Panik Atak Geçiren Birine Nasıl Yardım Edilir?

Panik atak geçiren birine yardım etmek için önce siz sakin kalın, yanında olduğunuzu söyleyin ve onunla birlikte yavaş nefes alın. Ona yaşadığının bir panik atak olduğunu, korkutucu ama tehlikeli olmadığını ve dakikalar içinde geçeceğini hatırlatın. Ne istediğini sorun, onu zorlamayın ve etrafı sakinleştirin. Göğüs ağrısı gibi tipik olmayan belirtilerde ise 112’yi arayın.

Bu yazıda bir yakınınız, eşiniz, çocuğunuz ya da iş arkadaşınız panik atak geçirirken adım adım ne yapabileceğinizi, hangi sözlerin yardımcı olduğunu ve hangilerinin atağı büyüttüğünü, panik atağı acil bir durumdan nasıl ayırt edeceğinizi ve atak sonrasında uzun vadede nasıl destek olabileceğinizi anlatıyoruz.

Panik Atak Geçiren Birine Hemen Ne Yapılmalı?

Panik atak geçiren birini gördüğünüzde ilk iş, sakin bir ses tonuyla yanına gidip kendinizi tanıtmak ve onunla kalacağınızı söylemektir. Ardından ona yaşadığının ne olduğunu sorun; daha önce atak geçirdiyse bunu size söyleyecektir. Kişiyi oturtmak, sıkan giysilerini gevşetmesine yardım etmek ve kalabalığı uzaklaştırmak ilk dakikalarda en işe yarar adımlardır.

Ruh sağlığı ilk yardımı üzerine uzman görüşleriyle hazırlanan rehberler, yardım edenin sakin, güven veren ve yargılamayan bir tutum sergilemesini, kişiye ne istediğini sormasını ve onun yerine karar vermemesini önerir.^[1] İlk dakikalarda şu sırayı izleyebilirsiniz:

1. Yanına gidin ve kendinizi tanıtın: “Ben buradayım, seninle kalacağım” deyin.
2. Ne yaşadığını sorun: “Daha önce böyle bir şey oldu mu, panik atak mı geçiriyorsun?”
3. Güvenli bir yere oturtun: Ayakta dolaşmak ve kaçmaya çalışmak atağı hızlandırır.
4. Ortamı sakinleştirin: Merakla toplanan kişileri nazikçe uzaklaştırın, gürültüyü azaltın.
5. Birlikte nefes alın: Nefes verişini uzatarak yavaşça nefes alın ve ona ritim gösterin.

Panik Atak Geçiren Biri Nasıl Sakinleştirilir?

Panik atak geçiren birini sakinleştirmenin en etkili yolu, onunla birlikte nefesini yavaşlatmak ve dikkatini korktuğu bedensel belirtilerden çevresine yönlendirmektir. Dört sayıda burundan nefes alıp altı sayıda yavaşça vermeyi siz de yaparak gösterin. Sesli saymak, kişinin ritmi takip etmesini kolaylaştırır ve atağın zirvesinin daha çabuk geçmesine yardım eder.

Nefes yavaşladıktan sonra dikkatini şimdiki ana getirmek için basit görevler verin: etrafta gördüğü beş şeyin adını söylemesini, dokunabildiği üç nesneyi hissetmesini ya da avucunda soğuk bir şişe tutmasını isteyin. Bu tür topraklama teknikleri, zihnin “kalp krizi geçiriyorum” gibi felaket düşüncelerinden uzaklaşmasını sağlar. Panik döngüsünde asıl yakıtın bu yanlış yorumlar olduğu bilinmektedir.^[2]

Kişi konuşmak istemiyorsa sessizce yanında durmak da yeterlidir. Elini tutmak ya da sırtına dokunmak bazı kişileri rahatlatırken bazılarını daha çok rahatsız edebilir; dokunmadan önce izin isteyin. Atağın kendi doğal seyrinde, çoğunlukla on ila yirmi dakika içinde azalacağını unutmayın.

