Xanax kullanırken itrakonazol ya da ketokonazol gibi mantar ilacı alınır mı?
Ağızdan alınan bazı mantar ilaçları Xanax ile birlikte kullanılmaz. ABD ürün etiketine göre ketokonazol ve itrakonazol gibi güçlü mantar ilaçları alprazolamın vücuttan atılmasını belirgin biçimde yavaşlatır; bu nedenle birlikte kullanımları uygun görülmez.[2] Mantar enfeksiyonu için ilaç yazılırken hekime Xanax kullandığınızı söyleyin.
Nedeni karaciğerdeki CYP3A4 enzimidir. Alprazolam büyük ölçüde bu enzimle parçalanır. Ketokonazol ve itrakonazol bu enzimi güçlü biçimde baskılar.[2] Enzim baskılanınca alprazolam kanda birikir ve etkisi hem artar hem uzar. Sonuçta Xanax'ın bilinen yan etkileri daha belirgin hâle gelir. Kullanma talimatına göre uyku hâli, denge ve koordinasyon bozukluğu, konuşma bozukluğu ve hafıza sorunları zaten çok yaygın yan etkiler arasındadır.[1] Aşırı durumda nefes almada güçlük gelişebilir.[1]
Başka ilaçlar da benzer bir etki yapabilir. ABD ürün etiketi, alprazolamla birlikte dikkatli kullanılması gereken ilaçlar arasında bazı makrolid antibiyotikleri (örneğin eritromisin), fluvoksamin, simetidin ve diltiazem gibi ilaçları, ayrıca greyfurt suyunu sayar.[2] Bu listedeki bir ilaç gerekiyorsa hekim Xanax dozunu azaltabilir ya da başka bir yol seçebilir.
Cilde sürülen mantar kremleri, ağızdan alınan ilaçlar kadar kana geçmez; yine de kullanmadan önce eczacınıza sorun. Birlikte kullanım sırasında aşırı uyku hâli, sersemlik, yürüyüşte dengesizlik, konuşmada peltekleşme ya da nefes almada güçlük olursa hemen tıbbi yardım alın. Bilinç bulanıklığı ya da nefes darlığı varsa 112'yi arayın. Xanax'ı birden bırakmayın; kullanma talimatına göre ani bırakma kesilme belirtilerine yol açabilir.[1]
Mantar enfeksiyonları çoğu zaman kısa süreli tedaviyle geçer; bu dönemde hekiminiz Xanax'ın dozunu geçici olarak azaltmaya ya da başka bir yol seçmeye karar verebilir. Bu kararı kendi başınıza vermeyin, çünkü dozu birden düşürmek de kesilme belirtilerine yol açabilir.[1] Tırnak mantarı gibi aylar süren tedavilerde bu etkileşim daha da önemlidir; tedavi planını hekimlerinizle birlikte yapın.
Kaynaklar
Bu yanıt genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel muayene, tanı ya da tedavinin yerini tutmaz. Belirtileriniz sürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurun. İlacınızı hekiminize danışmadan bırakmayın ya da dozunu değiştirmeyin. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.