F10 Tanı Kodu: Zihin ve davranış bozuklukları, alkol kullanımına bağlı
DSÖ ICD-10 İngilizce adı: Mental and behavioural disorders due to use of alcohol
Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 30 Eylül 2026 · Başka bir kod arayın
Kısaca
F10, alkol kullanımının ruh sağlığı ya da davranış üzerinde sorun oluşturduğunu gösterir. Noktadan sonraki rakam; sarhoşluk, zararlı kullanım, bağımlılık ya da yoksunluk gibi durumun türünü belirtir.
F10 alt kodları ve anlamları
Kaydınızda noktadan sonra bir rakam varsa (ör. F10.0) aşağıdaki satırlardan anlamını bulabilirsiniz.
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| F10.0 | Alkol kullanımına bağlı akut zehirlenmeMental and behavioural disorders due to use of alcohol : acute intoxicationAlkolün kısa süreli etkisiyle ortaya çıkan sarhoşluk hâli: konuşmada peltekleşme, denge kaybı, yargılamada bozulma ve ölçüsüz davranışlar. Kişinin uyandırılamaması ya da nefesinin yavaşlaması acil durumdur. |
| F10.1 | Alkol kullanımına bağlı zararlı kullanımMental and behavioural disorders due to use of alcohol : harmful useBağımlılık gelişmemiş olsa da alkol kullanımının karaciğer, mide gibi bedensel ya da depresyon gibi ruhsal sağlık üzerinde zarar oluşturduğu içme biçimi. |
| F10.2 | Alkol kullanımına bağlı bağımlılık sendromuMental and behavioural disorders due to use of alcohol : dependence syndromeAlkole karşı güçlü istek, içmeye başlayınca durduramama, giderek daha fazla içme ihtiyacı ve zararlarına rağmen sürdürme ile tanımlanan bağımlılık durumu. |
| F10.3 | Alkol kullanımına bağlı yoksunluk durumuMental and behavioural disorders due to use of alcohol withdrawal stateUzun süre düzenli içen birinin alkolü azaltması ya da kesmesiyle başlayan el titremesi, terleme, bulantı, çarpıntı, uykusuzluk ve huzursuzluk. Nöbet görülebileceği için hekim gözetiminde yönetilmesi gerekir. |
| F10.4 | Alkol kullanımına bağlı deliryumla birlikte yoksunluk durumuMental and behavioural disorders due to use of alcohol withdrawal state with deliriumAlkol yoksunluğunun en ağır biçimi olan deliryum tremens: ağır titreme, bilinç bulanıklığı, gerçekte olmayan şeyleri görme, ateş ve çarpıntı. Hayati tehlike taşır; 112 aranmalıdır. |
| F10.5 | Alkol kullanımına bağlı psikotik bozuklukMental and behavioural disorders due to use of alcohol : psychotic disorderAlkol kullanımı sırasında ya da hemen sonrasında gelişen; sesler duyma, eşin aldattığına dair sarsılmaz kıskançlık ya da takip edilme düşünceleriyle giden psikotik tablo. |
| F10.6 | Alkol kullanımına bağlı amnezik sendromMental and behavioural disorders due to use of alcohol : amnesic syndromeUzun süreli alkol kullanımı ve buna eşlik eden B1 vitamini eksikliğiyle gelişen, yakın dönem belleğinin ağır biçimde bozulduğu tablo (Korsakov sendromu). |
| F10.7 | Alkol kullanımına bağlı rezidüel ve geç başlangıçlı psikotik bozuklukMental and behavioural disorders due to use of alcohol : residual and late-onset psychotic disorderAlkolün doğrudan etkisi geçtikten sonra da süren algı, düşünme, kişilik ya da duygudurum değişiklikleri; alkole bağlı demans da bu kod kapsamındadır. |
| F10.8 | Alkol kullanımına bağlı zihin ve davranış bozuklukları, diğerMental and behavioural disorders due to use of alcohol : other mental and behavioural disordersAlkol kullanımıyla ilişkili olup yukarıdaki başlıklara uymayan diğer ruhsal ve davranışsal sorunlar. |
| F10.9 | Alkol kullanımına bağlı zihin ve davranış bozukluğu, tanımlanmamışMental and behavioural disorders due to use of alcohol : unspecified mental and behavioural disorderAlkol kullanımına bağlı bir ruhsal sorun olduğu belirlenmiş, ancak türünün kayıtta belirtilmediği durum. |
F10 ne demek?
