Clopixol, etken maddesi zuklopentiksol olan ve tiyoksanten grubundan gelen klasik bir antipsikotiktir. Şizofreni ve diğer psikozlarda, özellikle ajitasyon, düşmanlık ve saldırganlıkla seyreden tablolarda kullanılır. Türkiye'de tablet, ağızdan damla, etkisi birkaç gün süren Acuphase iğnesi ve iki ila dört haftada bir yapılan Depot iğnesi olarak bulunur.
İçindekiler · 12 başlık
Bu yazıda formları, dozları, yan etkileri ve etkileşimleri anlattık. Hastalığın kendisi için şizofreni nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Clopixol Ne İşe Yarar?
Tablet ve Depot iğnenin ürün bilgisine göre Clopixol, akut ve kronik şizofrenide ve halüsinasyon, hezeyan ya da düşünce bozukluğuna ajitasyon, huzursuzluk, düşmanlık veya saldırganlığın eşlik ettiği diğer psikozlarda kullanılır. Damla formu bunlara ek olarak manik depresif hastalığın mani döneminde ve ajitasyonun eşlik ettiği zihinsel yetersizlikte de endikedir.[1][2]
Zuklopentiksol beyindeki dopamin reseptörlerini baskılar ve ürün bilgisinde sedatif bir ilaç olarak tanımlanır. Belirtiler için psikoz nedir yazımıza göz atabilirsiniz.[1]
Clopixol'un Hangi Formları Vardır?
Türkiye'de ruhsatlı Clopixol ürünleri dört biçimdedir: 2, 10 ve 25 mg film kaplı tablet, 20 mg/ml ağızdan damla, 50 mg/ml Clopixol Acuphase iğnesi ve 200 mg/ml Clopixol Depot iğnesi. Tablet ve damla günlük kullanım içindir; iki iğne ise etki süresi ve kullanım amacı bakımından birbirinden ayrılır.[5]
| Form | Ürün bilgisindeki doz | Sıklık | Amaç |
|---|---|---|---|
| Tablet | Günde 10–50 mg, idamede 20–40 mg | Her gün | Akut ve uzun süreli tedavi |
| Damla (1 damla 1 mg) | Tabletle aynı aralık | Her gün | Esnek doz ayarı |
| Acuphase iğne | 50–150 mg kas içi | Gerekirse 2–3 günde bir | Akut dönemi yatıştırma |
| Depot iğne | 200–400 mg kas içi | 2–4 haftada bir | Uzun süreli idame |
Clopixol Tablet ve Damla Nasıl Kullanılır?
Doz kişiye göre ayarlanır. Akut psikoz ve şiddetli ajitasyonda günlük doz çoğunlukla 10–50 mg'dır; orta ve ağır tablolarda 20 mg ile başlanıp iki üç günde bir 10–20 mg artırılabilir. Tek seferde en çok 40 mg, günde toplam en çok 150 mg verilir.[1]
Kronik şizofrenide idame dozu genellikle günde 20–40 mg'dır ve çoğu zaman yatmadan önce tek doz alınır. Damlada 1 damla 1 mg'dır; su ya da meyve suyuna damlatılarak içilir.[1][2]
Yaşlı ve güçsüz hastalarda başlangıç dozu olağan dozun dörtte biri ile yarısı arasına indirilebilir. Karaciğer ve böbrek yetmezliğinde ürün bilgisi dozun yarıya düşürülmesini önerir.[1]
Clopixol Depot İğne Kaç Haftada Bir Yapılır?
Clopixol Depot, uzun süreli idame tedavisinde kullanılan ve yağlı çözeltiden yavaş salınan bir iğnedir. Ürün bilgisine göre idame dozu genellikle iki ile dört haftada bir 200–400 mg'dır, yani 1–2 ml. Bazı hastalar daha yüksek doza ya da iki iğne arasında daha kısa süreye ihtiyaç duyabilir.[3]
İğne kalçanın üst dış bölgesine kas içine yapılır; 2 ml'yi aşan hacim iki ayrı noktaya bölünür. Kandaki en yüksek düzeye 3–7 günde ulaşılır.[3]
Tabletten iğneye geçişte tablet, ilk iğneden sonraki hafta içinde azaltılarak bırakılır.[3]
Clopixol Acuphase Ne Zaman Kullanılır?
Clopixol Acuphase, mani dahil akut psikozların başlangıç tedavisinde ve kronik psikozların alevlenmesinde kullanılan, etkisi birkaç gün süren bir iğnedir. Genellikle 50–150 mg kas içine yapılır ve gerekirse tercihen iki üç gün arayla tekrarlanır. Ürün bilgisi bu iğnenin uzun süreli kullanım için olmadığını vurgular.[4]
Bir tedavi döneminde toplam doz 400 mg'ı, iğne sayısı dördü geçmez ve tedavi iki haftadan uzun sürmez. Yaşlılarda tek iğnede en çok 100 mg verilir.[4]
Ardından tedaviye tablet ya da Depot iğneyle devam edilir.[3][4]
Clopixol'un Yan Etkileri Nelerdir?
Yan etkilerin çoğu doza bağlıdır ve tedavinin ilk haftalarında daha belirgindir. Ürün bilgisinde çok yaygın olarak uyku hâli, ağız kuruluğu, akatizi denen iç huzursuzluk ve hareketlerde artma ya da yavaşlama sayılır. Titreme, kas kasılması, baş dönmesi, kabızlık, çarpıntı, iştah ve kilo artışı ile terleme de yaygındır.[1]
Hareketle İlgili Yan Etkiler Neden Önemlidir?
