Çocuğum akran zorbalığına uğruyorsa ne yapmalıyım?

Zorbalık nedir?

Akran zorbalığı; bilerek yapılan, tekrarlayan ve taraflar arasında güç dengesizliği olan saldırgan davranıştır ^[1]. Tek seferlik bir kavga ya da eşit iki çocuk arasındaki anlaşmazlık zorbalık sayılmaz. Zorbalığın birkaç biçimi vardır:

• Fiziksel: itmek, vurmak, eşyasını almak ya da bozmak
• Sözel: alay etmek, lakap takmak, tehdit etmek
• İlişkisel: gruptan dışlamak, hakkında söylenti yaymak
• Siber zorbalık: mesaj, sosyal medya ya da oyunlar üzerinden aşağılama ve tehdit

Zorbalığın etkileri sanıldığından uzun sürer; kaygı, depresyon ve okul başarısında düşüşle ilişkili olduğu gösterilmiştir ^[2]. Bu yüzden ciddiye alınmalıdır.

Adım adım ne yapmalı?

1. Dinleyin ve inanın: "Bunu bana anlattığın için çok cesursun, birlikte çözeceğiz."
2. Suçlamayın: "Sen ne yaptın da sana bunu yaptılar?" gibi sorular çocuğun susmasına yol açar.
3. Kayıt tutun: tarih, yer, ne olduğu, kimlerin gördüğü; siber zorbalıkta ekran görüntüsü alın.
4. Okulla görüşün: sınıf öğretmeni ve okulun rehberlik servisiyle bir plan yapın; zorbalık yapan çocuğun ailesiyle tek başınıza yüzleşmekten kaçının.
5. Güvenlik planı kurun: teneffüste güvendiği bir arkadaş, sorun olunca başvuracağı bir öğretmen.
6. Öz güvenini destekleyin: çocuğunuzun iyi olduğu ve kendini güçlü hissettiği etkinlikleri artırın.

Siber zorbalıkta neler yapılmalı?

Siber zorbalık okul saatleri bitince durmadığı için çocuğu çok daha fazla yıpratabilir. Bu durumda:

• Mesajlara cevap vermemesini, karşılık olarak hakaret etmemesini isteyin.
• Ekran görüntülerini tarihleriyle birlikte saklayın.
• Zorbalık yapan hesabı engelleyin ve platforma şikâyet edin.
• Telefonu ya da interneti tamamen yasaklamaktan kaçının; çocuk yaşadıklarını size anlatmayı bırakabilir.
• Tehdit, özel fotoğrafların paylaşılması ya da şantaj varsa durumu ciddiye alın ve 112'yi arayarak destek isteyin.

Çocuğunuza internette karşılaştığı her rahatsız edici şeyi size anlatabileceğini ve bunun için cezalandırılmayacağını açıkça söyleyin. Bu güven, zorbalığı erken fark etmenin en sağlam yoludur ^[2].

Ne zaman uzman desteği gerekir?

Zorbalık sona erse bile çocuğunuz uzun süre kaygılı, mutsuz ya da içine kapanık kalıyorsa, okula gitmeyi reddediyorsa bir çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanıyla görüşün. Kendine zarar verme sözleri, umutsuzluk ya da acil bir tehlike varsa hemen 112'yi arayın.

Çocuğunuzla birlikte görüşebileceğiniz uzmanlara sitemizden randevu alabilirsiniz.