Tebokan, etken maddesi ginkgo biloba ağacının yapraklarından elde edilen standart bir kuru ekstre olan ve Türkiye'de ruhsatlı ilaç olarak bulunan bitkisel kaynaklı bir preparattır. Hafif ve orta şiddetteki demansta, kulak çınlamasında, baş dönmesinde ve bacak damarlarındaki daralmaya bağlı yürüme ağrısında kullanılır. Fort, Special ve Intens adlı üç güçte satılır.
İçindekiler · 10 başlık
Bu yazıda formlar arasındaki farkı, dozları, hafızaya etkisi hakkındaki bilimsel bulguları, kanama riskini ve psikiyatri ilaçlarıyla etkileşimlerini anlattık. Demansın türleri için demans nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Tebokan Ne İşe Yarar?
Ürün bilgisine göre Tebokan dört durumda kullanılır: hafif ve orta şiddette Alzheimer tipi, damarsal ya da karma tip demans; bacak atardamarlarındaki daralmada ağrısız yürüme mesafesini artırmak; baş dönmesi ve kulak çınlaması. Bu kullanımların hepsinde aynı ekstre, farklı dozlarda ve sürelerde verilir.[1]
Ürün bilgisi, beyinle ilgili şikâyetlerde tedaviye başlamadan önce belirtilerin özel tedavi gerektiren bir nedene bağlı olup olmadığının araştırılmasını ister. Sık baş dönmesi ve kulak çınlaması hekimce değerlendirilmeli, ani işitme kaybında hemen hekime başvurulmalıdır.[1] Unutkanlığın nedenleri için unutkanlık yazımıza göz atabilirsiniz.
Tebokan Fort, Special ve Intens Arasındaki Fark Nedir?
Üç ürün de aynı standart ginkgo ekstresini içerir; aralarındaki fark tablet başına düşen ekstre miktarıdır. Fort 40 mg, Special 80 mg, Intens 120 mg ekstre içerir. Fort ayrıca 1 ml'sinde 40 mg bulunan damla olarak da satılır. Günlük toplam doz aynı kaldığı sürece hangi formun seçileceği kullanım kolaylığına göre değişir.[1][2][3]
| Ürün | Ekstre miktarı | Biçim |
|---|---|---|
| Tebokan Fort | 40 mg | Film tablet |
| Tebokan Fort damla | 40 mg/ml (20 damla) | Damla |
| Tebokan Special | 80 mg | Film tablet |
| Tebokan Intens | 120 mg | Film tablet |
Aynı etken madde Bilokan, Bilokan Supra, Gingobil Special ve Seremaks Fort adlı ürünlerde de bulunur. Ginkorem ve Salpezil ginkgoyu donepezille, Megingo ve Bermaxin memantinle, Domingo ise ikisiyle birlikte içerir.[4] Bu ilaçlar için Alzheimer ilaçları yazımıza bakabilirsiniz.
Tebokan Nasıl Kullanılır, Dozu Nedir?
Ürün bilgisine göre önerilen günlük doz demansta 120–240 mg, kulak çınlaması ve baş dönmesinde 160 mg, bacak atardamarı hastalığında 160 mg'dır. Tabletler bir bardak suyla çiğnenmeden yutulur ve yemekle ya da yemekten bağımsız alınabilir. Damla formunda 40 damla 80 mg'a karşılık gelir.[1][3]
Demansta tedavi en az sekiz hafta sürmelidir; üç ayın sonunda düzelme yoksa ya da belirtiler kötüleşiyorsa devam kararı hekimce yeniden verilir. Kulak çınlamasında en az on iki hafta gerekir ve altı ayda yanıt yoksa daha uzun kullanımdan düzelme beklenmez. Baş dönmesinde tedavi sekiz haftayı aşmamalıdır.[1]
Yeterli veri olmadığından 18 yaşın altında kullanılması önerilmez. Böbrek ya da karaciğer yetmezliğinde ve yaşlılarda doz ayarı gerektiğine dair veri yoktur.[1]
Tebokan Hafızayı Güçlendirir mi?
Bu sorunun cevabı kime verildiğine göre değişir. Demansı olan hastalarda yapılan çalışmaları birleştiren bir meta-analiz, günde 240 mg dozun düşünme becerileri, günlük yaşam etkinlikleri ve davranış belirtilerinde iyileşmeyle ilişkili olduğunu bildirmiştir. Ancak bir Cochrane derlemesi kanıtların tutarsız olduğunu ve güvenilir bir yarar gösterilemediğini belirtmiştir.[5][7]
Sağlıklı yaşlılarda yapılan büyük bir çalışmada ginkgo, plaseboya göre demans gelişimini azaltmamıştır. Bu nedenle unutkanlığı olmayan kişilerde hafızayı güçlendirmek amacıyla kullanılması bilimsel olarak desteklenmez. Unutkanlık yaşayan biri için ilk adım, şikâyetin nedenini bir uzmanla değerlendirmektir.[6] Bilimsel öneriler için hafıza nasıl güçlendirilir yazımıza göz atabilirsiniz.
Tebokan'ın Yan Etkileri Nelerdir?
Ürün bilgisine göre yan etkilerin sıklığı bilinmemektedir, çünkü bilgiler kendiliğinden yapılan bildirimlere dayanır. Baş ağrısı, baş dönmesi ve bulantı, kusma ya da ishal gibi hafif mide-bağırsak şikâyetleri bildirilmiştir. Seyrek olarak görme sorunları, kaşıntı, döküntü ve ciltte kızarıklık görülebilir; hassas kişilerde ağır alerjik reaksiyon da bildirilmiştir.[1]
Kanama Riski Neden Önemlidir?