Panik Atak Anında Ne Söylenmeli, Ne Söylenmemeli?

Panik atak anında kısa, sakin ve güven veren cümleler kurmak en doğrusudur: “Buradayım”, “Bu bir panik atak, geçecek”, “Benimle birlikte nefes al” gibi. “Sakin ol”, “abartıyorsun”, “bir şeyin yok” ya da “herkesin önünde rezil oluyorsun” gibi sözler ise kişinin anlaşılmadığını hissetmesine ve utanç duygusuyla atağın büyümesine yol açar.

Sesinizin tonu ve hızınız da en az sözleriniz kadar önemlidir. Yavaş ve alçak bir sesle konuşmak, karşınızdakinin sinir sistemine “tehlike yok” mesajı verir. Kendiniz panikleyip soru yağdırmak ise kişinin alarm hâlini artırır.

Panik Atak mı, Acil Bir Durum mu? Nasıl Ayırt Edilir?

Panik atak ile kalp krizi ya da başka acil durumların belirtileri birbirine benzeyebilir; bu yüzden ayırt etmek her zaman kolay değildir. İlk kez yaşanan göğüs ağrısı, eforla başlayan ya da kola, çeneye, sırta yayılan baskı tarzı ağrı, bayılma, belirgin nefes yetmezliği, konuşma bozukluğu ya da vücudun bir tarafında güçsüzlük varsa beklemeden 112’yi arayın.

Emin olamadığınızda temkinli davranmak her zaman daha doğrudur. Kişinin ileri yaşta olması, kalp hastalığı, diyabet ya da yüksek tansiyon gibi risk etkenlerinin bulunması acil değerlendirmeyi daha da önemli kılar. Ayırt edici işaretleri panik atak mı kalp krizi mi yazımızda ayrıntılı anlattık.

Panik Atak Geçiren Birine Kâğıt Torba Verilir mi?

Hayır, panik atak geçiren birine kâğıt torbaya nefes aldırmak bugün önerilmez. Bu yöntem kandaki oksijeni gereksiz yere düşürebilir; belirtilerin nedeni aslında kalp ya da akciğer kaynaklıysa tehlikeli sonuçlar doğurabilir. Aynı rahatlamayı güvenle sağlamak için kişiyle birlikte nefes verişini uzatarak yavaş nefes almak yeterlidir.

Benzer şekilde, kişinin yüzüne su çarpmak, onu sarsmak ya da ani ve yüksek sesle uyarmak da önerilmez. Soğuk bir şişeyi avucunda tutmasını ya da bileğine soğuk su değdirmesini önermek ise bazı kişilerde bedensel alarmı hızla yatıştırır; bunu kişinin onayıyla ve nazikçe yapın.

Panik Atak Geçiren Birine Su ya da İlaç Verilir mi?

Kişi yutabiliyor ve istiyorsa birkaç yudum su içmesi dikkatini bedene yönlendirerek rahatlamasına yardımcı olabilir. Ancak kendisine reçete edilmemiş bir sakinleştirici, ağrı kesici ya da başka bir ilacı vermemelisiniz. Kişinin hekimin önerdiği ve atak anında kullanması söylenmiş bir ilacı varsa, bunu kendisinin almasına yardım edebilirsiniz.

Alkol, sigara ya da enerji içeceği vermek de doğru değildir; bunlar belirtileri artırabilir. Kişinin elinde bir ilaç varsa ve ne olduğundan emin değilseniz, özellikle bilinç bulanıklığı varsa ilaç kutusunu sağlık ekibine göstermek üzere saklayın.

İş Yerinde, Okulda ya da Kalabalıkta Panik Atak Olursa Ne Yapmalı?