F10 kodu, alkolle ilişkili geniş bir yelpazeyi kapsar: tek bir aşırı içme gecesindeki sarhoşluktan yıllara yayılan bağımlılığa ve alkolün beyinde bıraktığı kalıcı izlere kadar. Bu yüzden kodun kendisinden çok noktadan sonraki rakam önemlidir. Örneğin F10.1 bağımlılık olmadan zarar veren bir içme biçimini, F10.2 bağımlılığı, F10.3 ise alkolü bırakırken yaşanan yoksunluğu gösterir.
Alkol sorunu çoğu zaman sinsi ilerler. Kişi önceleri sosyal ortamda içerken zamanla sıkıntıyla baş etmek, uyuyabilmek ya da “kendine gelmek” için içmeye başlar. Aynı etkiyi almak için daha fazla içme ihtiyacı, “bir kadeh” diye başlayıp duramama, sabahları titreme ve alkolle ilgili tartışmalar tabloya eklenir. Depresyon, kaygı ve uyku sorunları hem alkol kullanımını tetikleyebilir hem de alkolle ağırlaşabilir.
Alkolün etkisi yalnızca karaciğerle sınırlı değildir; iş kaybı, trafik kazaları, aile içi çatışmalar ve bellek sorunları da sık karşılaşılan sonuçlardır.
Tedavi genellikle güvenli bir yoksunluk dönemiyle başlar, ardından nüksü önlemeye yönelik psikoterapi, gerekirse ilaç desteği ve aileyi de içeren bir izlem planıyla sürer. Uzun süredir düzenli içen birinin alkolü birden kesmesi nöbet ve deliryum riski taşıdığından bu sürecin bir psikiyatri uzmanıyla planlanması önerilir.
Sık görülen belirtiler
- Planladığından fazla içmek, başlayınca duramamak
- Aynı etkiyi almak için giderek daha fazla içme ihtiyacı
- Alkol alınmadığında titreme, terleme, huzursuzluk
- İçki yüzünden iş, aile ya da sağlık sorunları yaşamak
- Bırakma girişimlerinin kısa sürede başarısız olması
- İçtikten sonra yaşananları hatırlayamamak
Bu belirtilerden bazılarını yaşamak tek başına bu tanının konduğu anlamına gelmez; değerlendirmeyi bir uzman yapar.
İlgili içerikler
Hangi uzmana başvurmalı?
Bu gruptaki durumların değerlendirmesini ve tedavi planını genellikle bir psikiyatri uzmanı (psikiyatrist) yapar. Gerekirse konuşma terapisi için bir psikologla birlikte çalışılabilir.
Size uygun uzmanı birkaç soruyla bulun Hangi uzmana gitmeliyim?
Sık sorulan sorular
F10.2 kodu ne anlama gelir?
F10.2, alkol bağımlılığını (bağımlılık sendromu) gösterir. İçme isteğinin kontrol edilememesi, miktarın giderek artması, bırakınca yoksunluk belirtileri ve zararlarına rağmen içmeye devam etme bu tanının temel özellikleridir.
F10.1 ile F10.2 arasındaki fark nedir?
F10.1 “zararlı kullanım”dır: alkol sağlığa zarar vermektedir ama bağımlılık ölçütleri karşılanmamıştır. F10.2'de ise kontrol kaybı ve bırakınca ortaya çıkan yoksunluk gibi bağımlılık belirtileri vardır.
Alkolü evde kendi kendime bırakabilir miyim?
Uzun süredir her gün içiyorsanız alkolü birden kesmek titreme, nöbet ve deliryuma yol açabilir. Bırakma planını bir psikiyatri uzmanıyla birlikte yapmak bu riskleri azaltır. Bilinç bulanıklığı ya da nöbet olursa 112 aranmalıdır.