Concerta kullanan bir sporcu doping testinde pozitif çıkar mı?
Evet. Concerta'nın kullanma talimatına göre içerdiği etkin madde metilfenidat, uyuşturucu madde ve doping testlerinde pozitif sonuç verir; bu nedenle sporcuların ilacı dikkatli kullanması istenir.[1] Metilfenidat, Dünya Dopingle Mücadele Ajansı'nın yasaklılar listesinde müsabaka sırasında yasaklanan uyarıcılar arasındadır.[2]
Bu durum DEHB tanılı sporcuların tedavisiz kalması gerektiği anlamına gelmez. Dünya Dopingle Mücadele Ajansı'nın kurallarına göre yasaklı bir maddeyi tıbbi nedenle kullanmak zorunda olan sporcular, tedavi amaçlı kullanım istisnası (TUE) için başvurabilir.[3] Başvuru genellikle sporcunun bağlı olduğu ulusal dopingle mücadele kuruluşuna yapılır. Başvuruda tanının nasıl konduğunu gösteren hekim raporu ve tedavi bilgileri istenir. İstisna, müsabakadan önce alınmalıdır.
Lisanslı sporcuysanız şunları yapın. Kulüp hekiminize ya da federasyonunuza DEHB tedavisi gördüğünüzü bildirin. Concerta'yı yazan psikiyatri hekiminizden tanı ve tedavinizi gösteren ayrıntılı bir rapor isteyin. Reçete ve rapor kopyalarını saklayın. Kurallar sporlara ve yıllara göre güncellenebildiği için güncel listeyi federasyonunuzdan teyit edin.[2]
Müsabaka yaklaştı diye ilacı kendi başınıza bırakmayın. Kullanma talimatına göre Concerta aniden bırakıldığında DEHB belirtileri geri gelebilir ya da ruhsal çöküntü gibi istenmeyen etkiler görülebilir; hekim bırakmadan önce dozu kademeli azaltmak isteyebilir.[1] Concerta ayrıca kalp atışını ve tansiyonu artırabilir.[1] Yoğun antrenman dönemlerinde çarpıntı, göğüs ağrısı, nefes darlığı ya da bayılma olursa hemen hekime başvurun.
Okul ve amatör kulüp sporlarında da benzer kurallar uygulanabilir; bu yüzden çocuğunuz lisanslı bir sporcuysa antrenöre ve kulüp hekimine bilgi verin. Kullanma talimatı, Concerta kullanırken baş dönmesi, konsantrasyon sorunu ya da bulanık görme olursa bisiklete ya da ata binmenin, ağaca tırmanmanın tehlikeli olabileceğini de hatırlatır.[1] Spor sırasında böyle belirtiler olursa etkinliği bırakıp dinlenin ve durumu hekime bildirin.
Kaynaklar
- Kullanma Talimatı (KT): CONCERTA kontrollü salım tableti (metilfenidat hidroklorür) — TİTCK onaylı (2022) ↑
- Yasaklılar Listesi (Prohibited List): S6 Uyarıcılar — Dünya Dopingle Mücadele Ajansı (WADA) (2026) ↑
- International Standard for Therapeutic Use Exemptions (ISTUE) — Dünya Dopingle Mücadele Ajansı (WADA) ↑
Bu yanıt genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel muayene, tanı ya da tedavinin yerini tutmaz. Belirtileriniz sürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurun. İlacınızı hekiminize danışmadan bırakmayın ya da dozunu değiştirmeyin. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.