Ginkgo içeren ilaçların kanama eğilimini artırabileceğine dair bildirimler vardır; çok seyrek olarak beyin ve göz içi kanama bildirilmiştir. Yüksek dozların uzun süre kullanımı kanama süresini uzatabilir. Ameliyat sonrası kanama bildirimleri nedeniyle ameliyattan önce ilaca ara verilmelidir.[1]
Tebokan Psikiyatri İlaçlarıyla Birlikte Kullanılır mı?
Ürün bilgisi bazı psikiyatri ilaçlarıyla dikkat ister. Laboratuvar çalışmaları ginkgonun seçici serotonin geri alım inhibitörü antidepresanlarla birlikte serotonin sendromu belirtilerine yol açabileceğini düşündürdüğü için bu ikili kullanılıyorsa hasta yakından izlenir. MAO inhibitörü antidepresanlarla birlikte kullanılmamalıdır. Antidepresan ya da kaygı ilacı kullananlar Tebokan'a başlamadan önce hekimine danışmalıdır.[1]
Kaygı ilacı buspiron kullanan bir hastada ginkgo eklenince hipomani dönemi geliştiği bildirilmiştir; bu nedenle buspironla, özellikle başka psikiyatri ilaçları da varsa birlikte kullanılmaz. Trazodonun kandaki düzeyi etkilenebilir. Sara hastalarında nöbet eşiğini düşürebildiği için sara ilaçlarıyla birlikte kullanılmamalıdır.[1]
Tebokan Hangi İlaçlarla Birlikte Kullanılmaz?
Varfarin ve klopidogrel gibi kan sulandırıcılar, aspirin, heparin ve pıhtı eritici ilaçlarla birlikte kanama riski artacağı için birlikte kullanımından kaçınılmalıdır. Ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlarla da kanama riski artabilir. Bu ilaçları kullananların Tebokan'a başlamadan önce, kullandıkları bütün ilaçları sayarak mutlaka hekime danışması gerekir.[1]
İnsülin kullanan diyabet hastalarında ginkgo insülin düzeyini etkileyebileceği için kan şekeri yakından izlenmelidir. Tiyazid türü idrar söktürücüyle birlikte tansiyon yükselmesi bildirilmiştir; bazı antibiyotiklerle birlikte işitme üzerine zararlı etki riski artabilir.[1]
Tebokan Kimler Kullanmamalı?
İlaca alerjisi olanlarda, kafa içi kanama riski taşıyanlarda, pıhtılaşma bozukluğu olanlarda ve gebelikte kullanılmaz. Anne sütüne geçip geçmediği bilinmediği için emzirme döneminde de önerilmez. Sara hastalarında nöbet eşiğini düşürebileceği göz ardı edilmemelidir. Tabletler laktoz içerdiğinden kalıtsal galaktoz intoleransı ya da laktaz yetmezliği olanlar da kullanmamalıdır.[1]
Tebokan Gebelikte ve Emzirirken Kullanılır mı?
Hayvan çalışmalarında üreme üzerine zararlı bir etki görülmemiştir ve insanlar için olası risk bilinmemektedir. Ancak ginkgo preparatlarının kanama riskini artırdığına dair ipuçları bulunduğu için ürün bilgisi Tebokan'ın gebelikte kullanılmamasını açıkça belirtir. İlacın doğum kontrol yöntemlerine ve üreme yeteneğine etkisi de bilinmemektedir.[1]
Anne sütüne geçip geçmediği bilinmediğinden bebekteki risk dışlanamaz; bu nedenle emzirme döneminde de kullanılmamalıdır.[1]
Sık Sorulan Sorular
Tebokan uyku yapar mı?
Ürün bilgisinde araç ve makine kullanımına bildirilmiş bir etkisi yoktur; uyku hâli yan etkiler arasında sayılmaz.[1]
Tebokan ne kadar sürede etki eder?
Demansta en az sekiz, kulak çınlamasında en az on iki haftalık kullanım gerekir; yürüme mesafesindeki iyileşme için en az altı hafta önerilir.[1]
Tebokan kulak çınlamasını geçirir mi?
Kulak çınlaması ürün bilgisindeki kullanım alanlarındandır, ancak önce nedenin hekimce araştırılması gerekir. Altı ayda düzelme olmazsa daha uzun kullanımdan yarar beklenmez.[1]
Tebokan bitkisel takviye midir?
Hayır. Bitkisel kaynaklı olsa da Türkiye'de ruhsatlı bir ilaçtır ve dozu ile süresi hekimce belirlenir.[4]
Hafıza şikâyetlerinizi unutkanlık testi ve Alzheimer olabilir miyim testi ile gözden geçirebilir, yetişkin psikiyatrisi uzmanlarımızdan destek alabilirsiniz. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; Tebokan'a başlamadan önce kullandığınız tüm ilaçları hekiminize söyleyin.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?
Henüz yorum yok; ilk yorumu siz yazabilirsiniz. Düşüncenizi ya da deneyiminizi birkaç cümleyle paylaşabilirsiniz. Takma ad kullanabilirsiniz; telefon ya da adres yazmayın, yorumunuz herkese açık yayımlanır.