Çocuğumun hayali bir arkadaşı var, bu normal mi?

Hayali arkadaş ne işe yarar?

Hayali arkadaş görünmez bir arkadaş olabileceği gibi, adı ve kişiliği olan bir oyuncak da olabilir. Çocuklar hayali arkadaşlarıyla konuşur, oyun oynar, onlar adına karar verir. Araştırmalar, hayali arkadaşı olan çocukların başkalarının bakış açısını anlamada çoğu zaman daha iyi olduğunu gösterir ^[1]. Hayali arkadaş çocuğa şu konularda yardım edebilir:

• Yalnız kaldığı zamanları keyifli geçirmek
• Korkularıyla başa çıkmak ("Max karanlıktan korkmuyor")
• Duygularını ve isteklerini ifade etmek
• Hikâye kurmak ve dil becerisini geliştirmek

Hayali arkadaşlar genellikle okul çağında kendiliğinden kaybolur; bazı çocuklarda daha uzun sürebilir ve bu da çoğu zaman sorun değildir ^[2].

Nasıl yaklaşmalı?

• İlgiyle dinleyin: "Bugün Max ne yaptı?" diye sormak çocuğun iç dünyasını anlamanızı sağlar.
• Alay etmeyin ve "öyle biri yok" diye ısrar etmeyin.
• Her şeyi hayali arkadaşa göre düzenlemek zorunda değilsiniz; sofraya onun için tabak koymak sizin kararınızdır.
• Sorumluluğu çocukta tutun: "Bardağı Max dökmüş olsa da birlikte temizleyelim."

Hayali arkadaş bir şeylerin işareti olabilir mi?

Hayali arkadaş çoğu zaman yalnızca hayal gücünün bir ürünüdür. Bazı çocuklar ise zor bir dönemde (taşınma, kardeş doğumu, kayıp) duygularıyla başa çıkmak için hayali bir arkadaş yaratabilir; bu da bir sorun değil, çocuğun kendine özgü bir başa çıkma yoludur ^[2].

Ebeveynler bazen hayali arkadaşı ciddi ruhsal hastalıklarla karıştırıp endişelenir. Hayali arkadaşı olan çocuklar onun gerçek olmadığını çoğu zaman bilir, oyunu istediklerinde başlatıp bitirebilir ve bu oyun gerçek arkadaşlarla ilişkilerini engellemez ^[1]. Sizi asıl düşündürmesi gereken şey hayali arkadaşın varlığı değil, çocuğunuzun genel olarak mutlu, meraklı ve sosyal olup olmadığıdır.

Ne zaman endişelenmeli?

Çocuk hayali arkadaşından korkuyorsa, ondan gelen "emirlerle" kendine ya da başkasına zarar verecek şeyler yapmaya çalışıyorsa, gerçek arkadaşlıklardan tamamen uzaklaşmışsa ya da hayali arkadaş zor bir olaydan sonra ortaya çıkıp çocuğu sürekli tedirgin ediyorsa bir uzmanla görüşün. Okul çağındaki bir çocuğun hayal ile gerçeği karıştırması da değerlendirilmelidir.

Hangi davranışların değerlendirilmesi gerektiğini ebeveynlerin dikkat etmesi gereken işaretler yazımızda bulabilirsiniz. Merak ettiklerinizi danışabileceğiniz çocuk ve ergen psikiyatristleri sitemizde il il listelenir.