Psikiyatrik muayene nedir, psikiyatride tanı nasıl konur?
Psikiyatrik muayene, bir psikiyatristin yakınmalarınızı, yaşam öykünüzü ve o anki ruhsal durumunuzu ayrıntılı bir görüşmeyle değerlendirdiği muayenedir. Tanı; belirtilerin türü, süresi ve günlük yaşama etkisi uluslararası tanı ölçütleriyle karşılaştırılarak konur. Gerekirse kan tahlili, psikolojik testler ve yakınlardan alınan bilgiler de değerlendirmeye eklenir [1][2].
Psikiyatrik muayenede neler değerlendirilir?
- Öykü: Yakınmaların başlangıcı, seyri, önceki tedaviler, bedensel hastalıklar, ilaçlar, alkol ve madde kullanımı, aile öyküsü [1].
- Ruhsal durum muayenesi: Görünüm, konuşma, duygudurum, düşüncelerin akışı ve içeriği, algılar, dikkat, bellek, yargılama ve içgörü.
- Güvenlik: Kendine ya da başkasına zarar verme düşünceleri nazikçe sorulur.
- Bedensel nedenler: Benzer belirtilere yol açabilecek tiroit sorunları, vitamin eksiklikleri ve diğer hastalıklar için gerekirse tahlil istenir.
Psikiyatride tanı nasıl konur?
Psikiyatride tanıyı gösteren tek bir kan testi ya da görüntüleme yoktur. Hekim, görüşmede elde ettiği bilgileri tanı sistemlerinde tanımlanan ölçütlerle karşılaştırır; örneğin depresyon için belirtilerin en az iki hafta sürmesi ve işlevi bozması aranır [2]. Tanı bazen ilk görüşmede konur, bazen birkaç görüşme ve izlem sonrasında netleşir. Tanı süreçlerini depresyon tanısı nasıl konur yazımızda örnekle anlattık.
Tanı kodu nedir?
Muayene sonrasında konulan tanı, sağlık kayıtlarına uluslararası sınıflandırmadaki bir kodla işlenir; ruhsal bozukluklar bu sınıflandırmada F harfiyle başlayan kodlarla gösterilir [3]. Kodların ne anlama geldiğini tanı kodları aracımızdan arayabilirsiniz. Sağlık kayıtlarınız gizlidir ve adli sicile işlemez.
Sık sorulanlar
Psikiyatrik muayene ne kadar sürer?
İlk değerlendirme kontrol görüşmelerinden daha uzundur; özelde genellikle 30–60 dakika sürer, devlet hastanelerinde daha kısa olabilir.
Psikolojik testler tanı koyar mı?
Hayır. Testler değerlendirmeye yardımcı olur, ancak tanıyı hekim görüşme ve klinik değerlendirmeyle koyar.
Tanı değişebilir mi?
Evet. Belirtiler zamanla netleştikçe ya da yeni bilgiler ortaya çıktıkça tanı gözden geçirilebilir; bu olağan bir durumdur.
Muayeneye yanımda biri gelebilir mi?
Evet. Bir yakınınızın gözlemleri değerlendirmeye katkı sağlayabilir; bazı konuları yalnız konuşmak isterseniz bunu hekiminize söyleyebilirsiniz.
İlk görüşmede sorulan soruları psikiyatri ilk görüşmede ne sorar yanıtımızda bulabilirsiniz. Değerlendirme için ilinizdeki psikiyatristleri sitemizde inceleyebilirsiniz.
Bu konuda ücretsiz testler
Birkaç dakikada çözebilir, kendinizi daha iyi tanıyabilirsiniz. Testler tanı koymaz.
Psikoloğa Gitmeli miyim Testi
Ruh halinizdeki dalgalanmaların günlük yaşamınızı ne kadar etkilediğini ve profesyonel bir desteğin size...
5 dk · ÜcretsizTesti çöz
Bende Psikolojik Sorun Var Mı Testi
Ruh halinizi, stres seviyenizi ve günlük işlevselliğinizi anlamanıza yardımcı olan kapsamlı farkındalık t...
5 dk · ÜcretsizTesti çöz
Ruhsal Yorgunluk Yüzdeniz Kaç?
Enerjiniz, dikkatiniz, duygusal dayanma gücünüz ve toparlanma kapasiteniz üzerinden ruhsal yorgunluk düze...
5 dk · ÜcretsizTesti çöz
Kaynaklar
- The American Psychiatric Association Practice Guidelines for the Psychiatric Evaluation of Adults, Third Edition — American Psychiatric Association (2016) ↑
- Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision (DSM-5-TR) — American Psychiatric Association (2022) ↑
- International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems, 10th Revision (ICD-10), Chapter V: Mental and behavioural disorders — Dünya Sağlık Örgütü (2019) ↑
Bu yanıt genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel muayene, tanı ya da tedavinin yerini tutmaz. Belirtileriniz sürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurun. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.
