Tofranil, etken maddesi imipramin olan ve üç halkalı yapısı nedeniyle trisiklik antidepresanlar grubunda yer alan bir ilaçtır. 1950'lerde depresyonda etkili bulunan ilk ilaçlardan biridir ve psikiyatri tarihinde önemli bir dönüm noktası sayılır. Bugün daha çok diğer antidepresanlara yanıt alınamayan yetişkinlerde, hekim gözetiminde kullanılır.
İçindekiler · 13 başlık
Bu yazıda Tofranil'in hangi durumlarda verildiğini, dozunu, kalp ve nöbet uyarılarını, sık yan etkilerini ve nasıl bırakıldığını anlattık. Depresyon hakkında bilgi için depresyon nedir yazımıza bakabilirsiniz.[3]
Tofranil Ne İşe Yarar?
Ürün bilgisine göre Tofranil yetişkinlerde birçok depresyon türünde kullanılır: bipolar bozukluğun depresyon dönemi, yaşam olaylarına tepki olarak gelişen depresyon, bedensel yakınmaların öne çıktığı maskeli depresyon, ileri yaşta başlayan depresyon, şizofreniye eşlik eden depresyon ve nörolojik ya da bedensel hastalıklara bağlı ağır depresyon. Çocuk ve ergenlerde kullanılmaz.[1]
İlaç beyinde serotonin ve noradrenalinin sinir hücrelerine geri alınmasını engelleyerek bu taşıyıcıların etkisini artırır. Türkiye'deki ürün bilgisinde ruhsatlı kullanım alanı yalnızca yetişkinlerdeki depresyon türleridir.
Tofranil Nasıl Kullanılır, Dozu Nedir?
Doz hekim tarafından kişiye göre belirlenir ve en düşük dozdan başlanarak yavaşça artırılır. Ayakta tedavi gören yetişkinlerde günde bir ile üç kez 25 mg ile başlanır ve doz ilk haftanın sonunda günde 150 ile 200 mg'a ulaştırılır. Belirgin düzelmeden sonra idame dozu çoğu kişide günde 50 ile 100 mg arasındadır. Tabletler çiğnenmeden yutulur.[1]
| Kim | Başlangıç | Hedef doz | İdame |
|---|---|---|---|
| Ayakta tedavi, yetişkin | Günde 1–3 kez 25 mg | 150–200 mg | 50–100 mg |
| Hastanede yatan | Günde 3 kez 25 mg | 200 mg, ağırda 300 mg | Genellikle 100 mg |
| Yaşlı | Günde 10 mg | 30–50 mg | 30–50 mg |
İleri karaciğer ya da böbrek hastalığında doz düşürülür. Yaşlılar ilaca orta yaşlılara göre daha güçlü tepki verir.[1]
Tofranil Kalbi Etkiler mi?
Etkileyebilir. Kalp atışında hızlanma ve ayağa kalkınca tansiyon düşmesi çok sık görülür; ritim ve iletim bozuklukları da yaygın yan etkiler arasındadır. Yüksek dozlarda kalbin elektriksel toparlanmasını gösteren QT aralığında uzama ve çok seyrek olarak ölümcül ritim bozuklukları bildirilmiştir. Bu nedenle kalp yetmezliği, ritim bozukluğu olanlarda ve kalp krizi sonrasında kullanılmaz.[1]
Kalp hastalarında ve yaşlılarda tedavi öncesi ve sırasında EKG ve tansiyon izlenir. QT aralığını uzatan başka ilaçlarla birlikte kullanım riski artırır.
Tofranil Nöbet Yapar mı?
Trisiklik antidepresanlar nöbet eşiğini düşürür. Ürün bilgisine göre Tofranil, epilepsisi olanlarda, beyin hasarı ya da alkol bırakma gibi nöbete zemin hazırlayan durumlarda ve nöbet eşiğini düşüren diğer ilaçlarla birlikte dikkatle kullanılmalıdır. Nöbet riski doza bağlı görünmektedir; bu yüzden dozun hızla yükseltilmesinden kaçınılır.[1]
Tofranil'in Sık Görülen Yan Etkileri Nelerdir?
Çok sık görülen yan etkiler ağız kuruluğu, kabızlık, terleme, titreme, sıcak basması ve olağandışı kilo alımıdır. Baş dönmesi, baş ağrısı, uyku hâli, bulanık görme, gözyaşında azalma, bulantı, iştahsızlık, cinsel istekte değişiklik ve uyku bozukluğu da yaygındır. Bu yakınmaların bir kısmı depresyonun belirtilerinden ayırt edilemeyebilir.[1]
Uzun kullanımda diş çürükleri artabileceği için düzenli diş kontrolü yararlıdır. Şiddetli kabızlık ya da idrar yapamama olursa hekime haber verin.
Tofranil Ruh Hâlinde Hangi Değişikliklere Yol Açabilir?
Kafa karışıklığı, yön bulamama, gerçekte olmayan şeyleri görme, kaygı, huzursuzluk ve aşırı neşe hâli yaygın yan etkiler arasında sayılır. Bipolar bozukluğu olanlarda mani ya da hipomani başlayabilir, şizofrenisi olanlarda psikoz alevlenebilir. Yaşlılarda özellikle geceleri deliryuma benzer bir tablo görülebilir ve ilaç kesilince birkaç günde geçer.[1]
Panik bozukluğu olanlarda tedavinin başında kaygı artabilir. Tedavinin ilk haftalarında ve doz değişikliklerinde intihar düşünceleri artabileceği için yakın izlem gerekir; acil durumda 112'yi arayın.
