gündür.[1]
"Mide bulantısı yaptı." Sindirim yakınmaları yaygın olmayan yan etkiler arasındadır; tableti yemekten sonra almak azaltır.[1]
"Antibiyotik olduğu için probiyotik almalı mıyım?" Bunu hekiminize sorun; ishal gelişirse bildirmeniz gerekir.
Biteral ile benzer ilaçlar arasındaki fark
Eczanede ornidazol içeren başka markalar da bulunur; etken madde aynı olduğunda beklenen etki ve yan etki profili de aynıdır. Fark, tablet gücü, ambalaj büyüklüğü ve fiyattadır.
Daha sık karıştırılan konu, ornidazolün metronidazol ile aynı aileden olmasıdır. İkisi de nitroimidazol türevidir ve benzer enfeksiyonlarda kullanılır. Hangi maddenin seçileceği, tedavi edilecek etkene, kullanım kolaylığına ve kişinin daha önce yaşadığı yan etkilere göre hekim tarafından belirlenir. İki ilacı birlikte kullanmak ya da birinden diğerine kendi kararınızla geçmek doğru değildir.
Alkol kuralı bu ailenin tamamı için geçerlidir; ornidazolde süre, ilaç kesildikten sonra en az üç gündür.[1]
Reçetesiz alınabilir mi, ne zaman hekime gidilmeli?
Biteral reçeteli bir ilaçtır ve eczaneden reçetesiz verilmez. Bu bir formalite değildir: yukarıdaki üç enfeksiyonun tanısı laboratuvar incelemesiyle konur ve doz şeması enfeksiyona göre belirgin biçimde değişir.[1]
Şu durumlarda beklemeden hekime başvurun: kanlı ya da mukuslu ishal, ateşle birlikte karın ağrısı, iki haftadan uzun süren ishal ve kilo kaybı, kadınlarda kötü kokulu akıntıyla birlikte kaşıntı ve yanma, karaciğer bölgesinde ağrı ile birlikte ateş.
Elinizde kalan eski kutuyu yeni bir yakınma için kullanmayın. Belirtiler benzer olsa da etken farklı olabilir; yanlış ilaç hem işe yaramaz hem tanıyı geciktirir.
İlgili sayfalarımız
İlaç kullanımıyla ilgili genel konularda psikiyatri ilaçları isimleri rehberimize bakabilirsiniz. Enfeksiyon dönemlerinde sık görülen bitkinlik ve uyku sorunları için uyku sorunları yazımız, kaygı yakınmaları için anksiyete bozuklukları rehberimiz yardımcı olabilir.
Sık Sorulan Sorular
Biteral ne işe yarar?
Trikomoniyaz, amebiyaz (amipli dizanteri ve karaciğer apsesi dâhil) ve giardiyaz tedavisinde kullanılır.[1] Tek hücreli parazitlere ve bazı bakterilere karşı etkilidir.
Biteral 500 mg ne için kullanılır?
Aynı üç kullanım alanı için kullanılır; 500 mg, doz şemalarının yazıldığı standart tablet gücüdür.[1] Kaç tablet ve kaç gün kullanılacağı enfeksiyona göre değişir.
Biteral hap ne işe yarar, antibiyotik mi?
Hem antibakteriyel hem antiparaziter etkisi vardır. Ancak grip ve soğuk algınlığı gibi virüs kaynaklı durumlarda işe yaramaz.
Biteral kullanırken alkol alınır mı?
Hayır. Tedavi boyunca ve ilaç kesildikten sonra en az üç gün alkol alınmamalıdır; birlikte alındığında kızarma, bulantı, kusma ve tansiyon düşmesi görülebilir.[1]
Biteral yan etkileri nelerdir?
En sık bulantı, kusma, ishal, ağız kuruluğu ve iştahsızlık görülür; bunlar yaygın olmayan yan etkilerdir.[1] Uyuşma, nöbet ve bilinç kaybı gibi sinir sistemi etkileri çok seyrektir ve hekime bildirilmelidir.[1]
Biteral yemekten önce mi sonra mı alınır?
Her zaman yemeklerden sonra alınır.[1] Bu hem emilim hem de mide yakınmaları açısından önemlidir.
Eşimin de tedavi olması gerekir mi?
Trikomoniyaz tedavisinde evet; yeniden bulaşmayı önlemek için eşe de aynı doz uygulanır.[1]
Biteral gebelikte kullanılır mı?
Gebelik kategorisi C'dir ve gebelerde denetimli çalışma yoktur; gerekli olmadıkça kullanılmamalıdır.[1] Karar hekiminize aittir.
Kan sulandırıcı kullanıyorum, birlikte alabilir miyim?
Hekiminize danışmadan almayın. Ornidazol kumarin türü kan sulandırıcıların etkisini güçlendirir ve dozlarının ayarlanması gerekebilir.[1]
Biteral kullanırken araç kullanabilir miyim?
Baş dönmesi, uyku hâli ya da hareketlerde beceriksizlik varsa kullanmayın.[2] Bu belirtiler seyrek görülür ama araç güvenliğini doğrudan etkiler.
Yorumlar
1 yorumBu yazı hakkındaki düşüncelerinizi paylaşabilirsiniz. Kişisel sağlık bilgilerinizi ve telefon numaranızı yazmayın.
Kadir Cetin
Psikojenik hareket bozukluklarinin tanilanma sürecini anlatan bu yazı bilgilendirici.
Yorum yazın