Kaprazdi, etken maddesi kariprazin olan ve yetişkinlerde şizofreni tedavisinde kullanılan yeni kuşak bir antipsikotiktir. Beyindeki dopamin alıcılarını tamamen kapatmak yerine kısmen uyarır; bu özelliğiyle hem sanrı ve varsanı gibi belirtilere hem de isteksizlik ve duygusal donukluk gibi negatif belirtilere etki etmesi hedeflenir.
İçindekiler · 12 başlık
Bu yazıda Kaprazdi'nin dozunu, etkisinin neden geç oturduğunu, sık yan etkilerini ve birlikte kullanılmaması gereken ilaçları anlattık. Aynı etken madde Türkiye'de Reagila adıyla da bulunur.[3] Hastalık hakkında bilgi için şizofreni nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Kaprazdi Ne İşe Yarar?
Kaprazdi, Türkiye'de yalnızca yetişkinlerde şizofreni tedavisi için ruhsatlıdır. Gerçekte olmayan sesleri duymak, yersiz şüpheler ve düşünce dağınıklığı gibi pozitif belirtileri azaltır. Bunun yanında konuşmada azalma, duygularda donukluk, isteksizlik ve sosyal çekilme gibi negatif belirtilerin baskın olduğu hastalarda da araştırılmıştır.[1][2]
Şizofreninin ilk işaretlerini şizofreni başlangıcı yazımızda anlattık.
Kaprazdi Nasıl Kullanılır, Dozu Nedir?
Önerilen başlangıç dozu günde bir kez 1,5 mg'dır. Gerekirse doz 1,5 mg'lık adımlarla, en fazla günde 6 mg'a kadar artırılır ve en düşük etkili dozda sürdürülür. Kapsül her gün aynı saatte alınır; yemekle ya da aç karnına alınabilir. Hafif ve orta böbrek ya da karaciğer sorununda doz ayarı gerekmez.[1]
| Durum | Doz | Not |
|---|---|---|
| Başlangıç | Günde 1 kez 1,5 mg | Her gün aynı saatte |
| Doz artışı | 1,5 mg'lık adımlarla | Her değişiklikten sonra birkaç hafta izlem |
| En yüksek | Günde 6 mg | Kapsüller 1,5, 3, 4,5 ve 6 mg |
| Ağır böbrek ya da karaciğer yetmezliği | Önerilmez | Güvenliği değerlendirilmemiştir |
18 yaş altında güvenliği ve etkinliği belirlenmemiştir; yaşlılarda doz daha dikkatli seçilir.[1]
Kaprazdi'nin Etkisi Neden Geç Oturur?
Kariprazin ve vücutta oluşan etkin yıkım ürünleri çok uzun süre kanda kalır; bunlardan birinin yarısının atılması iki üç hafta sürebilir. Bu yüzden doz artırıldığında ya da azaltıldığında kandaki düzeyin yeni dengeye oturması birkaç hafta alır. Ürün bilgisi, her doz değişikliğinden sonra hastanın yan etkiler ve tedavi yanıtı yönünden birkaç hafta izlenmesini ister.[1]
Bu özellik bir doz unutulduğunda kandaki düzeyin birden düşmesini önler, ama yan etki çıktığında ilacın etkisinin de yavaş azalacağı anlamına gelir. Bu nedenle ilk haftalarda hemen sonuç beklemek yerine hekiminizin önerdiği kontrol takvimine uymanız önemlidir.
Kaprazdi Negatif Belirtilerde İşe Yarar mı?
Negatif belirtiler; isteksizlik, konuşmada azalma, duygusal donukluk ve günlük işlere başlayamama gibi yakınmalardır ve birçok antipsikotiğe zor yanıt verir. Belirgin negatif belirtileri altı aydan uzun süren 461 hastanın katıldığı 26 haftalık bir çalışmada kariprazin, risperidona göre bu belirtilerde daha fazla düzelme ve daha iyi günlük işlevsellik sağlamıştır.[4][1]
İsteksizlik yakınmalarını gözden geçirmek için içimdeki isteksizlik testi görüşmeye hazırlık olabilir; tanı koymaz.
Kaprazdi'nin En Sık Yan Etkileri Nelerdir?
Çalışmalarda en sık görülen yan etkiler, kullananların yaklaşık beşte birinde görülen akatizi ve altıda birinde görülen parkinsonizmdir. Akatizi, içten gelen huzursuzluk ve yerinde duramama hissidir; parkinsonizm ise titreme, kaslarda katılık ve hareketlerde yavaşlamadır. Bu yakınmaların çoğu hafif ya da orta şiddettedir ve tedavinin başında ortaya çıkar.[1]
Akatiziyi önlemenin yolu dozun yavaş artırılmasıdır; ortaya çıkarsa hekim dozu hafifçe düşürebilir ya da destek ilacı ekleyebilir. Ayrıntı için akatizi yazımıza bakabilirsiniz.
Kaprazdi Kilo Aldırır mı?
Ürün bilgisi, kariprazin kullanımında önemli kilo artışı gözlendiğini ve kilonun düzenli izlenmesi gerektiğini belirtir. Otuz iki antipsikotiğin karşılaştırıldığı geniş bir değerlendirmede kariprazin, kilo artışı bakımından olanzapin gibi güçlü kilo aldıran ilaçlara göre daha düşük bir grupta yer almıştır. Yine de kişiden kişiye fark büyüktür.[1][5]
Şişmanlık ya da ailede şeker hastalığı olanlarda kan şekeri de takip edilir. Kaprazdi kullanırken kaygı, bulantı, uyku hâli ve uykusuzluk da görülebilir.