İş yerinde, okulda ya da kalabalık bir ortamda panik atak geçiren birine yardım ederken önce onu meraklı bakışlardan uzak, sakin bir köşeye ya da boş bir odaya götürmeyi önerin. Utanç duygusu atağı büyütebileceği için durumu çevreye anlatmak yerine kısa bir açıklamayla, “Biraz dinlenmesi gerekiyor” diyerek ortamı sakinleştirin.

• İş yerinde: Kişiyi hemen eve göndermek yerine birkaç dakika dinlenip toparlanmasına izin verin; isterse işine geri dönmesini destekleyin.
• Okulda: Öğretmen ya da rehber öğretmen öğrenciyi sınıftan sessizce çıkarabilir, atağın geçmesini bekleyip velisini bilgilendirebilir.
• Toplu taşımada: Oturacak bir yer bulmasına yardım edin, mümkünse bir sonraki durakta inip temiz havaya çıkın.
• Sınav ya da sunum öncesinde: Nefes ve topraklama çalışmasından sonra kişinin kendini hazır hissedip hissetmediğini sorun.

İş yerinde atak yaşayan kişilerin kendileri için hazırlayabileceği planı iş yerinde panik atak yazımızda anlattık.

Gece Uykudan Panikle Uyanan Birine Nasıl Yardım Edilir?

Eşiniz ya da çocuğunuz gece uykudan ani bir korku, çarpıntı ve nefes darlığıyla uyandıysa ışığı yumuşakça açın, onun adını söyleyerek nerede olduğunu hatırlatın ve birlikte yavaş nefes alın. Gece atakları kişiyi özellikle savunmasız hissettirdiği için yanınızda olduğunuzu tekrar etmek önemlidir. Atak geçtikten sonra kısa bir süre oturup sonra yeniden uyumayı deneyebilirsiniz.

Gece ataklarında kâbus, horlama ya da nefes durması gibi durumlar da benzer uyanmalara yol açabildiğinden ataklar sık tekrarlıyorsa bir uzmana değerlendirme için başvurulmalıdır. Ayrıntıları gece anksiyetesi yazımızda bulabilirsiniz.

Çocuğunuz ya da Ergeniniz Panik Atak Geçirirse Ne Yapmalısınız?

Çocuk ya da ergen panik atak geçirdiğinde onu sakin bir sesle yanınıza alın, yaşına uygun basit cümlelerle ne olduğunu anlatın ve birlikte nefes alın: “Bedenin şu an çok korkmuş gibi davranıyor ama sen güvendesin, birlikte yavaşlayalım.” Küçük çocuklar belirtileri karın ağrısı ya da “nefesim kesildi” diye anlatabilir; bu sözleri ciddiye alın ama paniğe kapılmayın.

Atak geçtikten sonra çocuğu okula gitmekten ya da korktuğu durumlardan tamamen uzak tutmak kısa vadede rahatlatsa da kaygıyı kalıcılaştırabilir. Ataklar tekrarlıyorsa, çocuk okul ya da arkadaş ortamından kaçınmaya başladıysa bir çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanına başvurun. Çocuklarda kaygının görünümünü çocuklarda anksiyete bozuklukları yazımızda anlattık.

Atak Geçtikten Sonra Nasıl Destek Olunur?

Atak geçtikten sonra kişiye su ikram edin, dinlenmesi için zaman tanıyın ve yaşadıklarını küçümsemeden dinleyin. Panik atak sonrası yorgunluk, utanç ve “ya yine olursa” endişesi sık görülür. Ona bunun birçok insanın başına gelen bir durum olduğunu ve tedavi edilebildiğini hatırlatmak, yalnız olmadığını hissetmesini sağlar.

Panik atak sanıldığından çok daha yaygındır; geniş bir toplum araştırmasında yetişkinlerin yaklaşık dörtte biri hayatında en az bir kez panik atak yaşadığını bildirmiştir.^[4] Bu bilgiyi paylaşmak utanç duygusunu azaltabilir. Kişi isterse atağın ne zaman ve nasıl başladığını birlikte konuşabilir, bir sonraki atakta neyin yardımcı olacağını önceden planlayabilirsiniz.

