İlaçlar ve Tedavi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Psikiyatri ilaçlarının kilo üzerindeki etkisi büyük farklılık gösterir. Örneğin mirtazapin, olanzapin ve ketiapin gibi bazı ilaçlar iştahı artırma ve kilo aldırma eğilimiyle bilinir. Birçok antidepresan ise kilo açısından daha düşük riskli kabul edilir. Geçmiş deneyiminizi doktorunuzla paylaşmanız, kilo açısından daha uygun bir ilaç seçilmesini sağlar. Tedavi sırasında düzenli kilo takibi, beslenme düzeni ve hareket de önemli. Kilo kaygısı yüzünden tedaviyi bırakmak yerine bunu doktorunuzla birlikte yönetin.

Mutluluk hapı diye bir ilaç yoktur. Antidepresanlar sağlıklı bir insanı daha mutlu yapmaz. Depresyon ya da kaygı bozukluğu gibi hastalıklarda bozulan dengeyi düzeltmeye yardımcı olur ve kişinin kendini yeniden normal hissetmesini sağlar. Mutsuzluğun nedeni her zaman bir hastalık da değildir. Yaşam koşulları, ilişkiler ya da kayıplar da insanı mutsuz eder ve bunlarda terapi çoğu zaman daha uygun bir yoldur. Bir psikiyatristle görüşmek, mutsuzluğunuzun nedenini anlamanıza yardım eder.

Herkes için en zararsız olan tek bir antidepresan yoktur. Bir ilaç bir kişide hiç yan etki yapmazken başka birinde sorun çıkarabilir. Doktorlar ilaç seçerken yaşadığınız belirtilere, yaşınıza, diğer hastalıklarınıza, kullandığınız ilaçlara ve hangi yan etkilerden özellikle kaçınmak istediğinize bakar. Örneğin kilo, uyku ya da cinsel yan etkiler konusundaki hassasiyetinizi söylemeniz seçimi kolaylaştırır. Endişelerinizi doktorunuzla açıkça paylaşın, birlikte size en uygun seçeneği bulabilirsiniz.

Rutin kan tahlilleri olan hemogram ya da biyokimya, antidepresan kullanımını göstermez. Antidepresan düzeyi ancak özel olarak istenen ilaç düzeyi testleriyle ölçülebilir. İşe girişte bazen yapılan madde testleri ise genellikle kötüye kullanılan maddeleri arar. Bu testlerde bazı sakinleştiriciler görünebilir, ama yaygın antidepresanlar genellikle bu testlerin hedefinde değildir. Sağlık bilgileriniz özel nitelikli kişisel veridir ve izniniz olmadan işverenle paylaşılamaz. Endişeleriniz varsa doktorunuzla konuşabilirsiniz.

Bir uzman hekimin düzenlediği ilaç raporu sistemde kayıtlı olduğu sürece, rapordaki ilaçlar genellikle aile hekimi dahil tüm hekimlerce reçete edilebilir. Bu yüzden her ay psikiyatriste gitmeniz gerekmez. Ancak tedavinin gidişatını değerlendirmek için psikiyatristinizin önerdiği aralıklarla kontrole gitmeniz önemli. Rapor süresi dolmadan yenileme için psikiyatristinize başvurmayı unutmayın. Kullandığınız ilaçla ilgili özel bir kısıtlama varsa bunu doktorunuza sorabilirsiniz.

Aile hekimleri bazı durumlarda antidepresan reçete edebilir. Hafif ve orta şiddetli depresyon ya da kaygı belirtilerinde aile hekimi değerlendirme yapıp tedaviye başlayabilir ya da sizi uzmana yönlendirebilir. İlacın türüne ve geri ödeme kurallarına göre bazı ilaçlar için uzman raporu gerekebilir. Belirtileriniz ağırsa, ölüm düşünceleriniz varsa ya da daha önceki tedaviler işe yaramadıysa psikiyatri değerlendirmesi önemlidir. Bu arada randevu iptallerini takip etmek ya da online görüşme de seçenek olabilir.

Antidepresanlar reçeteyle verilen ilaçlardır, çünkü doğru ilacın ve dozun seçilmesi, yan etkilerin ve diğer ilaçlarla etkileşimlerin değerlendirilmesi gerekir. Ayrıca mutsuzluğun nedeni her zaman depresyon değildir. Tiroit sorunları, vitamin eksiklikleri ya da bipolar bozukluk gibi durumlar da benzer belirtiler verebilir ve bazıları yanlış ilaçla kötüleşebilir. Bu yüzden kendi başınıza başlamak yerine bir psikiyatriste ya da aile hekiminize başvurmanız en güvenli yol.

