F14 Tanı Kodu: Zihin ve davranış bozuklukları, kokain kullanımına bağlı
DSÖ ICD-10 İngilizce adı: Mental and behavioural disorders due to use of cocaine
Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi · Son güncelleme: 30 Eylül 2026 · Başka bir kod arayın
Kısaca
F14, kokain kullanımına bağlı zehirlenme, zararlı kullanım, bağımlılık ya da kokainin yol açtığı psikoz gibi sorunları gösterir.
F14 alt kodları ve anlamları
Kaydınızda noktadan sonra bir rakam varsa (ör. F14.0) aşağıdaki satırlardan anlamını bulabilirsiniz.
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| F14.0 | Kokain kullanımına bağlı akut zehirlenmeMental and behavioural disorders due to use of cocaine : acute intoxicationKokain etkisiyle görülen aşırı coşku, konuşkanlık, uykusuzluk, çarpıntı, tansiyon yükselmesi ve şüphecilik. Göğüs ağrısı, nöbet ya da aşırı ateş acil durumdur. |
| F14.1 | Kokain kullanımına bağlı zararlı kullanımMental and behavioural disorders due to use of cocaine : harmful useBağımlılık düzeyine ulaşmadan kalp, burun ya da ruh sağlığı üzerinde zarar oluşturan kokain kullanımı. |
| F14.2 | Kokain kullanımına bağlı bağımlılık sendromuMental and behavioural disorders due to use of cocaine : dependence syndromeKokaine karşı yoğun istek, kullanım dönemlerinin kontrolden çıkması ve maddi-sosyal kayıplara rağmen sürdürme ile giden bağımlılık. |
| F14.3 | Kokain kullanımına bağlı yoksunluk durumuMental and behavioural disorders due to use of cocaine withdrawal stateKokain bırakıldıktan sonra görülen çökkünlük, aşırı uyku ya da uykusuzluk, yorgunluk ve yoğun kullanma isteği; bu dönemde umutsuzluk düşünceleri artabilir. |
| F14.4 | Kokain kullanımına bağlı deliryumla birlikte yoksunluk durumuMental and behavioural disorders due to use of cocaine withdrawal state with deliriumKokain yoksunluğu sırasında bilinç bulanıklığı gelişmesi; seyrek kullanılan bir koddur. |
| F14.5 | Kokain kullanımına bağlı psikotik bozuklukMental and behavioural disorders due to use of cocaine : psychotic disorderKokain kullanımıyla ortaya çıkan yoğun şüphecilik, takip edildiğini düşünme, sesler duyma ya da ciltte böcek geziyormuş hissi gibi psikotik belirtiler. |
| F14.6 | Kokain kullanımına bağlı amnezik sendromMental and behavioural disorders due to use of cocaine : amnesic syndromeKokain kullanımıyla ilişkili belirgin ve kalıcı bellek bozukluğu için ayrılmış kod. |
| F14.7 | Kokain kullanımına bağlı rezidüel ve geç başlangıçlı psikotik bozuklukMental and behavioural disorders due to use of cocaine : residual and late-onset psychotic disorderKokainin etkisi geçtikten sonra da haftalarca süren şüphecilik, dikkat ya da duygudurum sorunları. |
| F14.8 | Kokain kullanımına bağlı zihin ve davranış bozuklukları, diğerMental and behavioural disorders due to use of cocaine : other mental and behavioural disordersKokain kullanımına bağlı olup diğer alt başlıklarla tanımlanmayan ruhsal ya da davranışsal sorunlar. |
| F14.9 | Kokain kullanımına bağlı zihin ve davranış bozukluğu, tanımlanmamışMental and behavioural disorders due to use of cocaine : unspecified mental and behavioural disorderKokain kullanımına bağlı bir sorun olduğu yazılmış, ancak alt türü belirtilmemiş durum. |
F14 ne demek?
Kokain, merkezi sinir sistemini güçlü biçimde uyaran bir maddedir. Kısa süreli bir coşku, enerji ve kendine güven hissi yaratır; ancak etkisi çabuk geçtiği için kişi aynı hissi yeniden yakalamak üzere kısa aralıklarla kullanmaya yönelir. F14 kodu bu kullanımın yol açtığı ruhsal ve davranışsal sorunları kaydeder.
Kokainin etkisi sırasında çarpıntı, tansiyon yükselmesi, uykusuzluk, konuşkanlık ve aşırı özgüven görülür. Yüksek miktarlarda ya da uzun kullanım dönemlerinde şüphecilik, takip edildiğini düşünme, sesler duyma ve ciltte böcek geziyormuş hissi gibi psikotik belirtiler gelişebilir. Kalp krizi, beyin kanaması ve nöbet gibi bedensel tehlikeler de vardır; göğüs ağrısı, nöbet ya da bilinç bozukluğunda 112 aranmalıdır.
Etki geçtikten sonra yaşanan “çöküş” döneminde derin mutsuzluk, aşırı yorgunluk, uyku bozukluğu ve yoğun kullanma isteği öne çıkar. Bu dönem, yeniden kullanıma en açık olunan zamandır; umutsuzluk ve intihar düşünceleri de artabilir.
Tedavi, kullanımı tetikleyen durumları tanımaya ve baş etme becerileri kazanmaya odaklanan psikoterapi, eşlik eden depresyon ya da kaygının tedavisi ve düzenli izlemden oluşur. Aile ve yakın çevrenin sürece katılması iyileşmeyi destekler.
Sık görülen belirtiler
- Kısa aralıklarla tekrar kullanma isteği
- Çarpıntı, uykusuzluk, aşırı konuşkanlık
- Etki geçtikten sonra derin mutsuzluk ve yorgunluk
- Şüphecilik, takip edildiğini düşünme
- Madde için giderek artan harcama ve borçlanma
- Burundan kullanımda burun kanaması ya da tahriş
Bu belirtilerden bazılarını yaşamak tek başına bu tanının konduğu anlamına gelmez; değerlendirmeyi bir uzman yapar.
İlgili içerikler
Hangi uzmana başvurmalı?
Bu gruptaki durumların değerlendirmesini ve tedavi planını genellikle bir psikiyatri uzmanı (psikiyatrist) yapar. Gerekirse konuşma terapisi için bir psikologla birlikte çalışılabilir.
Size uygun uzmanı birkaç soruyla bulun Hangi uzmana gitmeliyim?
Sık sorulan sorular
F14.2 ne demek?
F14.2, kokain bağımlılığını gösterir. Kullanımı kontrol edememe, yoğun istek ve maddi, sosyal ya da sağlıkla ilgili zararlara rağmen sürdürme bu tanının temel özellikleridir.
Kokain kullanımı sonrası mutsuzluk normal mi?
Kokainin etkisi geçtikten sonra günler süren mutsuzluk, yorgunluk ve isteksizlik sık görülür. Bu dönemde umutsuzluk ya da kendine zarar verme düşünceleri ortaya çıkarsa beklemeden bir uzmana başvurulmalı, acil bir tehlike varsa 112 aranmalıdır.