• “Bir dahaki sefere sana nasıl yardım etmemi istersin?” diye sorun ve cevabı not edin.
• Atağın olduğu yerden ya da durumdan uzak durmasını önermeyin; kaçınma kaygıyı besler.
• Her atakta yeniden tetkik yaptırmak için ısrar etmeyin; daha önce tetkikleri normal çıktıysa bu kaygıyı artırabilir.
• Kendi kaygınızı da gözden geçirin; sakin bir destekçi olmak sizin de dinlenmenizi gerektirir.

Panik Atakları Tekrarlayan Bir Yakına Uzun Vadede Nasıl Yardım Edilir?

Panik atakları tekrarlayan bir yakına uzun vadede yapılabilecek en büyük yardım, onun tedavi almasını desteklemek ve kaçınma davranışlarını farkında olmadan beslememektir. Panik bozukluk bilişsel davranışçı terapi ve gerektiğinde ilaç tedavisiyle çok iyi sonuç veren bir rahatsızlıktır; yakınların sabırlı ve tutarlı desteği iyileşmeyi hızlandırır.^[3]

Ailelerin sık yaptığı bir hata, kişinin korktuğu her şeyi onun yerine yapmaktır: alışverişe hep onun yerine gitmek, onu hiç yalnız bırakmamak, toplu taşımayı tamamen bırakmasına izin vermek gibi. Bu davranışlar iyi niyetlidir ama kişinin korkusuyla yüzleşme fırsatını ortadan kaldırır. Terapide önerilen küçük adımları, örneğin kısa bir yürüyüşe yalnız çıkmayı, birlikte planlamak ve başarılarını fark etmek çok daha yararlıdır.^[5]

Panik Atak Geçiren Birine Yardım Ederken Kendinizi Nasıl Korursunuz?

Panik atakları tekrarlayan birine destek olmak zamanla sizi de yorabilir, kaygılandırabilir ve kendi hayatınızı kısıtlayabilir. Kendi sınırlarınızı belirlemek, yükü aile içinde paylaşmak ve kendinize dinlenme zamanı tanımak, uzun vadede daha sağlıklı bir destekçi olmanızı sağlar. Sizin sakinliğiniz, yakınınız için de güçlü bir örnektir.

Siz de sürekli tetikte hissediyor, uykusuzluk ya da kaygı yaşıyorsanız bir uzmandan destek almanız doğaldır. Bazı uzmanlar yakınların da katıldığı aile görüşmeleri yaparak evde uygulanacak ortak bir plan oluşturur. Bu görüşmelerde hem yakınınızın hem de sizin ihtiyaçlarınız ele alınır.

Ne Zaman Profesyonel Yardım Almalı?

Ataklar tekrarlıyorsa, yakınınız bir sonraki atak korkusuyla yaşıyor ya da bazı yerlerden, toplu taşımadan, evden çıkmaktan kaçınmaya başladıysa panik bozukluk gelişmiş olabilir ve profesyonel yardım gerekir. Panik ataklara depresyon, alkol ya da sakinleştirici kullanımı eşlik ediyorsa da bir uzmanla görüşmek ertelenmemelidir.

Kendine zarar verme düşünceleri ya da kontrol edilemeyen davranışlar varsa beklemeden 112’yi arayın. Planlı destek için bulunduğunuz ildeki uzmanları, örneğin İstanbul yetişkin psikiyatrisi ya da Ankara yetişkin psikoloğu sayfalarımızdan inceleyebilirsiniz. Yakınınız belirtilerini değerlendirmek isterse panik atak testimizi önerebilirsiniz. Panik atağın ne olduğunu ve atak anında kişinin kendi kendine neler yapabileceğini panik atak nedir rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Panik Atağın Belirtileri Nelerdir, Yakınlar Neyi Fark Edebilir?