Dideral'in etken maddesi propranololdür. Antidepresan değil, bir beta blokerdir. Kalp hızı, el titremesi gibi kaygının bedensel belirtilerini azaltabildiği için bazı durumlarda doktorlar sahne ya da performans kaygısında kullanabilir. Ancak astım, bazı kalp ritim sorunları, düşük tansiyon ve diyabet gibi durumlarda tehlikeli olabilir. Bu yüzden mutlaka doktor değerlendirmesiyle kullanılmalıdır. Performans kaygısının kendisi için bilişsel davranışçı terapi de çok etkili bir seçenektir.

Norodol'un etken maddesi haloperidoldür. Bu bir uyku ilacı değil, güçlü bir antipsikotiktir. Yaşlılarda, özellikle demansı olanlarda düşme, kas sertliği, yutma güçlüğü ve başka ciddi yan etkilerin riski daha yüksektir. Doz ancak annenizi muayene eden doktorun belirleyeceği bir konudur, lütfen yakınların önerisiyle damla vermeyin. Yaşlılarda gece huzursuzluğunun enfeksiyon, ağrı ya da ilaç etkisi gibi tedavi edilebilir nedenleri olabilir. Annenizin doktoruna başvurun.

Pirasetam genellikle uyku yapmaz. Tam tersine bazı kişilerde huzursuzluk, sinirlilik ve uykusuzluğa yol açabilir. Babanızın akşam dozunu yatmaya yakın alması uyku sorunlarına katkıda bulunuyor olabilir. Doktoruna ya da eczacısına danışarak akşam dozunu daha erken bir saate almak yardımcı olabilir. Uykusuzluk ve huzursuzluk devam ederse babanızın doktorunu bilgilendirin. Yaşlılarda uyku değişikliklerinin başka nedenleri de olabileceği için bunun değerlendirilmesi önemli.

Nootropil'in etken maddesi pirasetamdır ve bazı nörolojik durumlarda doktor önerisiyle kullanılır. Sağlıklı kişilerde hafızayı ve sınav başarısını artırdığına dair güçlü bir kanıt yoktur. Huzursuzluk, sinirlilik, uykusuzluk ve mide sorunları gibi yan etkiler görülebilir. Bazı kişilerde kanamayı etkileyebildiği için başka ilaç kullananların dikkatli olması gerekir. Kendi başınıza kullanmak yerine düzenli uyku, aralıklı tekrar ve kısa molalarla çalışmak hafıza için çok daha etkilidir.

Pregabalin, Lyrica dışında farklı firmaların ürettiği birçok eşdeğer ilaçta bulunur. Eşdeğer ilaçlar aynı etken maddeyi aynı miktarda içerir ve aynı etkiyi göstermesi beklenir. Önemli olan miligram miktarının doktorunuzun yazdığı dozla aynı olması. Sitemizdeki ilaç muadil bulucu aracından pregabalin içeren ilaçları görebilirsiniz. İlaç değişikliğinden sonra beklenmedik bir yan etki fark ederseniz doktorunuzu bilgilendirin.

Alprazolam tedavi amacıyla kullanılan bir sakinleştiricidir, ama kötüye kullanım ve bağımlılık riski yüksek olduğu için yeşil reçeteyle sıkı denetlenir. Reçetesiz ve eğlence amacıyla kullanmak hem hukuken sorunludur hem de sağlık açısından ciddi risk taşır. Özellikle alkol ya da başka maddelerle birlikte kullanıldığında solunumu baskılayabilir ve hayati tehlike yaratabilir. Birinde aşırı uyku hâli, bilinç bulanıklığı ya da nefes almada zorluk görürseniz hemen 112'yi arayın.

Atarax'ın etken maddesi hidroksizin olan bir antihistaminiktir. Kaşıntı ve kaygı tedavisinde kullanılır ve reçeteyle verilir. Uyku hâli yapabilir ve bazı kişilerde kalp ritmini etkileyebilir. Bu yüzden özellikle kalp hastalığı olanlarda, yaşlılarda ve başka ilaç kullananlarda doktor değerlendirmesi gerekir. Kendi başınıza kullanmak yerine kaşıntınızın ve uykusuzluğunuzun nedenini bir doktora değerlendirtin. Uykusuzluk sürüyorsa bunun için de ayrı bir değerlendirme yapılmalı.

Stilizan'ın etken maddesi trifluoperazindir. Yüksek dozlarda şizofreni gibi hastalıklarda kullanılan bir antipsikotiktir. Düşük dozlarda ise bazı durumlarda şiddetli kaygı ve huzursuzluğu kısa süreli yatıştırmak için de verilir. Sakinleştirici etkisi genellikle kısa sürede hissedilir. Kas sertliği, titreme ya da yerinde duramama gibi yan etkiler görürseniz doktorunuzu bilgilendirin. İlacın size neden verildiğini ve ne kadar süre kullanacağınızı doktorunuza sormanızı öneririm.

