Psikologlar tanı koyabilir mi, psikiyatrik tanıyı kim koyar?
Psikologlar psikolojik değerlendirme yapabilir, test uygulayabilir ve bir sorunun hangi tabloya benzediği konusunda görüş bildirebilir. Ancak resmî psikiyatrik tanı koymak, ilaç başlamak ve sağlık raporu düzenlemek Türkiye’de hekimin, yani psikiyatristin yetkisindedir [1].
Psikolog ne yapabilir?
- Görüşme ve gözlemle ayrıntılı psikolojik değerlendirme yapmak
- Kişilik, zekâ, dikkat ve diğer alanlarda psikolojik testler uygulamak ve yorumlamak
- Değerlendirme sonuçlarını yazılı olarak raporlamak
- Bu değerlendirmeye dayanarak terapi planı yapmak [1]
Tanı ölçütleri, uluslararası sınıflandırma sistemlerinde tanımlanmıştır [2]. Psikologlar da bu ölçütleri bilir ve değerlendirmelerinde kullanır; ancak sağlık sisteminde resmî tanı kaydı ve rapor hekim tarafından düzenlenir.
Tanıyı neden psikiyatrist koyar?
Birçok ruhsal belirti bedensel hastalıklarla, ilaç yan etkileriyle ya da madde kullanımıyla da ortaya çıkabilir. Bu nedenle tanı sürecinde gerekirse kan tahlilleri ve tıbbi değerlendirme yapılır; bu da hekimlik mesleğinin kapsamındadır.
Pratikte nasıl işler?
Bir psikolog, değerlendirmesinde belirgin bir depresyon, dikkat eksikliği ya da başka bir tablo düşündüğünde danışanı psikiyatriste yönlendirebilir. Psikiyatrist kendi değerlendirmesini yapar, tanıyı koyar ve gerekirse tedaviyi başlatır; terapi psikologla birlikte sürebilir.
Tanının kimin tarafından konduğu, günlük hayatta da önem taşır. Örneğin bir işe girişte, okulda ya da ehliyet sürecinde istenen sağlık raporları hekim tarafından düzenlenir. Psikoloğun hazırladığı değerlendirme raporu ise terapi planlaması ve psikiyatristin değerlendirmesi için yol gösterici bir belgedir.
## Sık sorulanlar
Psikoloğun değerlendirmesi neden önemli?
Psikoloğun ayrıntılı değerlendirmesi ve test sonuçları, psikiyatristin tanı sürecine değerli bilgi sağlar. Bu yüzden iki uzmanın sizin onayınızla bilgi paylaşması tedaviyi kolaylaştırır ve gereksiz tekrarları önler.
Psikolog rapor verebilir mi?
Psikolog psikolojik değerlendirme ve test sonuçlarını raporlayabilir. Ancak resmî sağlık raporu ve tanı kaydı hekim tarafından düzenlenir.
Psikolojik testler tanı koyar mı?
Hayır. Testler değerlendirmeye yardımcı olan araçlardır; tanı, görüşme ve tüm bulgular birlikte değerlendirilerek konur.
Tanı almak zorunda mıyım?
Terapiye başlamak için tanı almak gerekmez; birçok kişi tanı gerektirmeyen zorluklar için de psikologla çalışır.
Tanının nasıl konduğunu psikiyatri ilk görüşmede ne sorar yanıtımızda anlattık. Değerlendirme için ilinizdeki psikiyatristleri Psikiyatri Rehberi’nde bulabilirsiniz.
Bu konuda ücretsiz testler
Birkaç dakikada çözebilir, kendinizi daha iyi tanıyabilirsiniz. Testler tanı koymaz.
Psikoloğa Gitmeli miyim Testi
Ruh halinizdeki dalgalanmaların günlük yaşamınızı ne kadar etkilediğini ve profesyonel bir desteğin size...
5 dk · ÜcretsizTesti çöz
Bende Psikolojik Sorun Var Mı Testi
Ruh halinizi, stres seviyenizi ve günlük işlevselliğinizi anlamanıza yardımcı olan kapsamlı farkındalık t...
5 dk · ÜcretsizTesti çöz
Ruhsal Yorgunluk Yüzdeniz Kaç?
Enerjiniz, dikkatiniz, duygusal dayanma gücünüz ve toparlanma kapasiteniz üzerinden ruhsal yorgunluk düze...
5 dk · ÜcretsizTesti çöz
Kaynaklar
- Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik — T.C. Resmî Gazete (Sağlık Bakanlığı) (2014) ↑
- Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision (DSM-5-TR) — American Psychiatric Association (2022) ↑
Bu yanıt genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel muayene, tanı ya da tedavinin yerini tutmaz. Belirtileriniz sürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurun. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.