Dışarıdan bakan biri panik atağı çoğu zaman kişinin aniden solgunlaşması, terlemesi, hızlı ve yüzeysel nefes alması, elleri ya da bacakları titrerken bir yere tutunmaya çalışması ve “nefes alamıyorum”, “kalbim duracak”, “öleceğim” gibi cümleler kurmasıyla fark eder. Kişinin gözlerinde belirgin bir korku ve kaçma isteği görülür.

Bazı belirtiler dışarıdan görünmez: gerçek dışılık hissi, kendini bedeninin dışında hissetme, yutkunmakta zorlanma ya da dudak çevresinde karıncalanma gibi. Bu nedenle kişiye ne hissettiğini sormak, yalnızca gözünüze görünenlere göre karar vermekten daha doğrudur. Daha önce panik atak yaşamış biri belirtileri tanıyıp size söyleyebilir; bu bilgiyi ciddiye alın.

Panik Atak Geçiren Biri İçin Önceden Nasıl Bir Plan Hazırlanır?

Panik atakları tekrarlayan biriyle sakin bir zamanda kısa bir “atak planı” hazırlamak, atak anında ikinizin de ne yapacağını bilmesini sağlar. Planda kişinin atak sırasında neye ihtiyaç duyduğu, hangi sözlerin iyi geldiği, hangi nefes yöntemini kullandığı ve hangi belirtilerde acil yardım çağrılacağı kısa maddeler hâlinde yazılır. Bu planı telefonunda ya da cüzdanında taşıyabilir.

• Bana iyi gelen: Örneğin sessiz bir köşeye geçmek, birlikte saymak, elimi tutmak.
• Bana iyi gelmeyen: Örneğin kalabalık, soru yağmuru, “sakin ol” demek.
• Nefes yöntemim: Örneğin dört sayıda al, altı sayıda ver.
• Acil durum işaretleri: Göğüs ağrısının kola yayılması, bayılma, ağır nefes darlığı; bu durumda 112.
• Atak sonrası: Örneğin su içmek, beş dakika oturmak, sonra işime dönmek.

Böyle bir plan, atak anında karar verme yükünü azaltır ve kişinin kontrolü kendinde hissetmesine yardım eder. Planı uzmanıyla birlikte hazırlamak daha da etkilidir. Planı birkaç ayda bir gözden geçirip işe yaramayan maddeleri değiştirmek, onu yaşayan bir araca dönüştürür.

Eşiniz Panik Atak Geçiriyorsa İlişkinizde Neler Değişir?

Eşi ya da partneri panik atak yaşayan kişiler çoğu zaman bir süre sonra kendilerini sürekli tetikte, planlarını atak ihtimaline göre yapan ve ilişkide “bakıcı” rolüne sıkışmış hissedebilir. Bu durum iki taraf için de yorucudur. Atakları birlikte konuşabilmek, sorumlulukları dengelemek ve tedavi sürecine destek olmak ilişkiyi korur.

Partnerinizin tedavisinde size de bir rol düşebilir: terapistin önerdiği alıştırmaları birlikte planlamak, kaçınma davranışlarını beslememek ve küçük ilerlemeleri fark etmek. Bu süreçte kendi ihtiyaçlarınızı ifade etmeniz de önemlidir; destek olmak, kendi hayatınızdan vazgeçmek anlamına gelmemelidir. Gerektiğinde çift olarak bir uzmanla görüşmek ortak bir dil kurmanıza yardımcı olur.

Yaşlı Bir Yakın Panik Atak Geçirirse Nelere Dikkat Edilmeli?

Yaşlı bir yakında panik atağa benzeyen belirtiler gördüğünüzde önce bedensel bir neden olup olmadığını düşünmek gerekir; çünkü ileri yaşta kalp ritim bozuklukları, kalp krizi, tansiyon dalgalanmaları, kan şekeri düşüklüğü ve ilaç etkileşimleri benzer belirtilere yol açabilir. Belirtiler yeniyse, göğüs ağrısı ya da nefes darlığı ağırsa beklemeden 112’yi arayın.