Kaprazdi Hangi İlaçlarla Birlikte Kullanılmaz?
Kariprazin karaciğerde CYP3A4 adlı enzimle yıkılır. Bu enzimi güçlü ya da orta derecede yavaşlatan ilaçlar ve hızlandıran ilaçlarla birlikte kullanımı kontrendikedir. Mantar ilaçları ketokonazol, itrakonazol ve flukonazol; antibiyotikler klaritromisin ve eritromisin; tansiyon ve ritim ilaçları diltiazem ve verapamil ilk gruba girer.[1]
Karbamazepin, fenitoin, fenobarbital, rifampisin, modafinil ve sarı kantaron ise ikinci gruptadır. Ketokonazol kariprazine maruziyeti iki katına çıkarmıştır. Tedavi süresince greyfurt suyu içilmemelidir.
Kaprazdi Kalp ve Tansiyonu Etkiler mi?
Özel olarak tasarlanmış bir çalışmada kariprazin, sahte ilaca göre kalp ritmindeki QT aralığını uzatmamıştır; yine de kalp hastalığı ya da ailede QT uzaması öyküsü olanlarda dikkatli kullanılır. İlaç hem ayağa kalkınca tansiyon düşmesine hem de tansiyon yükselmesine neden olabildiğinden kan basıncı izlenir.[1]
Bacakta şişlik ve ağrı ya da ani nefes darlığı pıhtı belirtisi olabilir; hemen değerlendirme gerekir.
Kaprazdi Kullanırken Gebelikten Nasıl Korunulur?
Ürün bilgisi, doğurganlık çağındaki kadınların tedavi boyunca ve son dozdan sonraki en az 10 hafta yüksek etkinlikte bir korunma yöntemi kullanmasını ister; bu süre ilacın vücutta uzun kalmasından kaynaklanır. Doğum kontrol hapı kullananların ayrıca prezervatif gibi bir bariyer yöntemi eklemesi gerekir, çünkü kariprazinin haplarla etkileşimi bilinmemektedir.[1]
Kaprazdi Kimlerde Dikkatli Kullanılır?
Nöbet geçmişi, Parkinson hastalığı, kalp ve damar hastalığı, inme riski ve uyku apnesi olanlarda dikkatli kullanılır; antipsikotikler Parkinson belirtilerini kötüleştirebileceği için bu hastalarda yarar ve risk iyi tartılır. Demansı olan yaşlılarda antipsikotikler ölüm riskini artırdığı için önerilmez. Hayvan çalışmalarında görülen katarakt nedeniyle görme bulanıklaşırsa göz muayenesi yapılır.[1]
Yüksek ateşle birlikte kas katılığı ve bilinç bulanıklığı olursa ilaç hemen kesilir ve acil servise başvurulur. Psikotik hastalıklarda tedavinin başında ve değişiklik dönemlerinde intihar riski arttığı için yakın izlem gerekir; acil durumda 112'yi arayın.
Kaprazdi Bırakılırsa Ne Olur?
Şizofrenide ilacı erken bırakmak hastalığın yeniden alevlenme riskini artırır; bu yüzden karar her zaman hekimle verilir. Kariprazin vücuttan yavaş atıldığı için kesildikten sonra kandaki düzeyi yaklaşık bir haftada yarıya iner. Ürün bilgisi, Kaprazdi'den başka bir antipsikotiğe geçerken yeni ilaca en düşük dozla başlanmasını önerir.[1]
Bu yavaş azalma, yan etkilerin de ilaç bırakıldıktan sonra bir süre devam edebileceği anlamına gelir; bu dönemde kontrolleri aksatmayın.
Sık Sorulan Sorular
Kaprazdi uyku yapar mı?
Sedasyon görülebilir, ancak bazı kişilerde tersine uykusuzluk ve olağandışı rüyalar ortaya çıkar.
Kaprazdi ile Reagila aynı mı?
İkisi de kariprazin içerir ve aynı güçlerde bulunur; değişikliği yalnızca hekim ya da eczacı onayıyla yapın.
Kaprazdi ile alkol alınır mı?
Önerilmez; alkol uyku hâlini artırır, hastalığın seyrini ve ilacın etkisini olumsuz etkileyebilir.
Başka bir antipsikotikten Kaprazdi'ye nasıl geçilir?
Ürün bilgisi önceki ilacın yavaşça azaltılırken kariprazinin başlatıldığı kademeli bir geçiş önerir.
Belirtileri değerlendirmek için şizofreni testi ve evde neden garip sesler duyuyorum testi yararlı olabilir; uzman desteği için yetişkin psikiyatrisi sayfamıza göz atabilirsiniz. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; Kaprazdi'nin doz değişikliklerini yalnızca hekiminiz yapmalıdır.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?
Henüz yorum yok; ilk yorumu siz yazabilirsiniz. Düşüncenizi ya da deneyiminizi birkaç cümleyle paylaşabilirsiniz. Takma ad kullanabilirsiniz; telefon ya da adres yazmayın, yorumunuz herkese açık yayımlanır.