Genç yaşta hafıza sorunları terapiyle geçer mi?
WhatsApp kanalımızı takip edin · yeni yazılar telefonunuza gelsin
Nedenine bağlı. Genç yaşta unutkanlığın en sık sebepleri depresyon, kaygı, uyku eksikliği, uzun süreli stres ve dikkat sorunlarıdır; bunlar tedavi edildiğinde hafıza da çoğu zaman düzelir ve terapi burada işe yarar. Ancak yüzleri tanıyamamak ya da geçen haftayı hatırlayamamak gibi belirtiler yalnızca terapiyle geçiştirilmemelidir. Önce nedeni bulmak için muayene olmanız, sonra ona uygun tedaviye başlamanız gerekir.
Genç yaşta neden unuturuz
Çoğu zaman bilgi kaybolmuş değildir, hiç kaydedilememiştir. Zihin kaygı, üzüntü ya da yorgunlukla doluyken dikkat başka yerdedir; ad kulağınıza gelir ama yerleşmez. Sık görülen nedenler şunlardır:
- Depresyon ve kaygı: Düşünmeyi yavaşlatır, dikkati içe çeker. Bu durumu beyin sisi yazımızda anlattık.
- Uyku düzensizliği: Yetersiz uyku, öğrenilenin yerleşmesini doğrudan bozar.
- Uzun süreli stres ve tükenme: Aynı anda çok şey taşıyan zihin ayrıntıları eler.
- Dikkat eksikliği: Çocukluktan beri süren dağınıklık, konuşmanın başını unutmak bu tabloda sık görülür.
- Travma ve dissosiyasyon: Zaman boşlukları, belirli günleri hatırlayamama. Bunu dissosiyasyon yazımızda bulabilirsiniz.
- İlaç, alkol ve madde: Bazı sakinleştiriciler ve uyku ilaçları hafızayı etkileyebilir. Kullandığınız ilacı kendi başınıza kesmeyin, doktorunuza sorun.
- Tıbbi nedenler: Tiroit sorunları, B12 eksikliği, kansızlık, geçirilmiş kafa darbesi, nöbet bozuklukları ve nörolojik hastalıklar.
Yüzleri tanıyamamak ayrı bir işaret
İsim unutmak çok yaygındır. Tanıdığınız insanların yüzünü de çıkaramamak daha az görülür. Bazı kişilerde doğuştan gelen bir yüz tanıma güçlüğü vardır; sonradan başladıysa mutlaka nörolojik açıdan bakılması gerekir. Bunun ne zamandan beri olduğunu düşünün ve muayenede söyleyin.
Terapi ne zaman işe yarar
Neden depresyon, kaygı, stres ya da travmaysa terapi hem nedene hem de zihinsel yorgunluğa iyi gelir; gerektiğinde ilaç tedavisi de eklenebilir. Hafızadaki düzelme genellikle ruh hâli düzeldikten sonra, haftalar içinde hissedilir. Tıbbi bir neden varsa önce o tedavi edilir, terapi tek başına yetmez.
Nereden başlamalı
- Bir psikiyatrist ya da nöroloji uzmanına görünün. Gerekirse kan tahlilleri, görüntüleme ve hafıza testleri doktorun kararıyla istenir.
- İki hafta boyunca neleri unuttuğunuzu, uyku saatlerinizi, stresinizi, ilaç ve alkol kullanımınızı not edin.
- Size yakın birinden, neleri fark ettiğini anlatmasını isteyin.
- "Ve dahası da var" dediğiniz diğer belirtileri de eksiksiz söyleyin. Küçük görünen bir ayrıntı değerlendirmeyi değiştirebilir.
Unutkanlık neden olur yazımız da hazırlanırken yardımcı olabilir.
Bu arada işinizi kolaylaştıracaklar
Önemli şeyleri telefonunuza hemen yazın, hatırlatıcı kurun, aynı anda tek işe odaklanın ve uyku saatinizi sabitleyin. Konuşurken konunun başını unutuyorsanız bunu karşınızdakine söylemekten çekinmeyin.
Hemen başvurun
Unutkanlık birkaç gün içinde aniden başladıysa ya da şiddetli baş ağrısı, konuşma bozukluğu, güçsüzlük, görme kaybı, nöbet, kafa darbesi veya kafa karışıklığı eşlik ediyorsa 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin.
Bu yanıt genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel muayene, tanı ya da tedavinin yerini tutmaz. Belirtileriniz sürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurun. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.