Boyun ya da göz kaslarında istemsiz kasılma, kaslarda katılık ve yerinde duramama hissi özellikle tedavinin başında görülür. Uzun kullanımda yüz ve dilde istemsiz hareketlerle seyreden tardif diskinezi gelişebilir. Yerinde duramama hissi için akatizi yazımıza bakabilirsiniz.[1]
Hangi Belirtiler Acil Değerlendirme Gerektirir?
Yüksek ateş, kas katılığı ve bilinç bulanıklığı nöroleptik malign sendromu düşündürür ve ilaç kesilir. Çarpıntı ya da bayılma QT uzamasına bağlı olabilir.[1]
Clopixol Ruh Hâlini ve Davranışı Nasıl Etkiler?
Ürün bilgisi Clopixol kullananlarda uykusuzluk, depresif ruh hâli, kaygı, sinirlilik, alışılmadık rüyalar ve cinsel istekte azalmayı yaygın yan etkiler arasında sayar. Daha seyrek olarak ilgisizlik, kâbuslar ve kafa karışıklığı görülebilir. Bu değişikliklerin hastalığın kendisinden ayırt edilmesi gerektiği için hekime ayrıntılı anlatılması önemlidir.[1]
Prolaktin artışına bağlı adet düzensizliği ve cinsel işlev sorunları da ruh hâlini etkileyebilir; bu etkiler geri dönüşlüdür.[1] Belirtileri şizofreni testi ile gözden geçirebilirsiniz.
Clopixol Hangi İlaçlarla Birlikte Kullanılmaz?
QT aralığını belirgin uzatan ilaçlarla birlikte kullanılmamalıdır. Kinidin, amiodaron ve sotalol gibi ritim ilaçları, tiyoridazin, eritromisin, terfenadin, moksifloksasin, sisaprid ve lityum bu gruptadır. Kandaki potasyumu düşüren tiyazid türü idrar söktürücüler de ritim bozukluğu riskini artırdığı için dikkatle kullanılır. Diğer antipsikotiklerle eş zamanlı tedaviden kaçınılması önerilir.[1]
Clopixol alkolün ve uyku ilaçları gibi sinir sistemini baskılayan ilaçların etkisini artırır. CYP2D6 enzimini baskılayan ilaçlar kan düzeyini yükseltebileceği için kullanılan bütün ilaçlar hekime söylenmelidir.[1]
Clopixol Kimlerde Dikkatli Kullanılır?
Dolaşım çökmesi, alkol, uyku ilacı ya da afyon türevi zehirlenmesine bağlı bilinç kaybı ve komada kullanılmaz. Kalp hastalığı ya da ritim bozukluğu, ileri akciğer hastalığı, sara, Parkinson hastalığı, dar açılı glokom, prostat büyümesi, tiroit hastalıkları ve myastenia gravis bulunanlarda dikkat gerekir.[1]
Düşük potasyum ya da magnezyum, yavaş nabız ve yakın zamanda geçirilmiş kalp krizi QT uzaması riskini artırır; diyabeti olanlarda şeker takibi sıklaştırılır.[1]
Demansa bağlı psikozu olan yaşlılarda antipsikotikler ölüm ve inme riskini artırır; zuklopentiksol bu amaçla ruhsatlı değildir.[1]
Clopixol Gebelikte ve Emzirirken Kullanılır mı?
Gebelikte kullanımına ilişkin yeterli veri yoktur; ürün bilgisi beklenen yarar riskten ağır basmadıkça kullanılmamasını önerir. Son üç ayda antipsikotiğe maruz kalan yenidoğanlarda huzursuzluk, kas sertliği ya da gevşekliği, titreme, uyku hâli, solunum ve beslenme güçlüğü görülebilir; bu yüzden bebek doğumdan sonra izlenir.[1]
Zuklopentiksol anne sütüne az geçer; ürün bilgisine göre emzirme sürdürülebilir, ancak ilk dört hafta bebek gözlenmelidir.[1]
Clopixol Nasıl Bırakılır?
Antipsikotiklerin aniden kesilmesi bulantı, kusma, terleme ve uykusuzluk gibi kesilme belirtilerine, psikotik belirtilerin geri dönmesine ve istemsiz hareketlere yol açabilir. Bu nedenle Clopixol dozu hekim kontrolünde kademeli olarak azaltılır. Depot iğnenin etkisi haftalarca sürdüğünden yan etkiler de iğne kesildikten sonra bir süre devam edebilir.[1][3]
Fazla doz alındığında aşırı uyku hâli, nöbet, tansiyon düşmesi ve ritim bozukluğu görülebilir; bu durumda acil servise başvurulur.[1]
Sık Sorulan Sorular
Clopixol uyku yapar mı?
Evet. Uyku hâli çok yaygın bir yan etkidir ve ürün bilgisi ilacı sedatif olarak tanımlar. Bu yüzden idame dozu çoğu zaman yatmadan önce verilir.[1]
Clopixol ile alkol alınır mı?
Zuklopentiksol alkolün sakinleştirici etkisini artırdığı için birlikte alınmaması önerilir.[1]
Belirtileri neden hep izleniyormuşum gibi geliyor testi ile gözden geçirebilir, yetişkin psikiyatrisi uzmanlarımızdan destek alabilirsiniz. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; Clopixol'un formunu, dozunu ve iğne aralığını yalnızca hekiminiz belirler.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?
Henüz yorum yok; ilk yorumu siz yazabilirsiniz. Düşüncenizi ya da deneyiminizi birkaç cümleyle paylaşabilirsiniz. Takma ad kullanabilirsiniz; telefon ya da adres yazmayın, yorumunuz herkese açık yayımlanır.