Tofranil Hangi İlaçlarla Birlikte Kullanılmaz?
MAO inhibitörü antidepresanlarla birlikte ve bu ilaçlardan önceki ya da sonraki 14 gün içinde kullanılmaz. Fluoksetin, sertralin gibi SSRI'lar ve diğer serotonin artırıcı ilaçlarla birlikte kullanımda serotonin sendromu gelişebilir. QT aralığını uzatan ilaçlar ritim riskini artırır. Alkol ve sakinleştiriciler uyku hâlini ve dikkat dağınıklığını şiddetlendirir.[1]
Belirtiler için serotonin sendromu yazımıza bakabilirsiniz.
Tofranil Kimlerde Kullanılmaz?
Glokom, prostat büyümesi, mide çıkışında ya da bağırsakta darlık, idrar yapma sorunu, kalp yetmezliği, ritim ve iletim bozukluğu olanlarda ve kalp krizi sonrası dönemde kullanılmaz. Gebelik ve emzirme döneminde, 18 yaş altında ve kalıtsal bir kan hastalığı olan porfiride de kontrendikedir. Doğurganlık çağındaki kadınlar tedavi süresince etkili korunma yöntemi kullanmalıdır.[1]
Tofranil Gebelikte ve Emzirirken Kullanılır mı?
Hayır, kullanılmaz. Ürün bilgisinde gebelik kategorisi D olarak belirtilir ve Tofranil gebelikte kesin olarak kontrendikedir. Doğuma kadar trisiklik antidepresan kullanan annelerin bebeklerinde doğumdan sonraki ilk saat ve günlerde nefes darlığı, uyuşukluk, huzursuzluk, tansiyon değişiklikleri ve titreme gibi ilaç bırakma belirtileri bildirilmiştir.[1]
İmipramin anne sütüne geçtiği için emziren annelerde ya tedavi yavaş yavaş sonlandırılır ya da emzirmeden vazgeçilir. Gebelik planlıyorsanız ilacı kesmeden önce hekiminizle başka bir tedaviye geçişi konuşun.
Tofranil Fazla Alınırsa Ne Olur?
Trisiklik antidepresanlar aşırı dozda özellikle kalp ve sinir sistemi üzerinden ağır zehirlenmeye yol açar; ritim bozukluğu, tansiyon düşmesi, nöbet ve koma görülebilir. Belirtiler ilk dört saatte başlar, yirmi dört saatte en ağır düzeye ulaşır ve risk dört altı gün sürebilir. Çocukların kazara alması da ağır ve ölümcül olabilir.[1]
Bu nedenle ürün bilgisi ilacın her seferinde en az miktarda reçete edilmesini ister; ilacı çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın ve fazla alındığında beklemeden 112'yi arayın.
Tofranil Nasıl Bırakılır?
Ani bırakma bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal, uykusuzluk, baş ağrısı, sinirlilik ve kaygı gibi belirtilere yol açabileceği için ilaç birden kesilmez. Bırakma kararı verildiğinde doz hekimin önerdiği hızla azaltılır. Ruh hâliniz düzelmiş olsa bile tedaviyi kendi başınıza sonlandırmayın; erken bırakma depresyonun geri dönme riskini artırır.[1]
Bırakmaya hazır olup olmadığınızı antidepresan bırakmaya hazır mıyım testi ile gözden geçirebilirsiniz.
Tofranil Diğer Antidepresanlardan Nasıl Ayrılır?
Trisiklik antidepresanlar etkili ilaçlardır, ancak ağız kuruluğu, kabızlık, kilo alma ve kalp üzerindeki etkiler gibi yan etkileri daha belirgindir ve aşırı dozda daha tehlikelidirler. Bu nedenle kılavuzlar onları çoğu hastada ilk seçenek olarak önermez. Benzer gruptaki ilaçlar için Laroxyl ve Anafranil yazılarımıza bakabilirsiniz.[5][4]
Sık Sorulan Sorular
Tofranil kilo aldırır mı?
Evet; olağandışı kilo alımı ürün bilgisinde çok yaygın yan etki olarak geçer.
Tofranil kullanırken araç kullanılır mı?
Bulanık görme, uyku hâli ve baş dönmesi olursa araç ve makine kullanılmamalıdır.[2]
Tofranil ile alkol alınır mı?
Hayır; ürün bilgisi alkolün uyku hâli, baş dönmesi ve dikkat dağınıklığını şiddetlendirebileceğini belirtir.
Tofranil ne zaman etki eder?
Antidepresan etki genellikle birkaç haftada belirginleşir; dozu kendi başınıza artırmayın.
Belirtilerinizi depresyon testi ve gülümseyen depresyon testi ile gözden geçirebilir, yetişkin psikiyatrisi uzmanlarımızdan destek alabilirsiniz. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; Tofranil'in dozunu ve EKG takibini hekiminizle planlayın.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?
Henüz yorum yok; ilk yorumu siz yazabilirsiniz. Düşüncenizi ya da deneyiminizi birkaç cümleyle paylaşabilirsiniz. Takma ad kullanabilirsiniz; telefon ya da adres yazmayın, yorumunuz herkese açık yayımlanır.