İlaçlar ve Tedavi

Hiç çalışamadım, sigortam yok ve ömür boyu ilaç kullanmam gerekiyor, ne yapmalıyım?

Yazan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi 27 Ekim 2026 Nasıl hazırlıyoruz?
Yapay zekâda özetle: ChatGPT Claude Perplexity Grok Google AI Copilot
Hiç çalışamadım, sigortam yok ve ömür boyu ilaç kullanmam gerekiyor, ne yapmalıyım?
Kısa cevap

Hiç çalışmamış ve sigortası olmayan biri de devletin sağlık güvencesinden yararlanabilir. İlk adım, oturduğunuz yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na başvurup gelir testi yaptırmaktır. Hanenizde kişi başına düşen gelir asgari ücretin üçte birinin altındaysa genel sağlık sigortası priminizi devlet öder; muayeneniz ve ödeme listesindeki ilaçlarınız böylece SGK kapsamına girer [1].

Önce sağlık güvencenizi sağlayın

  • Gelir testi: Başvuru, fiilen oturduğunuz yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na yapılır. Vakıf hanenizin gelirini inceler ve sonucu Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirir.
  • Gelir sınırın üstündeyse: Kapsamdan çıkmazsınız; gelirinize göre belirlenen aylık bir genel sağlık sigortası primi ödeyerek güvence altında kalırsınız.
  • Başvuruyu ertelemeyin: Gelir testi yaptırmayan kişilerin primi en yüksek basamaktan hesaplanabilir ve zamanla borç birikebilir.
  • Aile üzerinden güvence: Eşinizin sigortası ya da emekliliği varsa onun üzerinden sağlık hizmeti alabilirsiniz. Çalışma gücünün büyük bölümünü kaybettiği SGK sağlık kurulunca belirlenen kişiler, yaş sınırı olmadan anne ya da babasının üzerinden de yararlanabilir [1].
  • Takıldığınız yerde: Alo 170 SGK hattından ve Alo 144 sosyal yardım hattından başvurunuzun durumunu öğrenebilirsiniz.

İlaçlarınızı kesintisiz almak için

Güvenceniz başladıktan sonra psikiyatristinize uzun süre kullanacağınız ilaçlar için rapor düzenlemesinin uygun olup olmadığını sorun. Raporlu ilaçlar, raporun geçerlilik süresi boyunca aile hekiminiz tarafından da yazılabilir; bu da her ay hastane sırası beklemenizi önler. Süreci psikiyatri ilaç raporu yazımızda adım adım anlattık.

Bir ilacın fiyat farkı zorlarsa hekiminize ödeme listesinde eşdeğer bir seçenek olup olmadığını sorun. Parasal nedenle ilacı kendi kendinize azaltmayın ya da bırakmayın; bu, hastalığın yeniden alevlenmesine yol açabilir.

Engellilik raporu ve aylık

Hastalığınız yıllardır çalışmanıza engel oluyorsa yetkili bir hastanenin sağlık kurulundan engellilik raporu isteyebilirsiniz. Psikiyatrik hastalıklarda oran, hastalığın günlük yaşamınızı ne kadar etkilediğine göre belirlenir [2]. Oran yüzde 40 ve üzerindeyse ve hanenizde kişi başına düşen gelir asgari ücretin üçte birinin altındaysa engelli aylığına başvurabilirsiniz [3]. Bu başvuru da aynı vakfa yapılır. Şartları ve güncel tutarları engelli maaşı yazımızda bulabilirsiniz.

Çalışmak hâlâ mümkün

"Hiç çalışamadım" duygusu çoğu zaman hastalığın uzun süre yeterince kontrol altına alınamamasından gelir. Tedavi oturdukça pek çok kişi kendine uygun bir işte çalışabilir. Engellilik raporu bu yolu da açar. Türkiye İş Kurumu'na kayıt olduğunuzda engelli kontenjanındaki iş ilanlarına ve ücretsiz meslek kurslarına başvurabilirsiniz; kamuda engelli kadroları için ayrı bir sınav yapılır. Şizofreni ve bipolar bozukluk gibi uzun süreli hastalıklarda devlet hastanelerine bağlı toplum ruh sağlığı merkezleri ücretsiz takip ile günlük yaşam ve iş becerilerine yönelik programlar sunar.

Ömür boyu ilaç kullanmak

Ömür boyu ilaç kullanmak, şeker ya da tansiyon hastasının ilacını her gün almasından farklı değildir. Amaç hastalığı kontrol altında tutmak ve hayatınızı sürdürmenizi sağlamaktır. İlacın gerçekten ömür boyu gerekip gerekmediği de zaman içinde hekiminizle birlikte yeniden değerlendirilir; bu konuyu antidepresan ömür boyu kullanılır mı yanıtımızda ayrıca ele aldık.

Umutsuzluk ağır gelirse ya da kendinize zarar verme düşünceleri olursa yalnız kalmayın; acil bir durumda 112'yi arayın.

Bulunduğunuz ildeki psikiyatristlere ve muayene bilgilerine sitemizden ulaşabilirsiniz.

Bu konuda ücretsiz testler

Birkaç dakikada çözebilir, kendinizi daha iyi tanıyabilirsiniz. Testler tanı koymaz.

Kaynaklar

  1. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — T.C. Resmî Gazete (2006) ↑
  2. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik — T.C. Resmî Gazete (2019) ↑
  3. 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun — T.C. Resmî Gazete (1976) ↑
Bu yanıt işinize yaradı mı?

Bu yanıt genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel muayene, tanı ya da tedavinin yerini tutmaz. Belirtileriniz sürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurun. İlacınızı hekiminize danışmadan bırakmayın ya da dozunu değiştirmeyin. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.

Kendi durumunuz için görüş almak ister misiniz?

Buradaki yanıtlar genel bilgi verir. Size özel değerlendirme için şehrinizdeki bir uzmanla yüz yüze görüşebilir, randevunuzu dakikalar içinde oluşturabilirsiniz.

Uzman bul ve randevu al

İlaçlar ve Tedavi başlığındaki diğer sorular