Redepra'nın etken maddesi olan mirtazapin, uyku ilaçları ya da sakinleştiriciler gibi bağımlılık yapan bir ilaç değildir ve zamanla doz artırma ihtiyacı doğurmaz. İçmediğiniz gece uyuyamamanız, ilacın bırakılmasıyla görülebilen geçici uykusuzluk ya da altta yatan uyku sorununun devam etmesiyle ilgili olabilir. İlacın ne kadar süre kullanılacağına doktorunuzla birlikte karar verin. Bırakmak isterseniz bunu kademeli bir planla yapmak uykusuzluğu azaltır.

Zestat da Redepra da mirtazapin içerir, yani aynı etken maddeye sahip eşdeğer ilaçlardır. Eczacınızın söylediği doğru. Dozun aynı olmasına dikkat etmeniz yeterli. İkisi de reçeteyle verilen antidepresanlardır. Reçeteniz bitmeden doktorunuza ya da aile hekiminize başvurun, raporlu kullanıyorsanız aile hekiminiz de reçete yazabilir. İlacı aniden bırakmak uykusuzluk ve huzursuzluk gibi belirtilere yol açabilir.

Zestat'ın etken maddesi mirtazapin, uyku hâli yapan bir antidepresandır ve ağır bir ilaç olarak değil, yaygın kullanılan bir tedavi olarak kabul edilir. Doktorlar özellikle uykusuzluk ve iştahsızlığın eşlik ettiği depresyonda bu ilacı tercih eder. Sadece uyku sorunu için kullanılması ise mutlaka doktor değerlendirmesi gerektirir, çünkü kilo artışı gibi yan etkileri var ve uykusuzluğun nedeni önce anlaşılmalı. Bir yakınınızın ilacını kullanmayın, uyku sorununuz için bir doktora başvurun.

Zestat'ın etken maddesi mirtazapindir ve özellikle düşük dozlarda belirgin uyku hâli yapan bir antidepresandır. Etkisi birkaç saat içinde başlar ve bazı kişilerde sabaha kadar sürebilir. İlk günlerde sabah sersemliği sık görülür ve çoğu kişide birkaç gün ile birkaç hafta içinde azalır. İlacı yatmadan bir süre önce, her gün aynı saatte almak yardımcı olur. Sersemlik geçmezse doktorunuzla konuşun. Sabah kendinizi uykulu hissediyorsanız araç kullanmayın.

Paroksetin, aynı gruptaki diğer antidepresanlara göre daha sık uyku hâli ve halsizlik yapabilen bir ilaçtır. Bu etki ilk haftalarda daha belirgin olur ve çoğu kişide zamanla azalır. Gün içinde uyku hâli yaşıyorsanız ilacı akşam almak yardımcı olabilir, bu değişikliği doktorunuza danışarak yapın. Halsizlik araç kullanmanızı ya da işinizi etkiliyorsa doktorunuzu bilgilendirin. Doz ayarlaması ya da farklı bir ilaç değerlendirilebilir.

Paxera'nın etken maddesi paroksetindir, yani Paxil ile aynı etken maddeyi içeren eşdeğer bir ilaçtır. Eşdeğer ilaçların aynı etkiyi göstermesi beklenir. Paxera reçeteyle verilen bir antidepresandır. Paroksetin, aniden bırakıldığında kesilme belirtileri diğer bazı antidepresanlara göre daha belirgin olabilen bir ilaçtır. Bu yüzden ilacın bitmesine izin vermemek önemli. Raporlu kullanıyorsanız reçetenizi aile hekiminiz de yazabilir.

Zedprex'in etken maddesi olan fluoksetin, ağır bir ilaç olarak değil, uzun yıllardır yaygın kullanılan standart bir antidepresan olarak kabul edilir. Depresyon, obsesif kompulsif bozukluk ve bazı yeme bozukluklarında kullanılır. Hafif belirtilerde terapi de önemli bir seçenektir. Bazı durumlarda ilaç ve terapi birlikte önerilir. Doktorunuza neden ilaç önerdiğini ve terapinin de bir seçenek olup olmadığını sormanız hem sizi hem annenizi rahatlatabilir.