Daha önce panik atak tanısı almış bir yaşlı bireyde ise yine sakin kalmak, birlikte yavaş nefes almak ve onu oturtmak en iyi yaklaşımdır. Yaşlılarda düşme riski yüksek olduğundan atak sırasında ayakta durmamasına dikkat edin. Kullandığı ilaçların listesini bir yerde hazır tutmak, olası bir acil durumda sağlık ekibinin işini kolaylaştırır.

Araç Kullanırken ya da Yolculukta Panik Atak Olursa Ne Yapılmalı?

Araç kullanan biri panik atak geçirmeye başlarsa en önemli şey güvenle kenara çekmektir. Yanındaysanız ona sakin bir sesle uygun bir yere yanaşmasını söyleyin, dörtlüleri yaktırın ve araç durduktan sonra birlikte nefes alın. Atak geçene kadar yeniden yola çıkmayın; gerekiyorsa aracı sizin kullanmanız daha güvenli olabilir.

Otobüs, tren ya da uçak gibi yolculuklarda ise kişinin oturmasını sağlamak, mümkünse pencere ya da koridor tarafına geçmesine yardım etmek ve personeli sakin bir dille bilgilendirmek işe yarar. Yolculuk sırasında yaşanan ataklar sonraki yolculuklardan kaçınmaya yol açabileceğinden, kişi isterse bir sonraki yolculuğu birlikte planlamak ve küçük adımlarla başlamak kaygıyı azaltır.

Telefonda Panik Atak Geçiren Birine Uzaktan Nasıl Destek Olunur?

Bir yakınınız sizi telefonla arayıp panik atak geçirdiğini söylerse önce sesinizi yavaşlatın ve onu nerede olduğunu, güvende olup olmadığını ve yanında biri bulunup bulunmadığını sorun. Ardından birlikte nefes almayı önerin: “Ben sayıyorum, sen benimle nefes al” diyerek ritmi siz belirleyin. Telefonu kapatmadan atağın zirvesi geçene kadar hatta kalmak çoğu zaman en büyük yardımdır.

Konuşma sırasında ondan çevresinde gördüğü renkleri, duyduğu sesleri ya da elinde tuttuğu bir eşyanın dokusunu anlatmasını isteyebilirsiniz; bu topraklama yöntemleri uzaktan da etkilidir. Kişi göğüs ağrısı, bayılma hissi ya da ağır nefes darlığından söz ediyorsa ve yalnızsa, bulunduğu adresi öğrenip 112’yi aramak gerekir. Atak geçtikten sonra yeniden arayıp nasıl olduğunu sormak da yalnız olmadığını hissettirir.

Panik Atak Neden Olur, Yakınlar Bunu Neden Bilmeli?

Panik atak, beynin tehlike alarmının gerçek bir tehlike yokken çalışmasıdır; yoğun stres, uykusuzluk, kafein ve kişinin bedensel duyumları felaket olarak yorumlaması bu alarmı tetikler. Yakınların bunu bilmesi önemlidir, çünkü atak anında kişiye “bu bir alarm, tehlike değil” mesajını güvenle verebilmek için önce kendilerinin buna inanması gerekir.

Panik atağın bir zayıflık, numara ya da dikkat çekme çabası olmadığını anlamak, yakınların tepkilerini de değiştirir. Suçlama ve öfke yerine sabır ve anlayış geldiğinde kişi ataklarından daha az utanır ve yardım istemeye daha istekli olur. Bu da tedaviye başlamayı ve iyileşmeyi kolaylaştırır.

Sıkça Sorulan Sorular

Panik atak geçiren biri ne kadar sürede sakinleşir?

Panik atak çoğunlukla on dakika içinde en yoğun düzeyine ulaşır ve genellikle yirmi ila otuz dakika içinde azalır. Atak geçtikten sonra yorgunluk ve huzursuzluk bir süre devam edebilir. Siz sakin kalıp onunla birlikte nefes aldığınızda kişi çoğu zaman daha çabuk toparlanır.

Panik atak geçiren biri yalnız bırakılır mı?

Kişi özellikle istemedikçe atak sırasında onu yalnız bırakmamak en doğrusudur; yanında birinin olması güven verir. Bazı kişiler ise biraz yalnız kalmak ister; bu durumda yakınlarda olduğunuzu ve çağırdığında geleceğinizi söyleyerek ona alan tanıyabilirsiniz.

Panik atak geçiren birine sarılmak iyi gelir mi?

Bazı kişiler için sarılmak ya da elini tutmak çok rahatlatıcıdır, bazıları için ise atak sırasında temas boğucu gelebilir. En doğrusu dokunmadan önce “Elini tutmamı ister misin?” diye sormaktır. Kişinin cevabına saygı göstermek, kontrolün kendisinde olduğunu hissettirir.

Panik atak geçiren birini hastaneye götürmek gerekir mi?

Daha önce panik atak tanısı almış ve tetkikleri normal çıkmış birinde her atakta hastaneye gitmek gerekmez. Ancak ilk kez yaşanan, göğüs ağrısı, bayılma, tek taraflı güçsüzlük ya da ağır nefes darlığıyla giden durumlarda 112 aranmalıdır. Emin olamadığınızda temkinli davranın.

Panik atak bulaşıcı mı, ben de panikleyebilir miyim?

Panik atak bulaşıcı değildir, ancak yoğun bir korkuya tanık olmak sizi de gerebilir. Kendi nefesinizi yavaşlatmak hem sizi hem de karşınızdakini sakinleştirir. Sık sık bu tür durumlarla karşılaşıyor ve kendinizi tükenmiş hissediyorsanız siz de destek alabilirsiniz.

Panik atak geçiren birine ne yedirilir, ne içirilir?

Atak sırasında yemek yedirmeye gerek yoktur; kişi isterse birkaç yudum su içebilir. Kahve, enerji içeceği ve alkol belirtileri artırabileceği için verilmemelidir. Kan şekeri düşüklüğü yaşayan biri varsa ve bilinci açıksa şekerli bir içecek önerilebilir; emin değilseniz sağlık ekibine danışın.

Panik atak geçiren birine “derin nefes al” demek doğru mu?

Tam olarak değil. Panik sırasında kişi zaten hızlı ve derin nefes aldığı için “derin nefes al” uyarısı nefesi daha da hızlandırabilir. Bunun yerine nefesi yavaşlatmayı ve özellikle nefes verişini uzatmayı önermek daha etkilidir: dört sayıda alıp altı sayıda vermek gibi. Siz de aynı ritimde nefes alarak ona örnek olun.

Panik atak geçiren biri sinirlenirse ne yapmalıyım?

Atak sırasında kişi korkudan dolayı sinirli, sabırsız ya da sert görünebilir; bunu kişisel algılamamak önemlidir. Sakin sesinizi koruyun, tartışmaya girmeyin ve ona alan tanıyın. Atak geçtikten sonra yaşananları yumuşak bir dille konuşabilirsiniz; çoğu kişi o anki tepkisinden sonra utanç duyar ve anlayış görmek ister.

Panik atak geçiren birine yardım ederken ben de korkarsam ne yapmalıyım?

Önce kendi nefesinizi yavaşlatın; sizin sakinleşmeniz karşınızdakini de sakinleştirir. Kendinize panik atağın tehlikeli olmadığını ve geçeceğini hatırlatın. Durumu yönetemeyeceğinizi hissediyorsanız çevreden yardım isteyin; tipik olmayan belirtiler varsa 112’yi aramaktan çekinmeyin.

Panik atak geçiren birine yardımı anlatan bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez. Belirtiler tipik değilse, ilk kez yaşanıyorsa ya da göğüs ağrısı, bayılma ve ağır nefes darlığı eşlik ediyorsa zaman kaybetmeden 112’yi arayın.