Fluoksetinin ruh hâli üzerindeki etkisi genellikle 2 ile 6 hafta arasında ortaya çıkar, bazı kişilerde biraz daha uzun sürebilir. İlk haftalarda hissedilen enerji artışı ya da huzursuzluk, ilacın uyarıcı etkisinden kaynaklanabilir ve çoğu zaman zamanla dengelenir. Ancak bu enerji artışına uykusuzluk, çok hızlı konuşma ya da aşırı harcama gibi belirtiler eşlik ediyorsa doktorunuzu hemen bilgilendirin. Bu belirtiler bazı kişilerde farklı bir değerlendirme gerektirebilir.

Fluoksetin bazı kişilerde ilk aylarda iştahı hafifçe azaltabilir ve küçük bir kilo kaybı görülebilir. Uzun vadede ise kilo üzerindeki etkisi genellikle nötrdür. Bu ilaç bir zayıflama ilacı değildir ve kilo vermek için kullanılmamalıdır. Depresyon tedavisinde kilo açısından düşük riskli seçeneklerden biri sayılır. Kilo değişimini birkaç ayda bir takip etmeniz ve belirgin bir değişiklikte doktorunuzla konuşmanız yeterli.

Zedprex'in etken maddesi fluoksetindir, yani Prozac ile aynı etken maddeyi içeren eşdeğer bir ilaçtır. Annenizin ilaçları karışmamış, aynı tedaviye eşdeğer bir ürünle devam ediliyor. Zedprex reçeteli bir antidepresandır. Raporlu kullanılıyorsa aile hekimi de reçete yazabilir. Fluoksetin vücutta uzun süre kaldığı için birkaç günlük aksamalarda kesilme belirtileri diğer ilaçlara göre daha hafif olabilir, yine de düzenli kullanmak önemli.

Prozac'ın etken maddesi fluoksetindir ve reçeteyle verilen bir antidepresandır. Zedprex ve Depreks gibi ilaçlar da fluoksetin içerir. "Mutluluk hapı" ifadesi yanıltıcıdır, çünkü antidepresanlar sağlıklı birini daha mutlu yapmaz, depresyon ve kaygı gibi hastalıkların belirtilerini tedavi eder. Mutsuzluğunuzun nedenini anlamak için bir psikiyatristle görüşmeniz gerekir. Belki ilaç gerekecek, belki terapi daha uygun olacak. Bu kararı birlikte vermek en güvenli yol.

Cipralex'in etken maddesi essitaloprandır ve reçeteyle verilen bir antidepresandır. Daha önce iyi gelmiş olması çok değerli bir bilgi, ama yeniden başlamadan önce bir doktorun değerlendirmesi gerekir. Belirtilerinizin şiddeti, o dönemden beri değişen sağlık durumunuz ve kullandığınız diğer ilaçlar dozu etkileyebilir. Eski doktorunuza ya da bir psikiyatriste başvurup önceki tedavinizi anlatmanız süreci hızlandırır. Belirtileriniz giderek ağırlaşıyorsa randevuyu ertelemeyin.

Cinsel isteksizlik ve orgazmda gecikme, essitalopram dahil bu grup antidepresanlarda sık görülen bir yan etkidir. Utanmanıza hiç gerek yok, doktorlar bu konuyu çok sık konuşur. Bu yan etki bazı kişilerde zamanla azalır, bazılarında ise devam edebilir. Doz ayarlaması, ilacın alınma zamanının değiştirilmesi ya da başka bir ilaca geçiş gibi seçenekler var. Lütfen ilacı kendi başınıza bırakmayın ve bu konuyu doktorunuzla açıkça konuşun. Eşinizle de durumu paylaşmak gerginliği azaltabilir.

Essitalopramın kaygı ve panik üzerindeki etkisi genellikle 2 ile 6 hafta içinde ortaya çıkar. Bazı kişilerde ilk günlerde geçici bir huzursuzluk ya da kaygı artışı görülebilir, bu yüzden doktorlar çoğu zaman düşük dozla başlar. Bu artış genellikle birkaç hafta içinde azalır. İlacı kendi kararınızla bırakmayın, belirtileri doktorunuzla paylaşın. Gerekirse başlangıç dozu düşürülebilir ya da kısa süreli destek planlanabilir. Kaygı dayanılmaz hâle gelirse doktorunuza hemen ulaşın.

Essitalopram kilo açısından genellikle düşük riskli kabul edilen antidepresanlardandır. Ancak bazı kişilerde uzun süreli kullanımda iştah artışı ve hafif kilo alımı görülebilir. Daha önce yaşadığınız deneyimi doktorunuzla paylaşmanız önemli. Düzenli öğün saatleri, işlenmiş gıdaları ve şekerli içecekleri azaltmak ve düzenli hareket etmek kilonuzu korumanıza yardımcı olur. Ayda bir tartılıp değişimi takip edebilirsiniz. Belirgin bir artış olursa ilacı bırakmadan doktorunuzla konuşun.